Kaldırımlar, ara sokaklar, üst geçitler ve merdivenlerde zeminin kayganlaşması, yürümeyi zorlaştırıyor. Kaymaya bağlı düşmeler sonucu el bileği, kalça, omuz çevresi ve ayak bileği kırıkları ortaya çıkabiliyor. Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Hakan Özsoy, karlı havalarda ve özellikle de buzlanmış kaygan zeminde yürürken, kırıklardan korunma hakkında bilgi verdi.
Yola çıkarken ayakkabınızı iyi seçin
Evden çıkmadan önce dışarıdaki hava şartları kontrol edilerek, kıyafetler ile birlikte ayakkabılar da ona göre seçilmelidir. Kauçuk tabanlı ve altı tırtıklı ayakkabılar, tutucu özellikleri sayesinde kaymaya dayanıklıdır. Yüksek topuklu ve kösele ayakkabılar kıy koşulları ve özellikle de karda buzlanan yollar için uygun değildir. Bu tür ayakkabılar kuru ortamlar için uygundur. Bu nedenle dışarıda yürürken mutlaka kaydırmaz tabanlı ayakkabılar tercih edilmelidir. Kar koşullarına uygun üretilmiş ayakkabıların da buzlanan yollarda kayma riski bulunmaktadır. Özellikle buzlanmanın çok fazla olduğu noktalarda ayakkabı üzerine çorap geçirmek de kayma riskini azaltır. Ayakkabının kaydırmaz özelliğinin yanı sıra ayak bileği yaralanmalarına karşı bileği kavrayan botların giyilmesi uygun olur.
Penguen yürüyüşünü deneyin
Karda kaymamak için yürüyüş sitilini değiştirmek de çok önemli bir önlemdir. Ayakların yere sağlam bastığından emin olmak ve normalden daha yavaş yürümek de önemlidir. Yürürken penguen tarzı minik adımlar ve sağa sola denge kurmak, dizleri hafifçe kırarak dengeyi başka bir şekilde de sağlamak yürümeyi kolaylaştıracaktır. Eller cepte olmamalı, mutlaka iki yanda kol desteği ile denge sağlanmalıdır. Çünkü düşme anında ellerin cepte olması, kafa travma riskine yol açar ve kişi el desteği ile vücudunu koruma refleksi gösteremez. Özellikle ileri yaştaki kişilerde, karda düşmelere bağlı olarak kırık riskleri, gençlere göre yüksektir. Basit bir düşme bile kırık tehlikesine yol açtığından, ileri yaşta olan kişiler mecbur kalmadıkça karlı havalarda dışarı çıkmamalıdır.
Üst geçitlere ya da merdivenlere dikkat edin
Karda düşme azaltmanın en önemli yollarından biri de zemine dikkat ederek yürümektir. Kar yağarken ya da don olayları sonrası buzlanmanın ortaya çıktığı yerlere aniden sakatlanmamak için zeminin kontrol edilmesi çok önemlidir. Özellikle mermer ve granit zeminler kar yağdığında çok daha kaygan bir hale gelir. Üst geçitler ve merdivenler de kayma ve düşme riskinin en yüksek olduğu yerlerdir. Bu nedenle karlı havalarda üst geçit veya merdivenleri kullanırken; mutlaka tırabzanlardan destek alınmalı, adımlar yan yana yani ayakkabı tabanının tümünün yere basacağı şekilde atılmalıdır. Yürüdüğünüz yerde eğer korkuluk varsa ona tutunmak, ya da bir yerden destek almak kayma riskini azaltabilir.
Tüm önlemlere rağmen düşerseniz…
Kontrolsüzce ayağa kalkmaya çalışmayın.
Yardım bekleyin, kol ve bacaklarınızı hareket ettirmeyi deneyin. Eğer vücudun üst kısmı yaralanmışsa, yavaşça yerden kalkın ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
Bacak, kalça, diz gibi bölgelerde bir yaralanma söz konusu ise kesinlikle ayağa kalkmaya çalışmayın, sağlık ekiplerinden yardım isteyin. Özellikle bacak kırığı söz konusu ise üzerine basmamaya dikkat edin.
Düşme veya çarpma sonrasında hareketle artan ağrı, şekil bozukluğu, ödem ve kanama nedeniyle şişkinlik ve morarma olması halinde kırıktan şüphelenilmelidir.
Kolu ilgilendiren bir yaralanma ise yüzük, saat gibi eşyaları çıkarın. El bileği, ayak bileği, omuz çevresi kırığı varsa geçici tespitle acil servise başvurun, şişmeyi önlemek için cilde direkt temas etmeden buz uygulayın.