Türkiye’de yerel yönetimler tarafından hazırlanan ilk eylem planı olduğu belirtilen çalışma kapsamında marketlerden otellere, restoranlardan balıkçı barınaklarına kadar birçok alanda yeni uygulamalar hayata geçirilecek.
Gökçeada’da tek kullanımlık plastik tüketimini azaltmak ve adanın doğal yapısını korumak amacıyla yürütülen “Gökçeada IMPACT - Plastik Farkındalığı ve Dönüşüm Hareketi” projesi tamamlandı. Beyond Plastic Med (BeMed) desteğiyle Nisan 2025’te başlatılan projenin kapanış toplantısı, 3 Kasım 2026 tarihinde Gökçeada Belediyesi Değirmentepe Tesisleri’nde düzenlendi.
Ada halkı ve yerel paydaşların katılımıyla hazırlanan “Gökçeada Tek Kullanımlık Plastikler Eylem Planı”nın kamuoyuna tanıtıldığı toplantıda, plastik kirliliğinin önlenmesine yönelik hedefler ve uygulama adımları paylaşıldı.
Pet Şişeye Alternatif Oluşturuldu
Gökçeada’nın doğal zenginliklerini ve deniz ekosistemlerini korumayı amaçlayan proje sürecinde, plastik kirliliğinin boyutlarını belirlemek için kıyı temizliği etkinlikleri düzenlendi. Kamu binaları ve okullara kurulan içme suyu sebilleriyle pet şişe kullanımına alternatif oluşturulurken öğretmen, öğrenci, esnaf ve turistlere yönelik eğitim ve farkındalık çalışmaları da yürütüldü.
Proje kapsamında elde edilen deneyimler doğrultusunda hazırlanan eylem planı, plastik tüketiminin azaltılmasını yalnızca atık yönetimiyle sınırlı tutmayarak kullanımın kaynağında önlenmesini esas alıyor.
Marketlerden Otellere Yeni Uygulamalar Geliyor
Eylem planı kapsamında dört temel stratejik hedef belirlendi. Bunlar; tek kullanımlık plastiklerin kaynağında önlenmesi ve kullanımının kısıtlanması, yeniden kullanım ve yeniden dolum sistemlerinin geliştirilmesi, sıfır atık altyapısının güçlendirilmesi ve tüketim alışkanlıklarını değiştirecek davranış modellerinin oluşturulması olarak sıralandı.
Planın uygulama aşamasında marketler, küçük esnaf ve otel, restoran, kafe sektörünü kapsayan HOREKA işletmeleriyle iş birliği yapılması öngörülüyor. Satış ve paket servis noktalarında plastik poşet tüketiminin kademeli olarak sınırlandırılması hedefleniyor.
Konaklama işletmelerinde tek kullanımlık plastik ambalajlı kişisel bakım ürünlerinin azaltılması, kendi bardağını veya termosunu getiren müşterilere kafelerde indirim uygulanması da planlanan çalışmalar arasında yer alıyor.
Bunun yanı sıra liman ve balıkçı barınaklarında atık balıkçılık malzemelerinin ayrı toplanması, tütün ürünlerinin yoğun tüketildiği noktalara izmarit toplama ekipmanlarının yerleştirilmesi planlanıyor. Gökçeada Belediyesi, uygulamaya geçiş sürecinde işletmelere rehberlik desteği sağlayacak.
Başkan Atalay: “Kâğıt Üzerinde Kalmayacak”
Gökçeada Belediye Başkanı Bülent Ecevit Atalay, eylem planının katılımcı bir anlayışla hazırlandığını belirterek plastik kirliliğiyle mücadelede atıkların sonradan yönetilmesinden ziyade kaynağında önlenmesinin önemine dikkat çekti.
Planın yalnızca kısıtlamalar getirmeyi değil, yeniden kullanımı yaygınlaştırmayı, atık yönetimi altyapısını güçlendirmeyi ve plastik tüketimini azaltan işletmeleri teşvik etmeyi amaçladığını kaydeden Atalay, şu ifadeleri kullandı:
“Tek kullanımlık plastiklerin adadaki çevresel etkisini azaltmada kalıcı çözüm, oluşan atığı sonradan yönetmeye çalışmaktan ziyade 'kaynağında önleme' yaklaşımıyla sağlanabilir. Kamu kurumları, esnafımız, turizm temsilcilerimiz ve ada sakinlerinin doğrudan görüşleriyle hazırladığımız bu Eylem Planı, tam bir katılımcılık anlayışıyla oluşturuldu. Planımız kapsamında sadece kısıtlamalar getirmeyi değil; yeniden kullanımı yaygınlaştırmayı, altyapımızı güçlendirmeyi ve plastiği azaltan işletmelerimizi bu konuda teşvik etmeyi hedefliyoruz.Gökçeada’yı AB direktiflerine ve ülkemizin ulusal yol haritasına şimdiden hazırlayan ve Türkiye'deki diğer yerel yönetimlere de örnek teşkil edecek bu planın kâğıt üzerinde kalmaması bizim için en önemli adım olacak. Uygulama aşamasında da esnafımızla, balıkçımızla ve halkımızla omuz omuza çalışarak Gökçeada'da plastiksiz bir geleceği hep birlikte inşa edeceğiz.”
Hazırlanan eylem planıyla Gökçeada’da plastik kullanımının azaltılması, yeniden kullanım alışkanlıklarının yaygınlaştırılması ve çevre dostu uygulamaların günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi hedefleniyor.
