Kahvehaneler normalleşme süreci kapsamında bazı şartlar ile birlikte yeniden hizmete açıldı. Ancak açılmalarına rağmen kahvehanelerde oyun onamak yasak. Kahvehanelerin bel kemiği olan oyunlar oynanmazken aynı zamanda dezenfektan gibi ayrı masraflarda çıktı. Esnaf ise bu şartlarda para kazanamadıklarını ve dükkan kirası, elektrik, su ve benzeri giderleri karşılayamaz hale geldiklerine dikkat çekti.
Üner Kıraathanesi işletmecisi Muhammet Kaya, Kaleninsesi Gazetesine yaptığı açıklamada Pandemi sürecinin kendilerini çok etkilediğini ve normalleşme sürecine geçilse dahi bu sürecin kendilerini hala daha etkilediğini söyledi. Oyun oynanmadığı için müşterilerin kahvehaneye gelmediğini ve bu durumun maddi açıdan esnafları olumsuz yönde etkilediğini belirten Kaya, Pandemi sürecinde yaşananları anlattı. Kaya;“Yaklaşık 3,5 ay kapalı kaldık. Bu süreçte dükkânımızda bir tadilat yaptık, masraflarımız oldukça arttı. Açıldıktan sonra da oyun oynatması yasak ve kahvelerin olmazsa olmazıdır oyun oynamak. Onun dışında gazete koyamıyoruz yasak. Bunun dışında da ekstra masraflarımız oldu. Dezenfektan bulundurmak gibi bunu tek bir dezenfektan değil her masa için ayrı dezenfektan istendi, her masa için ayrı örtüler istendi. Bunları temin ettik bunların hepsi bizim için büyük bir külfet oldu. Onun dışında kazancımız oldukça azaldı. Herkes bilir kahvelerin bel kemiğidir oyun. Oyun olmazsa o kahve para kazanamaz. Şuan personel dahi çalıştıramıyoruz. Kendimiz çalışıyoruz, bundan şikayetçi değiliz fakat daha da iyi olabilirdi. En azından bize bindirilen yükler azalabilirdi, bazı masraflardan kaçınılabilirdi. Devletin kahveler için tek yaptırımı kapatmak oldu açıkçası. Herhangi bir yardım görmedik, kiramızda herhangi bir yardım yok. Kazancımız düştü iş yapamıyoruz şimdi” dedi.
“Yasaklar bizi çok etkiledi”
Pandemi sürecinde ve sonrasında konulan yasakların kendilerini çok etkilediğini ifade eden Kaya; “Gelen müşterilerin sayısında oldukça azalma oldu çünkü kahveye gidenler az çok bilir her saatin müşterisi ayrıdır. Akşam mesela daha genç kitle gelir, oyun oynamayı seven kitle gelir. Gündüz büyüklerimiz yani 65 yaş üzeri insanlar gelir ki onlar da uzun bir süre boyunca evlerindeydi. Normalleşme sürecinde bir dönem saat 20.00’den sonra çıkmaları da yasaktı. Yani bu yasaklar bizi çok etkiledi. Saat yasakları, süre kısıtlamalarından dolayı baya bir ayağı kesilen insan oldu açıkçası tabiri caizse” diye konuştu.
“Masrafımız çok, gelirimiz az”
Oyun oynanmadığı için para kazanamadıklarını ve aynı zamanda masraflarının da çok olduğunu kaydeden Kaya; “Oyun oynandığı zaman biz daha çok para kazanıyoruz ve dükkânımızı daha rahat çeviriyoruz. Şuanda dükkânımız kendini çeviriyor, kirası faturaları her şeyi koyduğunuz zaman kahve gibi gözükebilir ama ufak tefek şeyleri çok. Masrafımız çok sadece kendini çeviriyor şuanda dükkân.”ifadelerini kullandı.
“Günde 2-3 tane dezenfektan çalınıyor”
Normalleşme süreci kapsamında açılan işletmelere bazı şartlar getirildi. Bu şartlardan birisi de masalara dezenfektanlar koyulması. Masalara konulan dezenfektanlardan günde 2-3 tanesinin çalındığına dikkat çeken ve bu duruma isyan eden Kaya; “İnsanımız bir kere duyarsız, biz onlar için ne yaparsak yapalım. Esnaf olmak birazda zor, her gelen insana maskenizi takın diyoruz fakat nereye kadar diyorsun. Yazıyorsun anlamıyorlar, söylüyorsun uygulamıyorlar. Bu sefer bizde de karışma bana tartışmaları çıkıyor. Her masaya dezenfektan koyduk bu dezenfektanları küçük cebe sığabilecek kadar boyutlarda ve bunlar çalınıyor. Yani çok enteresandır herkes faydalanabilsin diye biz koyduk, masraftan kaçınmadık devlette bunlar şart koştu zaten. Fakat çalınıyor. Bir insan marketten dezenfektanı gidip 3-4 lira vererek alabilecekken neden çalar. Buda bize ayrı bir masraf daha çıkarıyor. Günde 2-3 tane çalınıyor, tek başıma çalışıyorum şuanda hani arkamı döndüğüm zaman arkamda ne olduğunu göremiyorum. Dediğim gibi eleman çalıştıramadığımız için karşılamadığı için personel masrafını değil günlük gideri, sigortasını dahi yatıramam yani buda suç. Buna da destek olmuyor şuanda devlet.” ifadelerini kullandı.
Enishan Keskin