Düzenlemede yatırımcının fona yatırdığı para ile fondan aldığı tutarların birlikte değerlendirilmesi, fiyat hareketlerinin belirli endeksler üzerinden hesaba katılması ve MKK tarafından hesaplama yapılması öngörülüyor. Bu nedenle ara ödeme miktarı yalnızca hesabın geçmişteki toplam büyüklüğüne bakılarak belirlenmiyor.
Net yatırım tutarı nasıl hesaplanacak?
Kanuna göre net yatırım tutarının hesaplanmasında fona yapılan her nakit girişi ile fondan alınan her nakit çıkışı dikkate alınacak. Bu tutarlar, tasfiye tarihine kadar TÜİK tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişimlerin aritmetik ortalaması kullanılarak güncellenecek.
Hesaplamanın Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından yapılması öngörülüyor. Kanunda ayrıca kıstelyevm usulüne göre güncelleme yapılmasına ilişkin yöntem yer alıyor. Bu hesaplama, yatırımcının fonla yaptığı işlemlerin zamanını ve miktarını dikkate alan bir çerçeve sunuyor.
Fon varlıklarının nakde çevrilmesiyle elde edilen tutarların yatırımcılara ödenmesi gereken toplamı karşılamaya yetmemesi halinde net yatırım tutarı, dağıtım hesaplamasında önem kazanacak. Bununla birlikte, her yatırımcının alacağı tutarın aynı oranda veya aynı miktarda olacağı sonucuna varılamaz; kişisel hesaplama, kayıtlar ve kanundaki koşullar esas alınacak.
1 milyon TL ara ödeme sınırı ne anlama geliyor?
Kanun, SPK tarafından belirlenecek fonlarda net yatırım tutarı 1 milyon TL’den az olan yatırımcılar için hesaplanan net tutar kadar ara ödeme yapılmasına izin veriyor. Net yatırım tutarı 1 milyon TL’ye eşit veya daha yüksek olan yatırımcılarda ise ara ödeme en fazla 1 milyon TL olabilecek.
Bu tutar, her yatırımcıya doğrudan ve koşulsuz biçimde 1 milyon TL ödeneceği anlamına gelmiyor. Ara ödeme miktarı net yatırım tutarı sınırını aşamayacak. Ayrıca para piyasası fonları hariç olmak üzere, yatırımcının hesabındaki katılma paylarının bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan toplam değeri de ara ödeme açısından dikkate alınacak.
Ara ödeme, nihai tasfiye aşamasında yatırımcının alacağı tutardan düşülecek. Kanuna göre ara ödeme yapılması karşılığında katılma paylarının iadesi gerçekleştirilmeyecek; payların iadesi nihai tasfiye ödemeleri sırasında yapılacak.
Yatırımcının geçmişte aldığı para hesaba katılacak mı?
Kanun, daha önce tasfiye kapsamında veya başka hukuki yollarla yapılmış ödemelerin nihai dağıtım sırasında dikkate alınmasını öngörüyor. Fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollarla daha önce ödenen tutarlar, nihai ödeme hesabından mahsup edilecek.
Düzenlemede bazı geçmiş işlemler için isteğe bağlı iade mekanizmaları da bulunuyor. Tasfiye tarihine kadar fon paylarını iade ederek ödeme almış kişilerin elde ettikleri getirinin, kanunda belirtilen yöntemle hesaplanan sınırı aşan kısmı, SPK tarafından ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. İlgili paylardan elde edilen kazançlar için de kanunda ayrı hükümler yer alıyor.
Bu hükümler, geçmişte fon üzerinden ödeme alan herkesin otomatik olarak geri ödeme yapacağı anlamına gelmiyor. İade mekanizması, kanundaki koşullar ve SPK tarafından belirlenecek hesaplama yöntemleri çerçevesinde uygulanacak.
Ödeme tarihi neden henüz kesin değil?
Kanun, ara ödemeler için belirli bir gün açıklamıyor. Hangi fonlarda ödeme yapılacağı, dağıtım sırası, ödeme yöntemleri ve uygulamanın diğer ayrıntıları SPK tarafından belirlenecek. Bu nedenle yatırımcının alacağı tutarın hesaplanabilmesi için ilgili fonun kapsamda olması, kayıtların doğrulanması ve uygulama esaslarının belirlenmesi gerekiyor.
