İletişim konusunda her ne kadar ilkel gibi görünse de doğal afetlerde hayat kurtaran amatör telsizlerin önemini Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti (TRAC) Çanakkale Şube Başkanı Ercan Yaman anlattı. Sadece büyük depremlerde insanların amatör telsizcileri tanıdığını belirten Yaman, “ Her deprem sonrası amatör telsizcilik gündeme geliyor ancak bununla ilgili ciddi çalışmalar yapılmıyor. Geçtiğimiz haftalarda İstanbul’da meydana gelen 5,8 büyüklüğündeki depremle birlikte bütün GSM operatörlerinin iletişim ağları durdu. Amatör telsizciler tamamen gönüllülük esasına dayanarak, kendi imkanlarıyla yani kendi el ve mobil telsizleriyle bizim tabirimizle havaya çıkarak, ülkemizde birçok ile ulaşabiliyorlar. Böylelikle, Gölcük depreminde arkadaşlarımız orada kurdukları sabit istasyonlarla; deprem sırasındaki anlık verileri kurumlara anında iletmişlerdir. Üstüne basa basa söylüyorum. Cemiyetimiz kendi imkanlarıyla çalışan bir dernektir. Hiçbir şekilde maddi destek almadan, arkadaşlarımız kendi cihazlarını temin ediyorlar ve bu şekilde iletişimi sağlıyoruz” dedi.
“AFET MERKEZİ KURACAĞIZ”
Çanakkale AFAD ve Çanakkale Belediyesi’nin yardımlarıyla afet merkezi kuracaklarını belirten Yaman, “Daha önceki dönemlerde Çanakkale AFAD ile ilk yardım ve arama kurtarma eğitimleri yapıldı ama bunun gerisi gelmedi yani kısa süreli bir eğitim oldu. Kurumdaki değişikliklerden dolayı bu çalışmaları ileri bir seviyeye taşıyamadık. Tabii bizim de eksiklerimiz olmuştur burada ama sürekli istişare içerisinde olmamıza rağmen net bir şekilde daha da güncel bir hale getiremedik. En son Sayın Levent müdürümüzle görüştüğümüzde kendilerine afet üssü kuracağımızı belirttik, Belediye Başkanı Sayın Ülgür Gökhan’da bize bir arazi tesis etmişti. Orada iki tane konteynır kurulumu için görüşmelerimiz devam ediyor. Hatta zemin betonlarını tamamladık, çevre düzenlemesi ve konteynırlarımızı bekliyoruz. Burası tamamlandığında dernek binasında kullandığımız; sabit cihazlarımızı, antenlerimizi ve şahsımıza ait cihazları oraya götürüp kuracağız. AFAD Müdürümüz Sayın Levent Bey, bize iki adet konteynır tahsis etti ancak biz daha teslim almadık. Çünkü belediyemizi tahsis ettiği yerde malum çevre düzenlemesi ve altyapı çalışmaları var. Bu işlemler bittiğinde müdürümüze ileteceğiz ve konteynırlarımız gelecek. Biz de Belediye İş Merkezi’ndeki ofisimizde bulunan telsizlerimizi oraya getirip, çalışmalara başlayacağız. Derneğimizde emekli arkadaşlarımız var onlar da belli aralıklarla dönüşümlü olarak afet merkezini devamlı açık tutacaklar. Çanakkale’de birçok arkadaşımız el cihazı kullanıyor. El cihazının ulaşım mesafesi role üzerinden kısıtlıdır. Ama sabit bir telsiz istasyonu dediğimiz zaman bunun maliyeti yüksek oluyor. Hali hazırda cemiyetimizde sabit iki tane sabit cihazımız var. Bunları yeni kuracağımız afet merkezine kurarak, orada daha güçlü çıkışlar sağlayıp, daha fazla uzak mesafeye ulaşarak sesimizi duyurabileceğiz. Ben her evde en az bir amatör telsizci olması gerektiğini düşünüyorum. İnsanların bu şekilde bilinçlendirilmesi lazım. Küçük bir el telsizi bile hayat kurtarabilir” diye konuştu.
“MADDİ DEĞİL, GÖNÜLLÜK ESASI VAR”
Dernek oldukları için ve kurumlara proje sunumuyla gittiklerinde para istediklerini sananlar olduğunu ve bu konudaki mağduriyetini dile getiren Başkan Yaman, “Tekrar kurumlarla ilişkilere gelecek olursam, genel anlamda birkaç il dışında birçok kurum bizi tanımıyor. Yani biz kendimizi tanıtamıyoruz. En büyük eksikliğimiz bu. Dernek denildiğinde bize farklı gözle bakıp, ‘Bunlar para istemeye gelmiştir’ gözüyle bakılıyor. Ben Çanakkale’de bunu yaşadım. Çanakkale’deki arkadaşlarımızla bizler her gün çevirim alıyoruz. Yani illaki afet anını beklemiyoruz. Bunu kentteki kurumlar; AFAD, UMKE ve Kızılay gibi kurumlarda çalışan ve afet yerine ilk giden ekiplerle birlikte geliştirebilirsek daha etkili olacak. Bunu bazı şubelerimiz yapıyor. İzmir, Manisa ve Bursa gibi şehirlerdeki şubelerimiz bu kurumlarla hem masa başı hem de sahada birçok tatbikatlar gerçekleştiriyorlar. Ama biz bunu Çanakkale’de gerçekleştiremedik. Kendi içimizdeki kopukluklar ve kurumlardaki değişimlerden dolayı hep ertelendi. Biz arama kurtarmacı değiliz, tam planda haberleşme çözüm ortağı olarak geçiyoruz. Amatör telsizciler afet anında öncelikle kurumların kendi içinde haberleşmesini sağlamak için orada olurlar. Bizi bazen karıştırabilen arkadaşlarımız oluyor. Biz ilk yardım ya da arama kurtarma ekibi değiliz. Bazı arkadaşlarımızın araçlarında aktif olarak kullandıkları mobil cihazları var. Hali hazırda 4 mobil istasyonumuz var. İhtiyaç halinde, kurumların talebi doğrultusunda araçlarımız çıkacak şekilde bekliyor. Aynı şekilde birçok arkadaşımızın da evlerinde sabit cihazları var, biz kendimizce bir afet senaryosu yaptık. Her hafta bu planı ve çalışma durumlarını amatör telsizci arkadaşlarımızla birlikte dile getiriyoruz” şeklinde konuştu.
“SADECE DEPREM ANINDA DEĞİL, TÜM AFETLERDE KURUMLARA YARDIMA HAZIRIZ”
Amatör telsizcilerin yalnızca deprem anında değil, tüm afetlerde tamamen gönüllülük esasıyla yardıma hazır olduklarını hatırlatan Yaman, “Özellikle orman yangınlarında ben ve bazı arkadaşlarımın sahada tanık olduğu bazı olaylara şahit olduk. Örneğin, hava şartlarının olumsuzluğundan ve aksak durumlar neticesinde arazözdeki görevli bağlı olduğu kurum ya da helikopterle irtibat kuramıyor. Bu konuyla ilgili eski Orman Bölge Müdürü Refik Ulusoy ile istişarede bulunduk. Bir çalışma bile yaptık. Orman gözetleme kulesinde role çalışmaları gerçekleştirdik ve kurumdan başka bir kurum müdürü arayarak ‘Biz işimizi telefonlarla hallediyoruz, role kurmayın’ diyerek çalışmamızı istemedi. En yakın tarihte 5,8’lik İstanbul depreminde telefonların ne kadar çalıştığını herkes gördü. Bu işler protokole takılıyor, iş bilmeyenler ekstra iş çıkacağını düşünerek sıcak bakmıyorlar. Sadece deprem anında değil, tüm afetlerde kurumlara yardıma hazırız” dedi.
“TÜM İLÇELERLE GÖRÜŞECEK GÜÇLÜ BİR İLETİŞİM AĞI KURUYORUZ”
TRAC Genel Merkezi’nin de katkılarıyla tüm ilçelerle görüşülebilecek güçlü bir iletişim ağını kurmak için çalışma ve testler yaptıklarını kaydeden Yaman, “Çanakkale’de yaklaşık 70 tane üyemiz var. Kilitbahir köyünde bir tane rolemiz var. Bir rolemiz de Kazdağları Babadağ mevkiinde aktif halde çalışıyor. Ancak, Çanakkale merkezden Ayvacık ve Biga ilçelerimize iletişim sağlayamıyoruz. Bazı bölgelerde test çalışmaları yaparak tüm ilçelerde iletişim ağını en iyi hale getirmeye çalışıyoruz. Ağı Dağına, genel merkezimin de katkılarıyla bir role sistemi kurabilirsek tüm ilçelerimizle, özellikle deprem riski taşıyan ilçelerimizle iletişim sorununu çözmüş olacağız. Güçlü bir iletişim ağı kurarak en azından Çanakkale merkez ve ilçelerine sağlıklı bir görüşme sağlayacağımızı düşünüyoruz” ifadelerine yer verdi.
UTKU YAŞAR CÜCE