Gelecek yıllarda bu mesleklerin insanlar tarafından aranacağını belirten Topçu; ‘’Benim ön görüm bu meslek en fazla 10 yıl daha devam edecektir. Teknoloji ne kadar ilerlerse ilerlesin illa ki bir tadilat söz konusu oluyor. Bu beyaz eşyada da, terzilikte de böyle, ayakkabıcılıkta da böyledir. İlla ki bir onarıma ihtiyaç duyuluyor. Bence eğitim sistemimizde bu mesleklere önem verilmesi gerekiyor. Çocuğun neye kabiliyeti varsa ona yönlendirilmelidir.’’dedi.
Mehmet Topçu;‘’30 yıldır ayakkabı tamir ustalığı yapıyorum. Başladığımdan bu yana meslekte çok değişiklik oldu. Fabrikasyon daha ön plana çıktı, navigasyon ürünler dediğimiz sentetik ürünler çoğalınca, kaliteli deri ayakkabıların fiyatları yükselince tadilat bu defa ağırlıklı olarak kaliteli ayakkabılar üzerine yoğunlaşmaya başladı. Kaliteli ürünlerde sağlam malzemeler kullanıldığı için en azından ele alındığı zaman tamire gelecek durumda oluyor. Yapılan tadilat sağlıklı oluyor ama diğer ucuz ürünlerde bu durum daha farklı oluyor. Ucuz ürünlerin bir tarafını tamir etseniz diğer tarafından sorun yaratıyor. Benim için kaliteli ayakkabı tamir etmek daha kolaydır. Ayakkabı tadilatına talep yoğun ama bu meslekte yetişen olmadığı için etkisi de çok fazla oluyor. Mesela bu İsmetpaşa Mahallesinde benden başka ayakkabı tadilatı işi yapan bulunmuyor. O yüzden nüfus artışı da olduğu için, insanlar kalabalıklaştığı için ister istemez talep yoğunlaşıyor. Talep yoğun olduğu için bizde bazen ayakkabı yetiştirmekte sıkıntı yaşayabiliyoruz.’’
‘’GENÇLER DAHA ÇOK TADİLAT YAPTIRIYOR’’
Orta yaşlı insanların kullandıkları ayakkabılar fiyat bakımından genelde orta halli ayakkabılardır. Gençlerin kullandığı ayakkabılarda yüksek kaliteli ayakkabılar. Gençler yüksek fiyatlara ayakkabıları alıyorlar, tabi maliyet yüksek olduğu için tadilatlarını yaptırmayı tercih ediyorlar. Orta yaş grubu ise eğer ayakkabısı çok yüksek fiyatlarda değilse yaptırmayabiliyor. Ayakkabıların tabanları genelde hazır taban dediğimiz fabrikasyon malzemelerden oluyor. Tabanı aşınıyor, orta yaş grubu birisi ayakkabıyı bize getiriyor. Bizde tabanı değiştirmek durumunda kalıyoruz tabi taban ücreti yüksek olduğu için insanlar ‘bu fiyata ben yenisini alırım’ diyorlar. Tabi insanlar haklılar, az daha ekleme yaparak yenisini alabiliyorlar. O yüzden orta yaşlı kesim tadilatı tercih etmeyebiliyor ama gençlerin kullanmış olduğu bazı yüksek fiyatlı, markalı ayakkabılar var, onları yaptırıyorlar.
‘’EN ÇOK TADİLAT SPOR AYAKKABILARDA OLUYOR’’
‘’Burada bir spor ayakkabımız var, ayakkabı yandan yırtılmış. Bu ayakkabının içerisine ayağa vurmayacak, zarar vermeyecek bir parça yapıştırmamız gerekiyor. Parçayı yapıştırdıktan sonra buraya makine ile zigzag yapıyoruz ve bu durumda yırtığın daha da ilerlemesini engellemiş oluyoruz. En çok tamire gelen ayakkabılar spor ayakkabılar oluyor. Ön tarafları file olduğu için bu ayakkabılar zamanla yıpranıyor. Bu ayakkabıların en yorucu noktaları arka taraflarıdır. İnsanlara bağcıkları söküp-bağlamak zor geldiği için ayakkabının üzerine basıyorlar. Ayakkabıların arkasında topuk kısmının dik durması için sert bir plastik bulunuyor. Bu plastik kırılabiliyor, yanındaki süngerler dağılabiliyor. Bizi en çok uğraştıran kısımlar buralardır, çünkü bu kısmı toparlamak uzun sürüyor. Kolay olan kısmı ise ayakkabılarda olan açılmalardır. Navigasyon dediğimiz malzemelerin açılma tamirleri ise daha da kolay oluyor. Tabi ne kadar kullanışlı oldukları ayrı meseledir. Bu ürünlerin bir sezonu geçireceği tartışılabilir. Bu ürünlerin üzerinde bir cilt bulunuyor. Taban ile ayrılan yerde bir zorlama olunca bu cilt ilerleme yapıyor. Bu da büyük sorunlara neden oluyor. Bu ürünlerin sadece süslemesi güzel olduğunu söyleyebilirim. ‘’
‘’ÇOCUKLAR YETENEĞİNE GÖRE YÖNLENDİRİLMELİ’’
‘’Bazı işlerde yazın veya ara tatillerde aileler çocuklarını eli bir iş tutsun diye düşünerek ustaların yanına gönderiyorlar ama bizim ayakkabı tadilatı mesleğinde böyle bir durum yok. Aileler belki de çocuklarını boyanın, yağın içerisine sokmak istemiyorlar. Bu mesleklerin devam ettirilmesi gerekiyor. Bu meslek geçim kaynağı olarak görülmelidir ama maalesef bu böyle algılanmıyor. Müşterilerde bizim mesleğimizi umursanmaz bir meslek olarak görüyorlar. Müşterilerden ücret talep edince ‘buraya ne yaptın da bu kadar para tuttu’ diye soruyorlar. Bu meslek sonuçta bir el emeğidir, bir geçim kaynağıdır. Müşteriler 10 lirayı bile vermekte çekiniyorlar ama ilerleyen zamanlarda bizi çok arayacaklar diyebilirim. Biz son jenerasyonlarız, bizden sonra bu işi yapan insan bulunamayacak. ‘’
‘’BU MESLEK GELECEK YILLARDA İYİ BİR STATÜYE SAHİP OLACAKTIR’’
‘’Benim ön görüm bu meslek en fazla 10 yıl daha devam edecektir. Teknoloji ne kadar ilerlerse ilerlesin illa ki bir tadilat söz konusu oluyor. Bu beyaz eşyada da, terzilikte de böyle, ayakkabıcılıkta da böyledir. İlla ki bir onarıma ihtiyaç duyuluyor. Bence eğitim sistemimizde bu mesleklere önem verilmesi gerekiyor. Çocuğun neye kabiliyeti varsa ona yönlendirilmelidir. Bu yönlendirmeler öğretmenlerin gözetiminde yapılması gerekiyor. Herkes okuyacak, benim 18 yaşında oğlum var. O da ben okuyacağım diyor, tamam okusun ama derslerinde çok mu başarılı? Sonuçta bu meslekler aranacaktır. Eğitimimizde çocukların yönlendirilmesine büyük önem vermemiz gerekiyor. Çocuklarımızda belli bir seviyede okul bitirdikten sonra bu meslekleri yapmak istemiyorlar. Bu durumda çocuklarda haklı, ‘o kadar yıl okudum bu işi mi yapacağım?’ diye düşünüyorlar. Burada sosyal statü de devreye giriyor. Az kazanayım ama üzerim temiz olsun, hafta sonu tatilim olsun, yıllık tatilim olsun diye düşünülüyor. Bence daha sonraki zamanlarda bizim meslekten birileri çıkar devam ettirirse aynı saygıyı bizim mesleklerimiz görecektir. Bizim sayımız azalınca insanlar bizlere daha fazla saygı duyacaklardır. Neden? Çünkü işini yaptırabileceği başka birisi yok. İnsanlar belli bir ekonomik düzende geçiniyorlar. 250 lira bir ayakkabıya verecek, bu sadece kendisiyle de bitmiyor, eşi olacak, çocuğu olacak bu masraflar artacak ve yenisini almak yerine tadilat yaptıracaklardır. İnsanlarda ‘ ben para veriyorum, bunu yapmak zorundasın’ düşüncesi var. Böyle bir durum söz konusu değildir. Bizi hakir görüyorlar ama ilerleyen zamanda bizden yetişenler olursa sosyal statülerinin çok iyi durumda olacağını düşünüyorum.’’
CANER KÜPELİ