Öz yaptığı açıklama’da; Çanakkale’ye Kaç Tane Termik Santral Kurulmasına Onay Verilecek?
CHP Çanakkale milletvekili Öz, Plan ve Bütçe komisyonunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bütçe görüşmelerine katılarak, Çanakkale kamuoyunun merak ettiği ilimizde kurulması planlanan Termik Santrallere ilişkin olarak Bakan Albayrak’a Çanakkale’ye kaç tane termik santral kurulmasına onay verilecek? Dedi.
Piyasalarda Petrol Fiyatları Düşerken Vatandaşın Cebinden Çıkan Artmıştır.
Komisyonda görüşülen enerji bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan vekil Öz, önümüzdeki on yılda kurulu gücümüze 50 bin megavat daha ilave kurulu güç kapasitesi eklememiz gerekir diyen bakanın yaklaşımının gerçekçi bir perspektife oturmadığını kıymetlendirdiğini ifade ederek. Bütün ekonomistlerin ve enerji uzmanlarının üzerinde ittifak ettikleri bir gerçek varki o da petrol fiyatlarının önemli derecede düştüğü gerçeğidir. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki düşüşle birlikte enerji ithalatına ödediğimiz miktar ciddi oranda azalmıştır. 2014 yılında enerji ithalatı 54,9 milyar dolarken 2015 yılında bu rakam 37,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Reel durum bu iken yurttaşlarımızın cebinden çıkan miktar azalmamış aksine artmıştır. Akaryakıt fiyatları uluslar arası piyasaların aksine ülkemizde tırmanma eğilimi göstermiştir, dedi.
2015 verilerine göre ülkemiz birincil enerji arzı içinde doğal gazın payı yüzde 31, kömürün payı yüzde 27, petrol ürünlerinin payı yüzde 30, yenilenebilir enerjinin payı ise yüzde 12'dir. 2015 yılı elektrik üretimimizin yüzde 37,9’u doğal gazdan, yüzde 29,1’i kömürden, yüzde 32,2’si yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanmıştır.
Sayın bakanın bütçe sunuş konuşmasında ifade ettiği bir gerçek muhalefet partisi olarak bizleri kısmen umutlandırmıştır. Zira Sayın Bakan “Arz güvenliğimizi sağlamak adına yapılan çalışmalar doğrultusunda Bakanlığımız tarafından belirlenen stratejiler kapsamında 2023'e kadar yerli linyit ve taş kömürü kaynaklarımızın tamamının elektrik üretim amaçlı değerlendirilmesi için çok yoğun çalışacağız.” İfadesini kullanmış, ve devamla yerli kömürden elektrik üretilmesini destekleme çalışmaları kapsamında Bakanlar Kurulu kararınca yerli kömür yakıtlı elektrik üretim santrallerinden 2016 yılı sonuna kadar 6,4 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi alımına başlanmıştır demiştir.
Parti olarak ülkenin yer altı kaynaklarının ekonomiye kazandırılma çabasını son derce önemsediğimizi ifade etmek istiyorum diyen Öz, bu yapılırken çevreye en az zararı verecek modern madencilik metotlarının kullanılmasını ve halk sağlığını tehdit etmeyecek modellerin yaşama geçirilmesi gerektiğinin de altını çizmemiz gerekiyor dedi.
2013 yılı net ithalat rakamları dikkate alındığında Türkiye’de doğal gaz ithalatında dünya 5’incisi, petrol ithalatında dünya 13’üncüsü, kömür ithalatında dünya 8’incisi, petrokok ithalatında dünya 4’üncü; son toplamda ise dünyada net enerji ithalatı liginde 11’inci sırada bulunuyor. Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını azaltacak tedbirleri ivedilikle alması gerektiğini belirten Öz, bu noktada Sayın Bakanın ithal kömür ile enerji üretimine mesafeli duruşunun devam etmesini umduklarını belirtti.
Rüzgâr, güneş ve jeotermal kaynakların daha fazla değerlendirilmesi için Kıta Avrupası ülkelerinde uygulanan etkili teşviklerin ve düzenlemelerin ülkemizde de hayata geçirilmesinin gereğine vurgu yapan Öz, Jeotermal kaynakların özellikle sağlık turizmi, kentsel ısıtma ve seracılık faaliyetlerinde yaygınlaştırılması için bir eylem planı hazırlanmalıdır, değerlendirmesinde bulundu.
İthal Kömüre Mesafeli Duruşunuzu Sürdürün
2002 yılında ülke olarak toplam enerji ihtiyacımızın yüzde 31'i kendi kaynaklarımızdan karşılanabilirken bugün bu oran yüzde 25’ler düzeyine kadar gerilemiştir. Türkiye'nin enerji ihtiyacı hızla artarken, yurt içindeki enerji üretimi yeterli düzeyde arttırılamamıştır. İthal kömürün payı yüzde 1 bile değilken bu gün geldiğimiz noktada yaklaşık olarak yüzde 10'lara kadar çıktığı için Sayın Albayrak’ın ithal kömüre koyduğu mesafeli duruşun sürdürülmesi önemlidir.
Tabi burada, Çanakkale açısından son derece önemli bir manzara ile karşı karşıyayız. İlimizde kurulması planlanan termik santrallerin büyük bir bölümü ithal kömür ile üretim yapmak üzere başvurmuşlardı, bu meyanda bir nebze olsun kent olarak rahat bir nefes alabileceğiz diyen Öz, Sayın bakan konuşmasının sonunda bir açık kapı bırakarak çevre bakanlığına gönderme yapsa da onlarında konuya kendileri gibi baktığını belirtti. Çanakkale’nin kazan dairesi olmaması için mücadele etmeye devam edeceğiz diyen Öz ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Albayrak arasında geçen konuşma tutanaklara aşağıdaki şekilde yansımıştır. Sayın Bakan, Çanakkale’de 19 termik santral projesi var. 4 termik santral şu anda çalışır durumda, Biga’da, Çan’da, Lapseki’de, Gelibolu’da aynı şekilde projeler var. Bunlardan tabii ön lisans başvuruları içerisinde 3’ü sonlandırılmış, 3’ü reddedilmiş ama benim sormak istediğim asıl soru burada halkımızın öğrenmesi açısından, yani Çanakkale’ye 19 tane termik santral yapılması gerçekten Çanakkale’yi bir kazan dairesine döndürecek, bir cehenneme döndürecek. Kaldı ki bir de şu var: Sizin, termik santrallerin yapımının yerli kömürle yapılacağıyla ilgili bir ifadeniz var. Fakat efendim, Çanakkale’deki 19 termik santralin 16’sı ithal kömürle yapılma üzerine projelendirilmiş. En sonunda Çan’da Helvacı… BAŞKAN – Soruyu alalım lütfen.
Sorum şu: Çanakkale’ye kaç tane termik santral kurulmasına onay verilecek? Yani bu 19 termik santral hayata geçecek mi? Çanakkale bunu istemiyor.
Bu ithal kömüre dayalı olan santrallere, projelere ne yapacaksınız?
ENERJİ ve TABİİ KAYNAKLAR BAKANI BERAT ALBAYRAK – Oraya da geleyim. Gelmişken onu da atalım. Biliyorsunuz, bu yeni dönemden önce kazanılmış hakları hukuki çerçevede eğer bu noktadaysa bunların tabii ki hakları mahfuz ama yeni dönemde, ben, geçtiğimiz yıl bakan olduktan sonraki süreçte, medyada da birkaç ortamda da ifade ettiğim noktada ithal kömüre olumlu bakmadığımızı söyledim, “Önceliğimiz yerli kaynaklarımız olacak.” dedim. Nitekim, o gün bugündür de hiçbir ithal santrale lisans vermedik.
BAŞKAN – Eski projelere, eski lisanslara vergi uygulayacak mısınız?
ENERJİ ve TABİİ KAYNAKLAR BAKANI BERAT ALBAYRAK (İstanbul) – Eskiden alanlar ayrı. Şu anda bütün ithal kömüre vergi uyguluyoruz.
BAŞKAN – O zaman zaten projeler etkin olmaktan çıkıyor.
ENERJİ ve TABİİ KAYNAKLAR BAKANI BERAT ALBAYRAK (İstanbul) – Yani, dolayısıyla, bizim önceliğimiz hem koyduğumuz vergilerle hem zorlaştırılmasıyla bu çerçevede yerli kömür olacak. Yine Çanakkale’yle ilgili gelen soruya da bu cevap niteliğinde. BÜLENT ÖZ (Çanakkale) – 16 tane var. ENERJİ ve TABİİ KAYNAKLAR BAKANI BERAT ALBAYRAK (İstanbul) – Aynen öyle. Bu çerçevede ona da bir cevap vereyim. İthal kömür santrallerine bu dönemde olumlu görüş vermeyeceğiz, bu konuda rahat ve müsterih olabilirsiniz. Tabii, bu Enerji Bakanlığı kısmı, Çevre Bakanlığı da o çerçevede bakıyor.” İfadelerine yer verdi