“Biz fakirleri doyuramadığımız için değil, zenginleri doyuramadığımız için bu durumdayız…”

Gariban adamın hesabı belli: Kirayı yatırayım, pazarı yapayım, çoluğu çocuğu kimseye muhtaç etmeyeyim. Ay sonunda cepte üç beş kalırsa ne âlâ.

Zenginde hesabın sonu yok.

Ev var, bir tane daha lazım. Araba var, yenisi çıkmış. Yazlık alınmış, bu defa deniz kıyısında değilmiş. Çocukların geleceği hazırlanmış, torunlarınki de garantiye alınmalıymış…

İyi de gözüm, sen ne zaman doyacaksın.

Fon işi de aynı hesap. Adam “Paranı katlarım” diyor. Yahu, ne yapıyorsun da bu kadar para dağıtıyorsun? Soran yok. Bir de “Bu iş herkese açık değil” dediler mi, tamam; kendini seçilmiş sanıyorsun. Gelsin para da nereden gelirse gelsin… Kimin hakkı yenmiş, hangi garibanın sırtından çıkmış, takan kim?

Herkesi de aynı kefeye koymayalım. Ömrünün birikimini kaptıran da var, borcunu kapatmaya çalışırken daha beterine düşen de. Dolandırılanın hakkı aranacak, dolandıran hesabını verecek.

İyi de gözüm, zaten fazlasıyla paran var. Daha da kazanacağım diye hiçbir şey sormadan parayı yatırıyorsun. Dönüp bir de kendine “Ben ne yapıyorum?” demen gerekmez mi?

Mesele şu: Adam kendine hesap sormayı bırakmış. Para gelsin de nereden gelirse gelsin. “Faiz haram” diyor; önüne “fon”, “kâr payı”, “borsa”, “Bitcoin” diye konulunca neyin içinde olduğunu sormadan parayı basıyor. Yahu, adını değiştirince her kazanç helal mi oluyor? Ne iş dönüyor, para nereden geliyor, ortada alın teri mi var, birinin cebini boşaltma hesabı mı? Bir baksana! Ama tatlı kazanç ihtimali görünce haram helal hesabı da rafa kalkıyor. Sonra biri çıkıp “Bu servet nasıl oldu?” diye sorunca köpürüyor. Kendi kendine sormadığı hesabı başkasına hiç sordurmuyor. Dilinde de hâlâ mütevazılık…

Kibrin en tehlikelisi mütevazilik kılığına gireni değil mi?

Adam söze “Biz kim oluyoruz ki?” diye başlıyor ama masada kendi sözünün üstüne söz söylensin istemiyor. İtiraz edersen yüzü düşüyor. Bir yanlışını gösterirsen sana geçmişteki fedakârlıklarını anlatıyor.

İyi de kardeşim, dün sıkıntı çekmiş olman bugün yaptığın her şeyi haklı mı çıkarıyor?

“Bir lokma, bir hırka” edebiyatı yaptığın günleri hatırlıyoruz. Şimdi sofrana, arabana, harcamana dair bir soru sorulmasına bile tahammülün yok. Kendine aldığını ihtiyaç sayıyorsun, başkasına sabır tavsiye ediyorsun.

Kimse helalinden kazandığına karışmıyor. Fakat elin para görünce insanları cebine, kıyafetine, makamına göre tartmaya başladıysan konuşacağız. Girdiğin yerde herkes ayağa kalksın, aldığın her şey görülsün, sana hep ayrı muamele edilsin istiyorsan bunun adını da koyacağız. Bunun adı:

Sonradan görmelik.

Üstüne ne kadar mütevazılık örtsen de mızrak bu çuvala sığmıyor işte.

Bir de “Biz makam sevdalısı değiliz” sözü var.

Öyleyse koltuk sallanınca bu öfke niye? Yerine bir başkasının gelme ihtimali neden seni bu kadar rahatsız ediyor? Hani hizmet etmekti mesele?

İnsan yetki elindeyken de itiraz dinleyebilmeli. Yanlışını söyleyen herkesi nankör ilan edip çevrende yalnızca seni övenleri bırakırsan bir süre sonra kendini kusursuz sanırsın.

Dışarıdan bakanlar değiştiğini görüyor. Sen ise hâlâ eski fedakârlıklarını anlatarak bugünkü hayatını savunuyorsun.

Oysa kimse sana yoksul kal demiyor. İmkânın varken ölçüyü koru diyor. Dün millete anlattıklarının birazını bugün kendin uygula diyor.

Fakirin sofrasına bir tabak daha koyarsınız, karnı doyar. Ama bir zamanlar bir lokmaya razı olduğunu söyleyip bugün sofranın tamamına el uzatanın gözünü nasıl doyuracağız?

Bunları kaybetmemek uğruna dostunu unutuyor, haksızlığa susuyor, doğru bildiğini söylemekten çekiniyorsun. Sonra çıkıp dünyaya fazla bağlanmamayı öğütlüyorsun.

İnsan arada kendisine de sormalı: Ben neyin hatırına susuyorum? Neyi kaybetmekten bu kadar korkuyorum?

Çünkü uğruna doğruyu söylemekten vazgeçtiğin şey, gün gelir senin ne söyleyeceğini de belirler.

“Para, kibir, gösteriş, makam…”

“Putlar artık tahtadan yapılmıyor, İbrahim.”