Çanakkale ili ve boğazı, en eski çağlardan günümüze pek çok farklı kültürü ağırlamıştır ve jeopolitik bakımdan devamlı bir öneme sahip olmuştur. Çanakkale Boğazı, Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolü altına girdiğinde, Fatih Sultan Mehmet tarafından 1463'te en dar noktasında iki kale inşa edilmiştir: Kilid-ül Bahr (Denizin Kilidi) ve Kale-i Sultaniye.
İstanbul'u fetheden Fatih Sultan Mehmet'in ardından, zaman içerisinde boğazın muhafaza edilmesinin yeterince iyi olmadığı düşünülerek altı yeni kale daha inşa edilmiştir. 1657-1659 seneleri içerisinde Çanakkale Boğazı'nın girişinde, Ege Denizi'ne bakan yerde, Anadolu yakasında Kumkale ve Avrupa yakasında Seddülbahir Kalesi, IV. Mehmet'in annesi Valide Sultan tarafından Frenk Ahmet Paşa'ya yaptırılmıştır.
XVIII. yüzyılda kale yapımı süren ve söz konusu dönemde Çamburnu, Mecidiye (Köseburnu), Naraburnu ve Bigalı Kaleleri inşa edilmiştir. Gelibolu Kalesi'nin tam yapım tarihi belirsiz olsa da, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde onarılmış ve eklemeler yapılarak yeniden yapılandırılmıştır.
Çanakkale İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün resmi internet sitesinde yer alan bilgilere göre Çanakkale il sınırları içerisinde 11 adet kale bulunmaktadır. Bunların büyük bir kısmı yerel halk tarafından bilinse de birçoğu da hala gizemini korumaya devam etmektedir. İşte Çanakkale'de bulunan 11 kale:
1. GELİBOLU KALESİ
İnşa Tarihi : Bilinmiyor.
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : Kesin olarak bilinmemekle birlikte Yunan Müverrihlerine(tarihçilerine) göre Kral Filikos tarafından yaptırılmıştır.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : M.S. 557-565 (Bizans), M.S. 711-713 (Bizans), 1235 (Bizans), 1354 -1356 (Osmanlı).
2. SESTOS KALESİ (AKBAŞ)
İnşa Tarihi : Bilinmiyor.
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : Bilinmiyor.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : Bilinmiyor.
3. KİLYE KALESİ
İnşa Tarihi : Bilinmiyor.
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : Bilinmiyor.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : Bilinmiyor.
4. KİLİTBAHİR KALESİ
İnşa Tarihi : 1462
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : Fatih Sultan Mehmet.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : 1541-1542 (Osmanlı), 1955-1956-1967-1968-2002 (Cumhuriyet Dönemi).
5. ÇİMENLİK KALESİ (KALE-İ SULTANİYE)
İnşa Tarihi : 1462
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : Fatih Sultan Mehmet.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : 1839-1861-1876 (Osmanlı).
6. KUMKALE KALESİ
İnşa Tarihi : 1657-1659
Yapan : Mimar Mustafa Ağa.
Yaptıran : Valide Hatice Turhan Sultan.
Vakfiye : Valide Hatice Turhan Sultan.
Onarımlar : XIX.yüzyıl (Osmanlı).
7. SEDDÜLBAHİR KALESİ
İnşa Tarihi : 1657-1659
Yapan : Mimar Mustafa Ağa.
Yaptıran : Hatice Turhan Valide Sultan.
Vakfiye : Hatice Turhan Valide Sultan Vakfiyesi.
Onarımlar : XIX.yüzyıl (Osmanlı).
8. NARA KALESİ
İnşa Tarihi : 1807-1820
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : III.Selim-II.Mahmut.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : 1985 (Cumhuriyet Dönemi).
9. BİGALI KALESİ
İnşa Tarihi : 1807-1820
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : III.Selim-II.Mahmut.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : Bilinmiyor.
10. ÇAMBURNU KALESİ
İnşa Tarihi : 1839-1861
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : Sultan Abdülmecid.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : 1882 (Osmanlı)
11. MECİDİYE KALESİ
İnşa Tarihi : 1839-1861
Yapan : Bilinmiyor.
Yaptıran : Sultan Abdülmecid.
Vakfiye : Bilinmiyor.
Onarımlar : 1882 (Osmanlı).
