Halk Bahçesi’nde bir mekanda, basın açıklaması öncesi kahvaltıda buluşan şantiye şefleri, emekli mühendisler, bilirkişiler ve öğrenciler, Truva Atı önünde basın açıklaması yaparak mesleki haklarının iyileştirilmesini ve güvenli yapılaşma için mühendislik hizmetlerinin güçlendirilmesini istedi. Açıklamada “Mühendislik bir formalite değildir, insan yaşamının güvencesidir” mesajı verildi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası’nın “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye genelinde başlattığı hak arayışı, Çanakkale’de de gerçekleştirilen etkinliklerle sürdürüldü.
İnşaat Mühendisleri Odası Çanakkale Temsilciliği tarafından düzenlenen program kapsamında mesleki buluşmaların ardından Duca Lounge’da (Halk Bahçesi) kahvaltı programı gerçekleştirildi. Şantiye şefleri, emekli inşaat mühendisleri, bilirkişiler ve öğrencilerin katıldığı buluşmada mesleğin sorunları ve ortak talepler ele alındı.
Kahvaltının ardından katılımcılar Halk Bahçesi’nden Kordon’daki Truva Atı’na yürüdü. Burada düzenlenen basın açıklamasında, inşaat mühendislerinin ekonomik ve mesleki sorunlarının yanı sıra Türkiye’deki yapı güvenliği, deprem riski ve kamusal denetim konularına dikkat çekildi.
“Sabrımız tükendi”
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, 81 ilde aynı taleplerle ve aynı kararlılıkla alanlarda olunduğu belirtilerek, “Sabrımız tükendi” mesajı verildi.
Ülkenin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden mühendislerin bilimsel bilgiyi halkın yararına kullandığına dikkat çekilen açıklamada, mühendislik hizmetlerinin kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırılarak maliyet kalemine indirgendiği savunuldu.
Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakatin geri plana itildiği belirtilen açıklamada, mühendislik emeğinin değersizleştirildiği ve mesleki bağımsızlığın zayıflatıldığı ifade edildi.
Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetlerinin zaman zaman yalnızca imza ve evrak prosedürü olarak görüldüğüne işaret edilen açıklamada, “Mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir” denildi.
Kamu ve özel sektörde çalışan mühendislerin sorunları gündemde
Basın açıklamasında inşaat mühendislerinin çalışma hayatında karşılaştığı ekonomik ve mesleki sorunlar ayrıntılı şekilde sıralandı.
Kamuda çalışan mühendislerin ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklarına rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakıldığı belirtilirken; ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklardaki kayıplara dikkat çekildi. Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamu kurumlarının mühendislik kapasitesini zayıflattığı kaydedildi.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam sorunlarıyla karşı karşıya olduğu ifade edildi. Sigorta primlerinin gerçek ücretler üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesinin sosyal güvenlik haklarında kayıplara yol açtığı belirtildi.
Yıllarca ülkenin kalkınması için çalışan emekli mühendislerin yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaştığına dikkat çekilirken, genç mühendislerin işsizlik ve gelecek kaygısı yaşadığı, kadın mühendislerin de istihdam ve mesleki ilerleme süreçlerinde ayrımcılıkla karşılaştığı ifade edildi.
“Her şantiyeye bir şef istiyoruz”
Açıklamada şantiye şefliği, proje ve danışmanlık hizmetleri ile yapı denetim sistemindeki sorunlar da gündeme getirildi.
Şantiye şefliğinin yapı üretiminin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olduğu vurgulanarak, çoklu görevlendirmelerin sona erdirilmesi ve her şantiyeye bir şef atanması talep edildi.
Proje ve danışmanlık hizmetlerinde sınırsız fiyat rekabetinin mühendislik hizmetlerinin niteliğini düşürdüğü belirtilirken, mesleki bilgi, deneyim ve emeğin karşılığını bulacağı bir ücretlendirme sisteminin oluşturulması istendi.
Yapı denetim sisteminin maliyet baskısından çıkarılarak bağımsız ve etkin bir yapıya kavuşturulması gerektiği ifade edilen açıklamada, denetim görevini yapan mühendislerin ücretlerinin, özlük haklarının ve mesleki bağımsızlıklarının güvence altına alınması çağrısında bulunuldu. Görevleri nedeniyle baskı, tehdit ve şiddetle karşılaşan mühendislerin hukuki koruma altına alınması da talepler arasında yer aldı.
“Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir”
Basın açıklamasının önemli başlıklarından biri de Türkiye'nin deprem gerçeği ve yapı güvenliği oldu.
Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu hatırlatılan açıklamada, bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve etkin yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarının azaltılabileceği belirtildi.
Ülkenin güncel ve kapsamlı bir yapı stoku envanterinin bulunmadığına dikkat çekilerek, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğü ifade edildi.
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projelerine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığı savunulan açıklamada, yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesi gerektiği vurgulandı.
Yapı stoku envanterinin çıkarılması, riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmalarının rant yerine can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmesi istendi.
Açıklamada, “Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir” denilerek güvenli yapılarda yaşamanın bir ayrıcalık değil, temel insan hakkı olduğu kaydedildi.
Deprem davaları ve bilirkişilik sistemi için düzenleme çağrısı
İnşaat mühendislerinin mesleki sorumlulukları ve deprem yargılamalarında karşılaştıkları hukuki süreçler de açıklamada geniş yer buldu.
Mühendislerin sahip oldukları yetkilerle orantısız sorumluluklar altında bırakıldığı belirtilerek teknik, hukuki ve cezai sorumlulukların fiilî görev, yetki, kusur ve nedensellik ilişkisi esas alınarak açık biçimde tanımlanması istendi.
Özellikle deprem yargılamalarında imar afları, taşıyıcı sistemlere sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının yeterince değerlendirilmeden meslektaşlara yüklenmesinin adil olmadığı savunuldu.
Bu kapsamda bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulması, uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması ve bilirkişilik hizmetlerinin bağımsızlık, tarafsızlık ve uzmanlık ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlenmesi talep edildi.
Mühendislerin talepleri sıralandı
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu açıklamasında, mesleğin geleceği ve toplumun güvenli yaşam hakkı için karar vericilere yönelik taleplerini de kamuoyuyla paylaştı.
Açıklamada öne çıkan talepler arasında mühendislik hizmetlerine uygun asgari ücret belirlenmesi, SGK bildirimlerinin gerçek ücret üzerinden yapılması, kamu mühendislerinin özlük haklarının iyileştirilmesi, emekli mühendislerin insanca yaşayabilecekleri aylıklara kavuşması ve genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının uygulanması yer aldı.
Bunun yanı sıra Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılması, meslek odalarının eğitim ve belgelendirme yetkilerinin güvence altına alınması, şantiye şefliğinin tam zamanlı hale getirilmesi, yapı denetiminin bağımsızlaştırılması ve mühendislik eğitiminin niteliğinin artırılması istendi.
Kadın mühendislerin çalışma hayatında karşılaştığı ayrımcılığın önlenmesi, mobbing, taciz ve şiddete karşı güvenli çalışma koşullarının oluşturulması da talepler arasında sıralandı.
“Bu talepler yalnızca mesleki talepler değil, kamu yararının gereğidir”
Açıklamanın sonunda “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarla buluşulduğu, sorun ve taleplerin ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiği belirtildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili bakanlıklar ve tüm kamu kurumları sorunların tespit edilmesinin ötesine geçerek çözüm üretilmesi için göreve çağrıldı.
Mühendislerin haklarını savunmanın halkın yaşam hakkını, mühendislik emeğini korumanın ise kamu yararını korumak anlamına geldiği vurgulanan açıklama, “Mesleğimizi savunacağız, emeğimizi savunacağız, halkımızın yaşam hakkını savunacağız, kamu yararını savunacağız” mesajıyla tamamlandı.
Türkiye genelinde 81 ilde eş zamanlı düzenlenen 12 Kasım buluşmasının mücadelenin sonu değil, yeni bir adımı olduğu belirtilerek, “Yan yanayız, omuz omuzayız, 81 ilde alanlardayız. Talebimiz geleceğimiz. Yaşasın örgütlü mücadelemiz!” ifadelerine yer verildi.
