Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü ve Assos Antik Kenti Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Nurettin Arslan, yaptığı açıklamada, 2017 dönemi kazılarına kentin batı kapısı çevresindeki alanlar ile han olarak adlandırılan yapıdaki kazılarla devam edildiğini belirtti.Kalemin o dönem bölgede yaşayan okuryazar kesim ve öğrenciler tarafından kullanıldığını anlatan Arslan şu ifadelere yer verdi; "Tabii öğrenciler daha çok kuma yazmak için kullanıyorlar ya da seramik zeminler üzerine yazıyorlar. Maddi durumu biraz daha iyi olan öğrenciler hem okuma yazma öğrenmek hem de el yazısı konusunda antrenman yapmak için bal mumundan yapılmış tabletler, plakalar üzerine yazmak için kullanıyorlar. Bunların dışında da tüccarlar ve zengin kişiler, kendi muhasebesini tutanlar, gelir gider hesaplarını tutanlar da bu kalemleri kullanıyorlar. Ama bu kalemin sahiplerinin kesinlikle okur yazar olması gerekiyor. Tabii sadece özgür kişiler değil köle okur yazarlar da var o dönemde. Eğitimli köleler de sahiplerinin hesaplamaları ya da belli notları için bu kalemleri kullanabilirler."
Arslan, Assos bölgesinde antik dönemde not tutmak ve bazı yazıları saklamak için bal mumu ile hazırlanan tablet sayfaların kullanıldığını ifade etti. Bu nedenle de kalemlerin sert bir malzeme ile hazırlanmaları gerektiğine işaret eden Arslan, "Kalemler, yani styluslar bronz ya da kemik olarak karşımıza çıkıyor. Başka malzemelerden de yapılabilir tabii ki bu ama çizmek için elimizde daha sert bir malzemeye ihtiyacımız var. Bu nedenle bronz daha çok tercih ediliyor. Genellikle de bronz kullanılmış kalem tercihlerinde. Bazı bölgelerde kemikten yapılmışları da karşımıza çıkıyor." değerlendirmesini yaptı.
Arslan, kalem konusunda her dönemin kendine ait bir modeli olduğuna dikkati çekerek şöyle devam etti: "Bronz, yapı olarak aşınması daha zor bir madde. Kırılmayan bir yapı. Kemik daha zayıf ve kırılgan olabilir. Yanımızda taşırken mesela üzerine oturduğumuzda kemik kırılabilir ama bronz daha güçlü kırılmaz. Bronz kalemi kullanmak daha sağlam olduğu için tercih ediliyor diyebiliriz." Prof. Dr. Arslan, ayrıca kazılarda Atina'dan ithal edilen 2 bin 500 yıllık kırmızı, figürlü vazo parçası ile Roma dönemine ait 2 bin yıllık kabartmalı seramik kalıntısına rastlandığını da kaydetti.
MESUT HARPUT