Deprem haberlerini araştıran vatandaşların karşısına AFAD ve Kandilli Rasathanesi olmak üzere iki ayrı liste çıkıyor. Her iki kurum da depremin merkez üssünü, meydana geldiği saati, büyüklüğünü ve derinliğini paylaşıyor. Ancak aynı bölgede gerçekleşen sarsıntılara ilişkin ölçümlerde küçük farklılıklar görülebiliyor. Bu nedenle son deprem sorgulaması yapılırken yalnızca büyüklük değerine değil, kayıt zamanına ve ölçümün hangi kuruma ait olduğuna da bakılması gerekiyor.
AFAD son depremler listesinde hangi bilgiler bulunuyor?
AFAD'ın deprem kayıtlarında öncelikle depremin meydana geldiği yer ve tarih-saat bilgisi yer alıyor. Merkez üssü olarak ilçe veya bölge adı belirtilirken enlem ve boylam bilgileri de konumun belirlenmesine yardımcı oluyor. Derinlik sütununda ise sarsıntının yerin kaç kilometre altında meydana geldiği gösteriliyor. Büyüklük değeri, kaydedilen depremin ölçüm sonucunu ifade ediyor.
12 Kasım tarihli AFAD tablosunda sabah saat 09.22'de Antalya'nın Döşemealtı ilçesinde 1,70 büyüklüğünde deprem kaydedildi. Saat 08.57'de Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde 1,40, saat 08.30'da Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesinde 2,40 büyüklüğünde sarsıntı ölçüldü. Ankara Beypazarı'nda saat 07.53'te 1,90 büyüklüğünde deprem kaydı bulunuyor.
AFAD listesinde aynı gün içerisinde bir ilçede birden fazla deprem kaydı yer alabiliyor. Örneğin Adana'nın Kozan ilçesinde gece ve sabah saatlerinde farklı zamanlarda sarsıntılar ölçüldü. Malatya'nın Yeşilyurt, Doğanşehir ve Pütürge ilçelerinde de birden fazla kayıt bulunuyor. Bu nedenle liste yalnızca en son depremi değil, gün içerisinde gerçekleşen diğer sarsıntıları da gösteriyor.
Kandilli Rasathanesi ile AFAD ölçümleri neden farklı olabiliyor?
Kandilli Rasathanesi ve AFAD, deprem verilerini kendi ölçüm ve değerlendirme sistemleri üzerinden yayımlıyor. Bir sarsıntının büyüklüğü, merkez üssü veya derinliği konusunda iki kurumun kayıtlarında küçük farklılıklar görülebiliyor. Bu durum, aynı bölgede kaydedilen depremlerin listelerde farklı değerlerle yer almasına neden olabiliyor.
12 Kasım sabahındaki Adana örneğinde bu farklılık görüldü. AFAD, Kozan ilçesinde saat 06.31'de 2,80 büyüklüğünde deprem kaydederken Kandilli aynı saat diliminde Akdam-Kozan bölgesi için 2,70 büyüklüğünde ölçüm yayımladı. Hatay'daki Defne ve Subaşı kayıtlarında da büyüklük değerleri birbirine yakın olmakla birlikte aynı değerde açıklanmadı.
Tokat'ın Niksar ilçesinde de iki kurumun farklı saatlerdeki kayıtları bulunuyor. AFAD saat 02.31'de 2,70 büyüklüğünde deprem ölçerken Kandilli saat 05.31'de 3,00 büyüklüğünde başka bir kayıt yayımladı. Bu veriler farklı olaylara ait olduğu için tek bir depremin iki kurum tarafından farklı ölçülmesi şeklinde değerlendirilmemeli.
Deprem büyüklüğü, derinlik ve şiddet aynı anlama mı geliyor?
Deprem listelerinde kullanılan büyüklük ve derinlik kavramları birbirinden farklı bilgileri ifade ediyor. Büyüklük, depremin kaynağında açığa çıkan enerjiyi ölçmeye yönelik bir değerdir. Derinlik, depremin yerin altında gerçekleştiği mesafeyi gösterir. Şiddet ise depremin belirli bir yerde insanlar, yapılar ve çevre üzerinde oluşturduğu etkilerle ilgilidir.
AFAD ve Kandilli listelerinde görülen 1,70 veya 2,80 gibi değerler deprem büyüklüğünü belirtir. Bu rakamlar doğrudan her bölgede hissedilme düzeyini göstermez. Depremin derinliği, merkez üssünün yerleşim alanlarına uzaklığı ve zeminin özellikleri gibi unsurlar hissedilme durumunu etkileyebilir.
12 Kasım tarihli listelerdeki ölçümlerin büyük bölümü düşük büyüklüklerde kaydedildi. En güncel kayıtlar ise kurumların listeleri yenilendikçe değişebiliyor. Bu nedenle deprem sorgulamasında AFAD ve Kandilli'nin yayımladığı tarih-saat bilgileriyle birlikte güncel ölçümlerin takip edilmesi gerekiyor.
