Çanakkale Merkez’e bağlı Çıplak Köyü’nde yürütülen çalışmalar, köyün tarihi ve kültürel mirasının korunmasının yanı sıra tarımsal üretimin geliştirilmesi, kırsal turizmin canlandırılması ve kadın emeğinin ekonomik değere dönüştürülmesine odaklanıyor. Çıplak Köyü Muhtarı Ufuk Göçoğlu, 2019 yılında başlayan Etno Köy sürecinden Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin (ÇOMÜ) Kampüs Köy Projesi’ne kadar köyde gerçekleştirilen çalışmaları anlattı.
700 yıllık geçmişe sahip köy
Tarihi geçmişiyle de dikkat çeken Çıplak Köyü’nde farklı dönemlere ait çok sayıda tarihi unsur bulunduğunu belirten Göçoğlu, köyde yaklaşık 700 yıllık bir mezarlığın bulunduğunu söyledi.
Truva kazılarıyla tanınan Heinrich Schliemann’ın da yaklaşık 10 yıl Çıplak Köyü’nde yaşadığının bilindiğini aktaran Göçoğlu, Abdülhamid Han döneminden kalan konaklar, Cenevizlilerden kalma bir çeşme ve Çanakkale Savaşları ile bağlantılı tarihi alanların köyün önemli değerleri arasında bulunduğunu ifade etti.
Çıplak Köyü isminin ortaya çıkışına ilişkin de bilgi veren Göçoğlu, köyün geçmişte bataklık bir bölgede bulunduğunu ve burada “Çıplak Dede” olarak bilinen bir yatırın yer aldığını anlattı. Köyün bugünkü yerine taşınmasının ardından yerleşimin zaman içerisinde “Çıplak’ın köyü”, daha sonra ise “Çıplak Köyü” olarak anılmaya başladığını belirtti.
Etno Köy süreci 2019’da başladı
Çıplak Köyü’nde Etno Köy çalışmalarının 2019 yılında Tarihe Saygı Projesi kapsamında başladığını belirten Göçoğlu, sürecin köy halkının talepleri doğrultusunda şekillendiğini söyledi.
Göçoğlu, “2019 yılında Tarihe Saygı Projesi ile beraber üç köyün Etno Köy olmasıyla süreç başladı. Nurten Öztürk ve ekibi köye geldiler. Ardından vatandaşlarla anketler yapıldı. Tamamen köy vatandaşlarının talepleri doğrultusunda köy yeniden dizayn edildi” dedi.
Çalışmalar kapsamında köyde üretilen ürünlerin daha yüksek ekonomik değere ulaştırılması amacıyla çeşitli eğitim ve kurslar düzenlendiğini aktaran Göçoğlu, ancak pandemi nedeniyle ürünlerin satış aşamasına geçilemediğini belirtti. Göçoğlu, “Biz kaliteli ürünler üretiyoruz ancak ne yazık ki ürettiğimiz ürünlere katma değer katamıyoruz” diye konuştu.
Troya güzergâhını Çıplak Köyü’ne taşımak
Çıplak Köyü’nün turizmden daha fazla pay alabilmesi amacıyla 2019 yılında Tevfikiye Köyü ve Troya Ören Yeri’ni kapsayan bir turizm rotası oluşturulmasının planlandığını belirten Göçoğlu, pandemi sonrasında bu çalışmaların istenilen ölçüde ilerleyemediğini söyledi.
Köye daha fazla turist çekmek amacıyla Rehberler Odası ile görüşmeler yaptıklarını aktaran Göçoğlu, özellikle Kepez’e gelen kruvaziyer gemilerindeki turistlerin Troya güzergâhı üzerinden Çıplak Köyü’ne yönlendirilmesi için çalışma yürüttüklerini ifade etti.
Göçoğlu, “En azından kahve ikramı, yöresel ürünlerin satışı ve köyümüzün yedi yüz yıllık geçmişi hakkında gelen misafirlere bilgi verilmesini istiyoruz” dedi.
Kampüs Köy’de ikinci etap hazırlığı
ÇOMÜ’nün Kampüs Köy Projesi kapsamında Çıplak Köyü’nde sağlık taramaları, tarımsal çalışmalar ve aromatik bitkilere yönelik eğitimler gerçekleştirildi. Projenin ikinci etabının ise kasım ayında başlaması planlanıyor.
Çalışmaların yalnızca kısa süreli bir saha ziyaretinden ibaret olmadığını vurgulayan Göçoğlu, “Kampüs Köyü’nün iki gün köye gelmesiyle iş bitmiş değil. Bundan sonra da proje takip edilecek” ifadelerini kullandı.
İkinci etapta tarımsal üretimde yaşanan sorunlara yoğunlaşılacağını belirten Göçoğlu, özellikle domates üretiminde verim kaybına neden olan Tuta hastalığıyla mücadele konusunda çalışma yapılacağını söyledi.
Yaklaşık 10 dönümlük domates üretim alanının bir dönümünde deneme çalışması yapılacağını aktaran Göçoğlu, sonuçların olumlu olması halinde üretim ve paketleme alanı oluşturulmasının planlandığını ifade etti.
Kadınlar ürettiklerini satmak istiyor
Kampüs Köy çalışmalarında kadınların taleplerinin de dinlendiğini belirten Göçoğlu, köy kadınlarının yalnızca üretim yapmak değil, ürettikleri ürünleri pazara ulaştırmak istediğini söyledi.
Kadınların taleplerini, “Biz üretmek istiyoruz. Bize bu ürünlerin satışında yardımcı olun” sözleriyle aktaran Göçoğlu, üniversitenin bu süreçte aracı bir rol üstlenmesinin planlandığını kaydetti.
Amaçlarının köyde üretilen ürünleri yalnızca tüketim amacıyla değil, ekonomik bir değere dönüştürmek olduğunu belirten Göçoğlu, özellikle kadınların üretimden elde ettiği gelirin artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
“En büyük kanayan yaram köyden göç”
Muhtarlık görevinde ikinci dönemini sürdüren Göçoğlu, Çıplak Köyü’nde altyapı, kanalizasyon, içme suyu ve sokaklarla ilgili çalışmaların tamamlandığını belirtti. Köylerin bugün karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan birinin ise genç nüfusun kentlere yönelmesi olduğunu ifade etti.
Göçoğlu, “Ancak benim en büyük kanayan yaram, Çanakkale’de köyden göçü engelleyememek. İnsanlar köyden gidiyor. Bütün projelerimizde özellikle gençleri köyde nasıl tutabiliriz, buna odaklanıyoruz” dedi.
Kampüs Köy Projesi’nin bu noktada önemli bir fırsat sunduğunu belirten Göçoğlu, gençlerin yeniden üretim sürecine dahil edilmesi için tarım ve turizmin birlikte geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Her köyün ihtiyacına göre proje
Kampüs Köy Projesi’nin yalnızca Çıplak Köyü’ne yönelik olmadığını belirten Göçoğlu, projenin her köyün kendi ihtiyaçları ve potansiyeline göre şekillendirileceğini söyledi. Göçoğlu, “Her köyün yapısı farklı. Kiminde tarım, kiminde hayvancılık, kiminde de turizm daha hareketli. Her köyde aynı şey yapılmayacak” ifadelerini kullandı.
Üniversitenin akademik kadrosu ve öğrencilerinin sahada köy halkıyla görüşmeler ve anketler gerçekleştireceğini belirten Göçoğlu, elde edilecek sonuçlara göre her yerleşim için farklı çalışmalar yürütüleceğini aktardı.
Projenin temel hedefleri arasında tarımsal üretimin geliştirilmesi, kooperatifleşmenin desteklenmesi, kadınların ekonomik hayata daha fazla katılması ve gençlerin köylerde tutulması bulunuyor.
Göçoğlu, üniversite ile köylünün sahip olduğu bilgi ve deneyimin bir araya getirilmesinin önemine dikkat çekerek, “Çiftçinin de belli bir tecrübesi var ama akademik tecrübe çok farklı. Bunu birleştirip ekonomiye nasıl dönüştürebiliriz? İlk amaç tarım” dedi.
