Troya’dan dünyaya barış, dostluk, kültür ve sanat mesajlarının verildiği gecenin onur konuğu Zülfü Livaneli olurken, festivalin simgelerinden Homeros Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü de Livaneli’ye takdim edildi. Açılışta 63. Uluslararası Troya Festivali Afiş Tasarım ve Uygulama Yarışması’nın birincilik ve mansiyon ödülleri de sahiplerini buldu.
Çanakkale’de 63 yıldır sürdürülen festival geleneği, 10 Ağustos Pazartesi akşamı saat 19.45’te Troya Antik Kenti’nde gerçekleştirilen resmi açılış töreniyle bir kez daha hayat buldu.
Tarihin, sanatın ve barış mesajlarının iç içe geçtiği programa festivalin onur konuğu Zülfü Livaneli, Çanakkale Vali Yardımcısı Dr. Polat Kara, Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek, Çanakkale Baro Başkanı Ardahan Dikme, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, muhtarlar, il protokolü, farklı ülkelerden gelen konuklar ve çok sayıda vatandaş katıldı. Festivalin resmi açılış konuşmalarını Troya Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan ile Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek gerçekleştirdi. Programda 63. Uluslararası Troya Festivali Afiş Tasarım ve Uygulama Yarışması’nın ödülleri takdim edilirken, gecenin en özel anlarından biri ise Homeros Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü’nün Zülfü Livaneli’ye verilmesi oldu.
“Troya insanın kendisine anlattığı ilk büyük sahnedir”
Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek, Troya’nın yalnızca arkeolojik kalıntılardan oluşan bir alan olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek konuşmasına insanlığın binlerce yıldır değişmeyen hikâyeleri üzerinden başladı. “Troya taşlardan ibaret değildir. Troya insanın kendisine anlattığı ilk büyük sahnedir. Belki de Troya’ya hâlâ bu kadar yakın hissetmemizin nedeni de budur. Aradan binlerce yıl geçmesine rağmen sahnedeki insan pek değişmedi” diyen Erkek, Homeros’un İlyada Destanı’nın Akhilleus’un öfkesiyle başlamasına dikkat çekti.
Troya’dan Odysseus’a, Aeneas’ın göç yolculuğundan günümüz insanının özgürlük ve barış arayışına kadar uzanan tarihsel bir bağ kuran Erkek, Çanakkale’nin “barışın kenti” kimliğine dikkat çekerek, “Bugün barışın kenti kimliğiyle Çanakkale olarak her yıl olduğu gibi Troya’da festivalimizin açılışını yapıyor ve tüm dünyaya buradan sesleniyoruz: Barış kültürümüz olsun” dedi.
Troya’dan Anafartalar’a uzanan tarih
Festivalin resmi açılışının 10 Ağustos Anafartalar Zaferi’nin 111. yıl dönümünde gerçekleştirilmesi de gecenin önemli başlıklarından biri oldu.
Muharrem Erkek, binlerce yıl önce Troya Savaşı’na sahne olan coğrafyanın 111 yıl önce bu kez Çanakkale Savaşları’nda Anadolu’nun savunmasına tanıklık ettiğini belirterek, tarihin farklı dönemlerinde karşı karşıya gelen insanların bugün aynı topraklarda yan yana yattığını söyledi.
Anafartalar, Conkbayırı ve Arıburnu’nda mücadele eden genç komutan Mustafa Kemal’in yalnızca bir cepheyi yönetmediğini vurgulayan Erkek, “Bir milletin kaderini değiştirdi. Çanakkale’de gösterdiği askerî dehasıyla savaşın seyrini değiştirmekle kalmadı, bağımsızlığa giden yolu da açtı. O yol Kurtuluş Savaşı ile devam etti ve Cumhuriyetle taçlandı. Bu yüzden Atatürk ile Çanakkale birbirinden asla ayrılamaz” diye konuştu.
Gecenin onur konuğu ve Homeros Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü Livaneli’ye
63. Uluslararası Troya Festivali’nin bu yılki en önemli isimlerinden biri ise yazar, sanatçı ve düşünce insanı Zülfü Livaneli oldu. Erkek, “Binlerce yıl önce Troya Savaşı Ege’nin iki yakasındaki halkları karşı karşıya getirmişti. Bugün bize düşen görev, Sayın Livaneli’nin yıllarca yaptığı gibi Ege’nin iki yakasını kültürle, sanatla, dostlukla ve barışla buluşturmaktır” dedi.
Festivalin uzun yıllardır en önemli simgelerinden biri olan Homeros Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü bu yıl Zülfü Livaneli’ye takdim edildi.
Livaneli’nin UNESCO İyi Niyet Elçisi olarak yaklaşık 10 yıl boyunca yürüttüğü çalışmalara değinen Erkek, sanatçının dünya barışı, kültürler arası dostluk ve sanatın birleştirici gücü adına verdiği emeğin ödülün verilmesindeki önemi ifade edildi. Erkek, “Homeros Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü’nü kendisine takdim edecek olmaktan büyük mutluluk ve onur duyuyorum” ifadelerini kullandı.
Livaneli’den “somut olmayan kültürel miras”
Homeros Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü’nü alan Zülfü Livaneli ise konuşmasında Anadolu’nun yalnızca toprağın altında ve müzelerde korunan eserleriyle değil; şiiri, sözü, dili, destanları ve hikâyeleriyle de büyük bir kültürel mirasa sahip olduğunu ifade etti .
UNESCO İyi Niyet Elçiliği yaptığı yılları hatırlatan Livaneli, UNESCO’nun “somut olmayan kültürel miras” çalışmalarına dikkat çekerek tarihin yalnızca anıtlar ve arkeolojik eserler üzerinden okunamayacağını söyledi. Livaneli, “Bir yandan anıtlar var, müzeler var, toprağın altında büyük bir dünya var. Ama bir yandan da somut olmayan kültür mirası var. Bu da sözdür, dildir ve şiirdir” ifadelerini kullandı.
Savaşların, imparatorlukların ve fetihlerin yaşanıp sona erdiğini ancak bunları kuşaklar boyunca yaşatanın insanlığın anlatıları olduğunu belirten Livaneli, Homeros’un önemini de bu noktada değerlendirdi. Homeros’un yaşananları yalnızca tarihsel bir olay olarak bırakmadığını; şiir ve destan yoluyla insanlığın ortak hafızasının parçası haline getirdiğini dile getiren Livaneli, Troya’nın binlerce yıl sonra hâlâ konuşuluyor olmasında edebiyatın ve anlatının gücüne işaret etti.
“Bu kültürlerin tamamının sahibi ve temsilcisiyiz”
Livaneli konuşmasında Anadolu’nun çok katmanlı kültürel yapısına da dikkat çekti.
Bu topraklarda farklı dönemlerde yaşamış uygarlıkların mirasının birbirinden ayrı düşünülmemesi gerektiğini belirten Livaneli; Hititlerden İyonlara, Mezopotamya’dan Anadolu’nun farklı uygarlıklarına kadar uzanan büyük tarihsel birikimin bugünün ortak kültürel mirasını oluşturduğunu söyledi. Livaneli, “Bu topraklarda yaşamış, gelmiş geçmiş bütün kültürlerin sahibi konumundayız. Biz bu kültürlerin tamamının sahibi ve temsilcisiyiz bütün dünyaya karşı” sözleriyle Anadolu’nun kültürel zenginliğini ifade etti.
Farklı uygarlıkları birbirinden koparan veya karşı karşıya getiren bir anlayış yerine insanlığın ortak birikiminin esas alınması gerektiğini ifade eden Livaneli, “İnsanlık medeniyeti tektir, onun dalları vardır” düşüncesini hatırlattı.
Troya gecesi “Polyxena” ile sona erdi
Konuşmaların ve ödül törenlerinin ardından Troya’nın binlerce yıllık atmosferi bu kez müzikle buluştu. 63. Uluslararası Troya Festivali’nin resmi açılış programının finalinde Fox On Ice, “Polyxena” dinletisiyle sahne aldı. Troya anlatılarının önemli karakterlerinden Polyxena’dan adını alan performans, antik kentin tarihsel atmosferinde sanatseverlerle buluştu.