Kaleninsesi ← Ana Sayfa
Gündem

Göllerimiz nefes alamıyor

✍️ Gürhan Kökçak 📅 07 Ağustos 2026 15:28 👁️ 395 görüntüleme

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Evren Erginal, Türkiye’deki birçok gölün artan sıcaklıkların yanı sıra kirlilik nedeniyle yakın gelecekte canlı yaşamı için gereken oksijeni canlı yaşamını tehdit edebilecek düzeyde kaybedebileceğini belirterek, göllerdeki oksijensizlik tehlikesini vurguladı.

Prof. Dr. Erginal, Doğu Anadolu’dan Marmara Bölgesi’ne Türkiye göllerinde yaptıkları çok sayıda araştırmanın sonuçları hakkında önemli bilgiler verdi. Göllerimizde insan kaynaklı metal zenginleşmesi yanı sıra besin tuzu zenginleşmesinden kaynaklanan ötrofik koşullar nedeniyle çözünmüş oksijen düzeylerinin canlı yaşamını tehdit edecek seviyelere düşebileceğini belirten Erginal sözlerine şöyle devam etti; “Su yaşamın devamı için vazgeçilmezdir. Savunmasız ve kırılgan ekosistemleri barındıran göllerde çok çeşitli canlılar yaşar ve bu canlıların önemli bir kısmı da besin zincirinin bir parçasıdır. Uzaklarda yapılan bir madencilik faaliyetinin atık suları, bacasından kirletici gaz ve partiküller çıkaran bir termik santral, şehirsel atıklar, zirai faaliyetlerde aşırı kullanılan gübre ve pestisitler, sanayi atıkları gibi farklı kaynaklardan gelen metaller, azot, fosfor vb. yeraltı suları ve akarsular vasıtasıyla göllere ulaşırlar. Bu kirleticiler ve besin elementleri göl sularının kalitesini zamanla bozar. Besin maddelerince zenginleşen göllerde hızla çoğalan mikroalglerin aşırı çoğalması ve daha sonra ölmeleriyle sisteme giren organik maddenin bakteriler tarafından ayrıştırılması sırasında çözünmüş oksijen hızla tüketilir. Çözünmüş oksijen kritik seviyelerin altına düştüğünde anaerobik koşullar gelişir ve sülfat indirgen bakterilerin faaliyetleri sonucunda hidrojen sülfür (H₂S) gibi sülfürlü bileşikler oluşmaya başlar. Bu da gölün ciddi oksijen stresi altında olduğunun göstergelerinden biridir. Ekosistem sağlığı tehlikeye girer.

Ülkemizdeki göllerin bazılarında durum vahim, bazılarında ise çok kötü değil. Birkaç örnek vereyim; Örneğin Tortum Gölü’nün tabanından aldığımız örneklerde minimal düzeyde metal zenginleşmesi belirlemiştik. Yani Tortum Gölü’nün dip çamurları oldukça temiz. Ama Çanakkale Boğazı’nın Marmara Denizi’ne açıldığı kesimde bulunan Çardak lagününde aynı şeyi söylemek mümkün değil. Metal zenginleşmesinin besin zinciri boyunca biyobirikim açısından risk oluşturabileceğini söylemek mümkün. Ayrıca organik kirliliğe bağlı olarak oksijensizlik eğilimi söz konusu. Birkaç metre yanı başında oksijence zengin Çanakkale Boğazının serin sularına karşın durum bu. Dip çökellerinden elde ettiğimiz veriler geçmişte oksijen yetersizliğine işaret ediyor; ancak günümüzde suların oksijen bakımından zenginleşmeye başladığına dair veriler var. Bu da iyiye işaret… Yine ülkemizin iki uç noktasından daha örnek vereyim; Gerek Türkiye’nin kuzeybatı ucunda eşsiz longoz ormanları ile bildiğimiz Erikli Gölü’nde, gerekse kuzeydoğu ucundaki Çıldır Gölünde de potansiyel toksik element zenginleşmesi söz konusu. En kötü örnek ise Küçükçekmece Gölü diyebilirim. Gölde yerleşim birimlerinden ve sanayiden (otomotiv, alüminyum, bakır döküm, cam, gıda, kimya, tekstil gibi) kaynaklanan kirlilik öyle bir boyuta ulaştı ki, göl dibinde nikel, arsenik, civa, kadmiyum ve çinko birikimi yüksek ekolojik risk oluşturabilecek düzeylere ulaşmış durumda. Bu bulgular bize şunu anlatıyor; bir an önce göllerimizde gelecekteki potansiyel toksik elementler ve oksijensizlik tehlikesine karşı koruyucu önlemleri arttırmalıyız. Ayrıca Türkiye’deki tüm göllerin potansiyel toksik element dağılışı haritaları da hazırlanmalı. Su ile birlikte göl sedimentlerini de detay incelemek, su ve sediment kalitesini izlemek zorundayız.”

İlgili Haberler

17 Eylül Süper Loto sonuçları! 17 Eylül Süper Loto kazandıran numaralar hangileri? Süper Loto büyük ikramiye kime çıktı?
17.09.2026
Kiralık TOKİ kira fiyatları ne kadar? İstanbul 1+1, 2+1, 3+1, 4+1 kiralık konut ücretleri
17.09.2026
Galatasaray Barcelona maçı hangi kanalda, şifresiz mi? GS Barcelona maçı ne zaman, saat kaçta ve nerede?
17.09.2026
İstanbul TOKİ kiralık evler nerede? 1+1, 2+1, 3+1, 4+1 TOKİ kira fiyatları ve başvuru şartları
17.09.2026
EKPSS tercih kılavuzu 2026 yayımlandı mı? Engelli memur alımı tercih tarihleri için ÖSYM açıklaması
17.09.2026
Sevdan Bir Ateş oyuncuları kimler, hangi karakteri oynuyor? Mirza, Leyla, Hüma ve diğer karakterler
17.09.2026
Alıkara kaçıncı bölümde? Alıkara 3. bölüm ve 4. bölüm ne zaman, yeni bölüm hangi gün yayınlanıyor?
17.09.2026
Çılgın Sayısal Loto sonuçları 16 Eylül 2026! Büyük ikramiye ne kadar, kaç kişi 5 bildi?
17.09.2026
16 Eylül 2026 Şans Topu çekiliş sonucu! Kazandıran numaralar neler? İkramiye dağılımı ne kadar?
17.09.2026
Var Mısın Yok Musun yeni bölüm ne zaman, kaçıncı bölümde kaldı, bu hafta neden yok?
17.09.2026
Green Card DV-2027 başvuruları kaçıncı ayda başlayacak? Çekiliş ne zaman, başvuru tarihi açıklandı mı?
17.09.2026
Faizsiz kredi şartları 2026: 100 bin TL’ye kadar 0 faizli kredi kimlere veriliyor, yeni müşteri olma şartı nedir?
17.09.2026
ÇAN2 Termik Santrali, Çan’ın değerlerini yaşatırken geleceğine yatırım yapıyor
17.09.2026
Kızılcık Şerbeti 5. sezon ne zaman başlıyor? 139. bölüm tarihi, yayın günü ve saati belli oldu
17.09.2026
VGM bursu ne kadar 2026? 4 bin TL burs başvurusu ne zaman, VGM yükseköğrenim bursu şartları neler?
17.09.2026
2026-2027 İBB burs başvurusu ne zaman? İBB Genç Üniversiteli bursu nasıl alınır, kimler başvurabilir?
17.09.2026