Erzincan kültüründe derin izler bırakan Kavut yemeği, geçmişi yüzyıllara dayanıyor. Her yılın başlangıcında, Ocak sonu ve Şubat ayı ortalarına kadar süren Hızır oruçları, bu geleneğin bir parçası olarak tutuluyor. Oruçların ardından bazı vatandaşlar kurban keserken, bazıları da özel bir ritüel olan Kavut yapımına geçiyor.
Kavut yapımı, buğday veya arpanın kızgın sac üzerinde pişirilmesiyle başlıyor. Ardından pişirilen tahıl, el değirmeninde un haline getirilerek hazırlanıyor. Un, sıcak su ile özel bir karışıma dönüştükten sonra tabaklara konuluyor. Üzerine tereyağı ve şerbet eklenen Kavut, misafirlere enfes bir lezzet sunuyor.
Geleneksel yemeği yaşatmaya çalışan aileler arasında öne çıkan Aydemir ailesi, bu kültürel mirası gelecek nesillere aktarmak için çaba harcıyor. Çocuklarına Kavut yapımını öğreten aile, her yıl evlerine gelen misafirlere bu özel lezzeti sunarak Erzincan kültürünü yaşatmaya devam ediyor.
Erzincan'ın Çağlayan Beldesi, Kavut geleneği ile öne çıkarak ziyaretçilerini lezzet dolu bir yolculuğa davet ediyor. Geleneksel kavutun tadını çıkarmak isteyenler, her yıl bu özel dönemi heyecanla bekliyor.
Hızır Orucu’nun ardından isteyenlerin kurbanla birlikte Kavut da pişirdiğini belirten vatandaşlar, "Bu uzun yıllardır sürdürdüğümüz bir gelenek" dedi.
Hızır Orucu ne zaman, ne için ve nasıl tutulur?
Hızır Orucu, Hak'kın rızası, Hızır aleyhisselamın yardımına nail olmak ümidiyle tutulan oruçtur. Bu orucu ilk defa ab-ı hayat suyunu içip ebedi hayatın sırrına ulaşınca Hızır aleyhisselamın tuttuğuna inanılır. Orucu tutan inananlar da bu kutlu günün hürmetine tıpkı Hz. Hızır aleyhisselam gibi ebedi hayatın sırlarına ermeyi umarak oruçlarına niyet ederler.
Hızır Orucu yöresel farklılıklara göre 3, 5 ve 7 gün peş peşe Ocak ayının sonu ve Şubat ayının ortasına kadar geçen sürede tutulur. Oruç 3 gün, 5 gün veya 7 gün olsun fark etmeksizin son günü kesinlikle perşembe gününe denk getirilir. Gün doğumunda niyet edilen oruç gün batımında açılır. Oruç sırasında yenilip içilmez, cinsi münasebetlerden ise uzak durulur.
Her akşam Cem ibadeti yapılır
Orucun en yaygın tutulduğu tarih ise Şubat ayının ikinci haftasının salı çarşamba ve perşembe günlerinde 3 gün şeklinde tutulmasıdır. Oruç sırasında yenilip içilmez, cinsi münasebetlerden uzak durulur. Oruç açıldıktan sonra ise Muharrem orucundaki gibi herhangi bir yeme içme kısıtlaması bulunmamaktadır.
Orucun tutulduğu üç gün de akşamları Cem ibadeti yapılır. Orucun bittiği Cuma günü ise kurbanlar kesilip lokmalar dağıtılır.
Kavut inancı
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ab-ı hayat suyunu içtikten sonra Hızır'ın yediği kudret helvasıyla özdeştirilen kavut, Hızır Orucu'nun vazgeçilmez gelenekleri arasında yer almaktadır. Geleneğe göre kavut, Hızır Orucunun son tutulduğu gün yani Perşembe günü unu öğütülüp temiz bir kaba konur. Üzeri de örtüyle örtülür. Sabah kalkıldığında unun üzerinde el veya at nalı izi görülürse o eve Hızır'ın uğradığına ve hane halkının muratlarına ulaşacağına inanılır. Bu şekilde kavut ununda Hızır'ın izini görenler şükür için imkanları doğrultusunda kurban keser lokma dağıtırlar. Öte yandan kavut ununda iz olsun olmasın Cuma günü hanelere bereket getirmesi dileklerin yerine gelmesi ümidiyle kavut pişirilip çevreye dağıtılır.