Yaz sezonunun en yoğun günlerini yaşayan Çanakkale'de, denizanası uyarısı geldi. TÜDAV tarafından yürütülen "Ya Yakarsa?" Ulusal Denizanası İzleme Programı kapsamında paylaşılan verilere göre, pusula denizanası (Chrysaora hysoscella) bildirimleri son iki yılda yaklaşık yüzde 70 artış gösterdi.
Verilere göre en fazla bildirim yapılan il yüzde 31 ile Çanakkale olurken, kenti İstanbul, Tekirdağ ve Balıkesir takip etti.
Çanakkale ilk sırada yer aldı
TÜDAV'ın verilerine göre pusula denizanası bildirimlerinin illere göre dağılımı şöyle:
- Çanakkale: %31
- İstanbul: %24,1
- Tekirdağ: %17,2
- Balıkesir: %13,8
Özellikle Kuzey Ege ve Marmara Denizi'nde son iki yılda gözlenen artışın dikkat çekici seviyeye ulaştığı belirtiliyor.
"Yeni bir tür değil, ancak görülme sıklığı arttı"
TÜDAV araştırmacısı Dr. İlayda Destan Öztürk, pusula denizanasının Türkiye denizleri için yeni bir tür olmadığını, ancak son yıllarda daha sık görülmeye başlandığını belirtti.
Uzmanlara göre bu artışın başlıca nedenleri şunlar:
- Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi,
- Kış aylarının daha sıcak geçmesi,
- Denizlerde besin tuzu miktarının artması,
- Deniz akıntılarındaki değişimler.
Bu çevresel değişimlerin, denizanalarının yaşam ve çoğalma koşullarını olumlu etkilediği ifade ediliyor.
Ciltte yanma ve ağrıya neden olabiliyor
Uzmanlar, pusula denizanasının deniz ekosisteminin doğal bir parçası olduğunun altını çizerken, insanlarla temas ettiğinde şiddetli yanma, ağrı ve kızarıklığa yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle alerjik bünyeye sahip kişilerde daha ciddi reaksiyonların gelişebileceği uyarısı yapılıyor.
Bu nedenle denizde görülen denizanalarına çıplak elle dokunulmaması tavsiye ediliyor.
Denizanası temasında ne yapılmalı?
Uzmanların önerileri ise şöyle sıralanıyor:
- Temas eden bölgeyi tatlı suyla değil, deniz suyuyla yıkayın.
- Etkilenen bölgeyi kesinlikle ovalamayın.
- Deride kalan tentakül parçalarını kredi kartı benzeri sert ancak keskin olmayan bir cisimle dikkatlice uzaklaştırın.
- Şiddetli ağrı, nefes darlığı veya alerjik reaksiyon gelişmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.
Denize girmek tamamen yasak anlamına gelmiyor
Uzmanlar, bir bölgede pusula denizanası görülmesinin denize girmenin tamamen yasak olduğu anlamına gelmediğini de vurguluyor. Ancak yoğun denizanası görülen alanlarda dikkatli olunması, çocukların gözetimsiz denize girmemesi ve ilgili kurumların yaptığı resmi uyarıların takip edilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Özellikle yaz aylarında yoğun ziyaretçi ağırlayan Çanakkale'de denize girecek vatandaşların deniz koşullarını ve olası uyarıları dikkate alması isteniyor. Bu sezon Çanakkale'nin, pusula denizanası bildirimlerinde Türkiye'de ilk sırada yer alması nedeniyle uzmanlar farkındalığın artırılmasının önemine dikkat çekiyor.