Dünya üzerinde öyle tarım ürünleri var ki sadece tek bir coğrafyada yetişebiliyor, sadece o bölgenin iklim ve toprak yapısına uyum sağlayabiliyor. Buna rağmen çoğu zaman o dar alanın sınırlarını aşıyor ve kendini bir anda bambaşka pazarlarda bulabiliyor. İşte bu ürünlerden biri de dünyada ve Türkiye’de sadece Bayramiç ilçesinde yetişen Bayramiç beyazı. Kaz dağları eteklerinde üretilip temmuz ayında büyük şehirlerdeki tüketicinin beğenisine sunulan meyve, oldukça kısa bir sürede tüketiliyor. Aylık Tarım ve Kültür Dergisi tarlasera Aralık sayısında Bayramiç beyazının hikayesini, üretim metotlarını ve pazardaki potansiyelini ele aldı.
Uzun süre depolamaya uygun
Çanakkale-Bayramiç’te 90 yıl önce ekimine başlanan Bayramiç beyazının ticareti son 30 yıldır yapılıyor. Bayramiç yöresine lokalize olmuş meyve, kendine has kokusu ve aroması ile hemen bütün etli meyvelerden ayrılıyor. Kuru madde içeriği yönünden en sert şeftali çeşitleri ile aynı grupta yer alan Bayramiç beyazı, bu özelliği sayesinde uzun süre depolanabiliyor ve uzun mesafelere taşınabiliyor. Kendi çiçek tozuyla tozlaştığı için, hemen her türlü hava şartlarında meyve tutabiliyor. Kurağa dayanıklı bir meyve türü olması da, az suyla yüksek verim elde etmede önemli bir avantaj sağlıyor. Pazarlarda daha yüksek fiyat bulması nedeniyle de hem Bayramiç yöresi üreticileri hem de diğer bölgelerdeki üreticiler tarafından sıklıkla talep ediliyor.
Bayramiç beyazı AB yolcusu
Bayramiç beyazının bu denli rağbet görerek fiyatının artmasında kuşkusuz ürünün 2011 yılında almış olduğu “coğrafi işaret” yatıyor. Bayramiç Ziraat Odası ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü’nün ortaklaşa yürüttükleri çalışmaların ardından alınan coğrafi işaret tescili, ürünün hem değerini hem de üretimini arttırdı. Şu an üretim miktarı 15 bin tonun üzerine çıkmış durumda. Fiyatı ise birçok meyveye göre çok daha yüksek. Şu anda bölgedeki satış fiyatı 3-4 TL arasında değişen meyve, hallerde ise 6-7 TL’den satışa sunuluyor. Bu fiyatlar da Bayramiç beyazını bir taraftan “niş meyveler” arasına sokarken; diğer taraftan da üreticisine oldukça kâr sağlıyor. Bugünlerde Bayramiç Ziraat Odası öncülüğünde, Bayramiç beyazının Avrupa Birliği Coğrafi Tescil Belgesi’ni almak için çalışmalar yürütülüyor. Son safhaya ulaşan uğraşlar başarıyla sonuçlanırsa, Bayramiç beyazı yakın gelecekte 28 Avrupa Birliği ülkesinin raflarında yerini alacak.
Bayramiç’in stratejik meyvesi
Bir bölgeyle özdeşleşmiş ürünler gerek o yörenin ekonomisinin büyümesinde gerekse bilinirliğinin artmasında anahtar bir görev üstleniyor. Farklı aroması ve tadıyla Bayramiç üreticisinin yüzünü güldüren Bayramiç beyazı da yöresinin stratejik ürünlerinden bir tanesi. Pazarının yalnızca ülke içiyle sınırlı kalmayıp yurtdışına da açılmasıyla, gelecek yıllarda Bayramiç beyazı bir marka haline gelerek hem kendi hem de yöresinin ismini çok daha geniş kitlelere duyuracak gibi görünüyor.