ABD hava sahasında yaşanan iletişim sorunu, cuma günü uçuş güvenliği gerekçesiyle ülke genelinde kalkışların durdurulmasına neden oldu. FAA'nın kararı üzerine havalimanlarında uçaklar pistlerde ve park alanlarında beklerken, yolcular da seferlerinin akıbetini öğrenmeye çalıştı. Uygulama sırasında havada bulunan uçakların durumu ve kısıtlamanın ne kadar süreceği en çok merak edilen başlıklar arasında yer aldı. Yetkililerin açıklamaları, kararın esas olarak yerdeki kalkışları kapsadığını ve uçuş halindeki uçakların güvenli inişlerinin sağlandığını ortaya koydu.
ABD uçuş yasağı hangi saatte kaldırıldı?
FAA, 13 Kasım Cuma günü hava trafik kontrol merkezlerindeki iletişim sorunları üzerine ülke genelinde kalkışları durdurdu. İlk aşamada kısıtlamanın ne zaman sona ereceğine ilişkin net bir saat verilmedi. Teknik ekiplerin çalışmaları ve merkezlerin yeniden faaliyete geçmesinin ardından uçuşların kontrollü biçimde başlatılmasına karar verildi.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava sahasının Doğu ABD saatiyle 20.15'te açıldığını duyurdu. Türkiye saatiyle 14 Kasım Cumartesi 04.15 olan bu saat, ülke genelindeki kalkış kısıtlamasının sona erdiği zamanı gösteriyor. Bakan, yasağın kaldırılmasının bütün uçakların hemen havalanacağı anlamına gelmediğini, operasyonların yeniden düzene girmesinin zaman alacağını belirtti.
Uçakların ve mürettebatın farklı noktalarda kalması, uçuşların yeniden planlanmasını gerektirdi. Bu nedenle bazı havayolları cuma gecesi seferlerini iptal ederken bazıları uçuşlarını cumartesiye bıraktı. Kısıtlama sona erdikten sonra da havalimanlarındaki yoğunluğun ve gecikmelerin devam etmesi bekleniyor.
Kalkış yasağı sırasında havadaki uçaklara ne oldu?
Uygulama sırasında ABD hava sahasında bulunan uçakların uçuşlarını sürdürmesine ve varış noktalarına iniş yapmasına izin verildi. Uçuşların yönetiminde hava trafik kontrolörleri görev almaya devam etti. Yetkililer, radar ve iletişim sistemlerinde yaşanan sorunun tam bir kesinti anlamına gelmediğini, ancak verilerdeki tutarsızlıkların güvenlik riski oluşturabileceğini açıkladı.
Ulaştırma Bakanı Duffy, iletişim ve radar verilerindeki aralıklı sorunların uçakların konumlarının ve kontrol merkezleriyle haberleşmenin güvenilirliğini etkilediğini belirtti. Bu nedenle yerdeki uçakların kalkışını durdurmak, sistemler yeniden güvenilir hale gelene kadar alınan önlem oldu. Bazı uçakların yönlendirilmesi veya kalkış yaptıkları havalimanına geri dönmesi de yaşanan aksaklıkların sonuçları arasında yer aldı.
ABD'de ülke genelindeki uçuşların durdurulması kaçıncı kez yaşandı?
ABD'de ülke çapında hava trafiğini durdurma kararı oldukça nadir uygulanıyor. 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ülke genelindeki uçuşlar durdurulmuş, Ocak 2023'te ise FAA'nın NOTAM bildirim sistemindeki arıza nedeniyle kalkışlarda geçici durdurma kararı alınmıştı. 13 Kasım 2026'da yaşanan olay da 2001 sonrasındaki nadir ülke çapındaki kısıtlamalar arasında yer aldı.
2023'teki aksaklık, pilotlara ve havacılık personeline güvenlik bildirimlerinin iletilmesini sağlayan sistemde yaşanan arızayla bağlantılıydı. 2026'daki olayda ise hava trafik kontrol merkezlerinin iletişim ve radar altyapısındaki istikrarsızlık öne çıktı. İki olayın teknik nedenleri farklı olsa da her ikisi de hava ulaşımında kullanılan sistemlerin kesintisiz çalışmasının önemini gösterdi.
Duffy, yaşanan arızanın ardından eski hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesi gerektiğini belirterek yaklaşık 50 milyar dolarlık yatırım ihtiyacından söz etti. Yetkililerin ilk açıklamalarında siber saldırıya ilişkin bulgu bulunmadığı bildirildi. Teknik incelemelerin ardından sistemin daha güvenilir hale getirilmesi ve benzer kesintilerin önlenmesi konusu ABD'nin havacılık gündeminde öne çıktı.
