Devlet katkısı uygulamasının sona ermesi, MESEM öğrencilerinin işletmelerdeki eğitimlerinin veya ücretlerinin otomatik olarak durdurulması sonucunu doğurmuyor. Değişen unsur, işletmelerin öğrencilere ödediği ücretin devlet tarafından geri karşılanan bölümü. Bu ayrım, hem işletmelerin hem de öğrencilerin ödeme sürecini doğru değerlendirmesi açısından önem taşıyor.
İşletmelere yapılan devlet katkısı hangi kurala bağlıydı?
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun geçici 12'nci maddesi, öğrenci ücretlerine yönelik devlet katkısının hukuki temelini oluşturuyor. Düzenleme kapsamında mesleki eğitim merkezi programına devam eden öğrenciler için işletmeler tarafından ödenebilecek en az ücretin tamamı devlet katkısı olarak karşılanabiliyordu. Mesleki eğitim merkezi programı dışındaki bazı okul ve kurumlarda ise katkı oranı işletmede çalışan personel sayısına göre farklılaşıyordu.
Yirmiden az personel çalıştıran işletmelerde ödenmesi gereken en az ücretin üçte ikisi, 20 ve üzerinde personel çalıştıran işletmelerde ise üçte biri devlet katkısı kapsamındaydı. MESEM öğrencileri için belirlenen destek oranı, işletmenin büyüklüğüne bakılmaksızın ödenebilecek en az ücretin tamamını kapsıyordu. Kamu kurum ve kuruluşları ise bu katkı uygulamasının dışında tutuluyordu.
Uygulamanın ilk dönemi 2016-2017 eğitim öğretim yılı sonuna kadar düzenlenmişti. Kanundaki değişiklikle Cumhurbaşkanına süreyi toplam 10 eğitim öğretim yılına kadar uzatma yetkisi verildi. 2021-2022 eğitim öğretim yılından itibaren beş yıl daha devam eden destek, 2025-2026 eğitim öğretim yılı sonunda süre sınırına ulaştı. Bu nedenle yeni bir hukuki dayanak oluşturulmadığı sürece işletmelere aynı kapsamda katkı ödemesi yapılması mümkün görünmüyor.
Devlet katkısı yeniden başlayabilir mi?
2026 yılının temmuz ayında, geçici 12'nci maddede değişiklik yapılmasına yönelik bir taslak hazırlandı. Bu çalışmada devlet katkısı uygulamasının uzatılabilmesine ilişkin üst sınırın 10 eğitim öğretim yılından 15 eğitim öğretim yılına çıkarılması önerildi. Taslak için ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş talep edilmesi, düzenlemenin hazırlık aşamasında olduğunu gösteriyor. Ancak görüş alınması veya taslak metin oluşturulması, değişikliğin yasalaştığını kanıtlamıyor.
Desteğin yeniden uygulanabilmesi için gerekli yasal sürecin tamamlanması ve yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi gerekiyor. Böyle bir değişiklik yapılırsa hangi eğitim öğretim yılından itibaren geçerli olacağı, ödeme kapsamı ve başvuru koşulları da düzenlemenin içeriğine göre belirlenecek. Önceki dönemlere ilişkin ödemelerin yapılıp yapılmayacağı da ancak yeni düzenlemede açıkça yer alması halinde kesinlik kazanabilir.
Bu nedenle işletmelerin geriye dönük devlet katkısı alacağına ilişkin kesinleşmiş bir ödeme takvimi bulunduğu söylenemiyor. Mevcut durumda süresi dolan destek ile öğrencinin ücret hakkı ayrı tutulmalı. İşletmenin öğrenciye ödeme yükümlülüğü devam ederken, devletin işverene geri ödeme yapabilmesi için yeni bir yasal düzenleme gerekiyor.
