Seddülbahir Kalesi, 1658-1661 yılları arasında Osmanlı Sultanı IV. Mehmed ‘in validesi Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılmıştır. Çanakkale Boğazı'nın girişinde yer alan Seddülbahir, Asya kıyısında konumlanan kardeşi Kumkale ile birlikte, stratejik öneme sahip su yolunu Venedik donanmasından ve hac yolunu tehdit eden korsanlardan korumak amacıyla inşa edilmiştir.


Devamı bir sonraki sayfada...

Kalenin banisi Valide Sultan, I. İbrahim'in (1615-1648) eşi ve Sultan IV. Mehmed'in (1642-1693) annesidir. IV. Mehmed'in tahta çıkışından itibaren otuz yılı aşkın bir süre Osmanlı sarayında güçlü bir Valide Sultan olmuştur. Seddülbahir Kalesi'nin ve karşı kıyısındaki kardeşi Kumkale'nin inşası, Turhan Sultan'ın Valide Sultan olarak hayata geçirdiği ilk mimari projeler arasındadır. 


Devamı bir sonraki sayfada...

 Tarihi Alan Başkanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokol ile kalenin restorasyon uygulama sürecine başlanmıştır. Restorasyon ve konservasyon uygulamaları kalenin mevcut durumunun korunması temel ilkesinde sürdürülmüştür. Tüm uygulama detayları; Tarihi Alan Başkanlığı, Bilimsel Danışma Kurulu ve ihtiyaç durumunda farklı disiplinlerden uzmanların katılımı ile kalenin restorasyon, teşhir tanzim ve çevre düzenlemesi tamamlanarak 18 Mart 2023 tarihinde Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından ziyarete açılmıştır.


Devamı bir sonraki sayfada...

Kalenin planı ve mimarisi, inşa edildiği 17. yüzyıldan bu yana yaşanan doğal afetler ve savaşlar nedeniyle birçok değişikliğe uğramıştır. Bȃb-ı Kebir adı verilen büyük kapı kulesi ile birlikte yedi kuleye, dendanlı ve seğirdimli beden duvarlarına sahiptir. Kalenin sur içi yerleşimde, üst avluda bulunan cami ve konutlar; kalenin dışındaki Çifte Hamam ile alt avluda bulunan toplar 17. yüzyıla tarihlendirilen ilk döneme aittir. Evliya Çelebi, kalenin yanındaki küçük limanın aktif olarak kullanıldığını da anlatmaktadır. Kale içinde askeri kullanım amacıyla inşa edilen tabya ve kışla ile dışında yer alan hastane ise 19. yüzyıla ait yapılardır.


Devamı bir sonraki sayfada...

Seddülbahir Kalesi, Çanakkale Muharebelerinde de önemli bir role sahiptir. İtilaf donanmasının 3 Kasım 1914 sabahı gerçekleştirdiği bombardımanda, Çanakkale ilk kayıplarını Seddülbahir Kalesi’nde vermiştir. Şehitlerimiz kalenin kuzeydoğu duvarına bitişik kabristana defnedilmiştir.


Devamı bir sonraki sayfada...

25 Nisan 1915'te başlayan kara muharebelerinde büyük oranda tahrip olan kale, 8 ay boyunca Fransız birliklerinin genel karargâhı olarak kullanılmıştır. İtilaf Devletlerinin yenilgisiyle sonuçlanan Çanakkale Cephesinden ayrılan son İngiliz askeri, Yarımadayı 9 Ocak 1916’da Seddülbahir bölgesinden terk etmiştir.


 Devamı bir sonraki sayfada...

1973-2014 yılları arasında Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından korunan alan; Millî birlik ve beraberliğimizin harcı olan Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Gelibolu Tarihî Alanı'nın manevi, tarihî, kültürel ve doğal değerlerini, geleceğe olan sorumluluk bilinci ve evrensel düşünceyle gazi köyleri ile birlikte koruyup geliştirerek Alan'ı bir açık hava müzesine dönüştürmek amacıyla kurulan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’na devredilmiştir.


Devamı bir sonraki sayfada...


Çağdaş müzecilik anlayışı ile yeniden işlevlendirilen Seddülbahir Kalesi, tarihimizin akışını değiştirecek olan Çanakkale Destanı’nın başladığı ilk şehitlerimizin verildiği, Çanakkale Muharebelerinin başladığı ve sona erdiği nokta olması sebebiyle; Türkiye Cumhuriyeti ve Çanakkale Savaşları açısından büyük öneme sahip.


Devamı bir sonraki sayfa...

Valide Sultan tarafından yaptırılan nadir savunma yapılarından biri olmasının yanı sıra Geç Dönem Osmanlı ve I. Dünya Savaşı arkeolojisi çalışmaları açısından Türkiye'deki en önemli alanlardan biridir.


Devamı bir sonraki sayfada...

Tarihi dokusuna sahip çıkılarak restore edilen Seddülbahir Kalesi şuan Bigalı Kalesi gibi 'Kale Müze' olarak vatandaşların ziyaretine açıktır.


Devamı bir sonraki sayfada...

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından restore edilen müzede birbirinden güzel eseri inceleyebilirsiniz.


Devamı bir sonraki sayfada...

Çanakkale Savaşları'nda stratejik bir konuma sahip olan Seddülbahir Kalesi müze olarak ziyarete açıldıktan sonra içerisinde Çanakkale Savaşları'nda kullanılan armalar, nişanlar gibi eserleri sergilemektedir.


Devamı bir sonraki sayfada...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla Çanakkale Deniz Zaferi'nin 108. yıldönümünde müze olarak açılan Seddülbahir Kalesi'nde savaşlardan kalma, taşlara yazılmış yazıları incelemek savaşın farklı boyutlarını gözlemlemenizi sağlıyor.


Devamı bir sonraki sayfada...

O zamanki rütbesiyle Anafartalar Komutanı Yarbay Mustafa Kemal'in herkesin bildiği cep saatine isabet eden kurşunun temsili bir eser de müzede sergilenmektedir.


Devamı bir sonraki sayfada....

Çanakkale Savaşları'nın ilk bombasını göğüsleyen tarihi Seddülbahir Kalesi'nin müzesinde savaşları temsilen birbirinden farklı eseri incelemek gerçekten keyif verici.


Devamı bir sonraki sayfada...


Çanakkale Savaşları'ndan kalma birçok eserin sergilendiği müzede, 'Çanak'kalenin de ismini aldığı kaliteli çanak çömlek yapımı ve savaştan kalma örnekleri sergilenmektedir. Detaylarını öğrenmek için müzeyi ziyaret etmenizi kesinlikle tavsiye ediyoruz.


Devamı bir sonraki sayfada...

Fotoğraf Galerimizin Sonuna Geldik! Okuduğunuz için teşekkürler.


Çanakkale Savaşları'nda stratejik olarak büyük kahramanlıkların yaşandığı bu 362 yıllık tarihi Seddülbahir Kalesi'ni mutlaka ziyaret etmenizi kesinlikle tavsiye ediyoruz.


Bilgiler ve fotoğraflar için Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı'na teşekkürlerimizi sunuyoruz.


Daha fazlası için takipte kalın!


Doğanay AYDOĞAN