SON DAKİKA
Hava Durumu

NECMETTİN HALİL ONAN (19.03.2021)

Yazının Giriş Tarihi: 19.03.2021 08:36

Çanakkale Muharebeleri I. Dünya Savaşı’nın en çetin ve sonuçları bakımından en önemli cephesiydi. Cephelerimizde çok büyük kayıplar verilmiş, Türk Halkı buna rağmen destansı direnişini sürdürmüştü.18 Mart 1915 günü yaşanan deniz muharebeleri, Türk ordumuzun zaferiyle sonuçlandı ve dün hepimizin bildiği gibi Çanakkale’mizin Deniz Zaferinin 106.yıl dönümü ve 18 Mart Şehitlerimizi Anma Günüydü. Ne büyük gururdur ki biz de bu kutsal topraklarda doğduk, büyüdük ve hala yaşıyoruz. Şanlı destanımızın yazılması için kana kan, dişe diş savaşan öncelikle Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü ve bu topraklar için canlarını feda etmiş tüm silah arkadaşlarını saygıyla anıyorum.

Şimdi de size kıymetli şairimiz, Dünya'nın en büyük donanmalarından biri yani dönemin süper gücü İngiltere’yi Çanakkale boğazında yenilgiye uğratan Türk askerine şiirinde "Dur yolcu! Bilmeden gelip bastığın bu toprak, bir devrin battığı yerdir." sözleriyle hayranlığını belirten Necmettin Halil Onan’dan kısaca bahsetmek istiyorum.

Necmettin Halil Onan; 1902 yılında İstanbul Çatalca’da doğdu. Babası, Düyûn-ı Umûmiye memuru Halil Hilmi Bey idi. Ortaöğrenimini Vefa Lisesi'nde tamamladı. 1919 yılında Darülfünun Edebiyat Fakültesinde açılan sınavı kazanarak Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne kaydoldu. Sayılı edebiyatçıların Cenap Şahabettin, Fuat Köprülü, Ferit Kam, Yusuf Şerif, Yahya Kemal, Hüseyin Daniş gibi sanatçıların öğrencisi oldu. Lise öğrenimi sırasında Halit Fahri tarafından çıkarılan Nedim dergisinde yayımlanan ilk şiirlerinde aruz ölçüsünü kullanan Onan, Millî Edebiyat cereyanı içerisinde Kurtuluş Savaşı sırasında yazdığı şiirleriyle dikkat çekmiştir. Daha sonra DergâhServet-i Fünûn ve Hayat gibi mecmualarda yayımladığı ve çoğunu hece ölçüsüyle yazdığı şiirleriyle kendisini tanıtmıştır. 1919 ile 1927 yılları arasında yazdığı şiirlerini Çakıl Taşları adıyla eski harflerle bastırdığı kitabında toplamıştır. Dostu ve hocası Yahya Kemal’e ithaf ettiği bu kitabında Onan, hece vezniyle yazdığı 26 ve aruzla yazdığı 2 şiire yer vermiştir. 1927-1932 arasında yazdığı şiirlerini ise Bir Yudum Daha adıyla yayımlamış, kitapta 18 şiire yer vermiştir. Onan’ın özellikle 1927’de Hayat mecmuasında yayımlanan “Bir Yolcuya” adlı şiiri, adının Millî Edebiyat akımı içinde anılmasında büyük ölçüde etkili olmuştur. 

İstanbul'un işgali üzerine okul geçici olarak kapatılınca millî mücadeleye katılmak üzere Ankara'ya geçti. Ankara Talimatgahı’nda zabıt vekili oldu. Anadolu Ajansı Siyasi Servisi'nde çalışan Halil Onan, millî mücadele sonrası İstanbul'a dönerek yarım kalan eğitimine devam etti ve 1924 yılında mezun oldu. Bir süre tekrar Anadolu Ajansı'nda ve özel okullarda çalıştı. 1929 yılından itibaren İzmir Adana, Ankara illerinde pek çok lisede edebiyat öğretmenliği ve lise müdürlüğü yaptıktan sonra maarif müfettişi oldu. 1942-1946 yılları arasında Yüksek Öğretim Genel müdürlüğü yapmış, bu görevdeyken profesör unvanıyla Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde Türk Edebiyatı dersleri vermekle görevlendirilmişti. 1960’ta sağlık problemleri nedeniyle emekliye ayrılarak ve İstanbul’a dönmüştür. Bir ameliyat sonunda geçirdiği iç kanama nedeniyle hayatını kaybetti.

Ancak arkasında birçok değerli eser bıraktı. Bunlardan Çanakkale için büyük anlam taşıyan şiiri de işte şu şekildedir:

Dur yolcu! Bilmeden gelip bastığın,
Bu toprak, bir devrin battığı yerdir.
Eğil de kulak ver, bu sessiz yığın,
Bir vatan kalbinin attığı yerdir.

Bu ıssız, gölgesiz yolun sonunda,
Gördüğüm bu tümsek, Anadolu’nda,
İstiklal uğrunda, namus yolunda,
Can veren Mehmed’in yattığı yerdir.

Bu tümsek, koparken büyük zelzele,
Son vatan parçası geçerken ele,
Mehmed’in düşmanı boğduğu sele,
Mübarek kanını kattığı yerdir.

Düşün ki, haşrolan kan, kemik, etin
Yaptığı bu tümsek, amansız, çetin,
Bir harbin sonunda, bütün milletin,
Hürriyet zevkini tattığı yerdir.

En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.