Ali Balta: "Şeftali Üreticisi emeğinin karşılığını alamıyor"
İhracat ürünü tescilli Lapseki şeftalisinde hasat devam ediyor. Çanakkale'nin coğrafi işaretli şeftalisiyle Türkiye'de önemli bir üretim merkezi olan Lapseki'de hasat sezonu bereketli geçmesine rağmen üreticinin yüzü gülmüyor. Lapseki Ziraat Odası Başkanı Ali Balta, Kaleninsesi Gazetesi'ne yaptığı değerlendirmede, meyve bahçelerinde verimin yüksek olmasına karşın artan üretim maliyetleri ve düşük alım fiyatlarının üreticiyi ciddi bir ekonomik çıkmaza sürüklediğini söyledi.
Kaleninsesi olarak, Başkan Ali Balta ile çiftçilerin karşılaştığı temel sorunlar, tarımsal üretimin verimliliğini artırma yolları ve yerel yönetimlerin sağlayabileceği destekler konusunda görüştük. Özellikle girdi maliyetlerindeki artış, iklim değişikliğinin tarıma olan etkileri ve ürün pazarlama konularındaki sıkıntılar önemli başlıklar oldu.
Fotoğraf: İHA
22-26 Temmuz tarihleri arasında Lapseki Belediyesi tarafından bu yıl üçüncüsü düzenlenen Geleneksel Lapseki Şeftali Festivali'nin ardından ilçedeki tarımsal üretimi değerlendiren Balta, özellikle şeftali ve nektarin üreticisinin zor günlerden geçtiğini belirterek, "Bahçelerde ürün var ama üreticinin cebine para girmiyor. Verim yüksek olsa da maliyetler kazancın önüne geçti" ifadelerini kullandı.
Geçen Yıl Don Vurdu, Bu Yıl Maliyetler
Türkiye'de 2025/2026 sezonunda yaşanan şiddetli zirai don olayları nedeniyle şeftali ve nektarin üretiminde ciddi kayıplar yaşanmış, bazı bölgelerde verim kaybı yüzde 90'lara ulaşmıştı. Ülke genelinde üretim yaklaşık yüzde 45 azalarak 649 bin ton seviyesine kadar gerilemişti.
Bu sezon ise doğa üreticiyi sevindirdi. Ağaçlar meyveyle dolarken, ekonomik koşullar üreticinin umutlarını yeniden gölgeledi. Artan işçilik, gübre, mazot, ilaç ve sulama giderleri nedeniyle üretim maliyetleri tarihi seviyelere ulaştı.
Ali Balta, özellikle son yıllarda tarımsal girdilerde yaşanan kontrolsüz artışın üreticiyi üretimden uzaklaştıracak noktaya getirdiğini belirterek; "Şeftali ve diğer meyvelerde bu yıl verim oldukça iyi. Ancak üretici maliyetini karşılayamıyor. Gübre, ilaç, mazot, sulama, elektrik ve işçilik giderleri her geçen yıl katlanıyor. Üretici ürününü satıyor ama emeğinin karşılığını alamıyor. Böyle giderse insanlar meyvecilikten vazgeçmeye başlayacak." İfadelerini kullandı.
İşçilik Giderleri Rekor Seviyede
Fotoğraf: İHA Arşiv
Meyve üretiminde en büyük gider kalemlerinden biri olan işçilik maliyetleri de üreticiyi zorluyor. Günlük tarım işçisi yevmiyelerinin 1500 TL'ye, budama ücretlerinin ise 2 bin TL seviyelerine ulaştığını belirten sektör temsilcileri, yalnızca işçiliğin toplam maliyet içerisindeki payının yüzde 50'ye yaklaştığını ifade ediyor. Balta yaptığı açıklamada; “Üretim maliyeti 22 lira olan şeftali için 15 liradan alıcı buluyor. Bu nedenle çiftçi zor durumda kalıyor” dedi.
Tarlada Ucuz, Raflarda Katlanıyor
Üreticinin en büyük tepkilerinden biri ise tarladaki fiyat ile market rafı arasındaki uçurum.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın Temmuz 2026 verilerine göre üretici ile market arasındaki fiyat farkı birçok üründe rekor seviyelere ulaştı. Havuçta fiyat farkı yüzde 461,2 olurken, elmada yüzde 444,4, yeşil mercimekte yüzde 236,6, kabakta yüzde 231,6 ve maydanozda yüzde 219,5 olarak gerçekleşti.
Temmuz ayı verilerine göre; Havuç üreticide 11 liraya satılırken markette 61 lira 73 kuruşa, Elma üreticide 18 lira 75 kuruşa alınırken markette 102 lira 7 kuruşa kadar yükseldi.
Balta ise; benzer durumun Lapseki'nin şeftalisinde de yaşandığını belirterek, "Üretici düşük fiyata satıyor, tüketici ise pahalıya almak zorunda kalıyor. Aradaki kazancı ne üretici ne de vatandaş görüyor. Bu zincirin yeniden düzenlenmesi gerekiyor." dedi.
"Üretici Desteklenmezse Bahçeler Boş Kalabilir"
Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından üreticinin mutlaka desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Ali Balta, özellikle mazot, gübre ve sulama maliyetlerinin azaltılmasına yönelik yeni destek paketlerine ihtiyaç olduğunu söyledi.
Balta, "Lapseki ekonomisinin temel direklerinden biri meyvecilik. Şeftali, kiraz ve diğer meyveler ilçemizin en önemli geçim kaynakları arasında yer alıyor. Üreticinin üretimde kalabilmesi için maliyetlerin düşürülmesi, alım fiyatlarının maliyetin üzerinde belirlenmesi ve pazarlama konusunda yeni modeller geliştirilmesi gerekiyor. Aksi halde bugün ürün veren birçok bahçe, önümüzdeki yıllarda üretim dışı kalabilir." ifadelerini kullandı.
Bereketli geçen hasat sezonuna rağmen üreticinin ekonomik anlamda rahatlayamadığını belirten Balta, tarımın stratejik bir sektör olduğuna dikkat çekerek üretimin devamlılığı için çiftçinin mutlaka korunması gerektiğini sözlerine ekledi. Üreticiler ise maliyetlerin altında kalan fiyatlar nedeniyle zarar ettiklerini belirterek yetkililerden çözüm beklediklerini ifade etti
