SON DAKİKA
Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

Suhulet 29.07.2019

Yazının Giriş Tarihi: 29.07.2019 09:51

Coğrafi konumu sebebiyle önemli bir yerde olan İstanbul’da 1823’e kadar sadece kayıklarla sağlanıyordu. İngiltere’den satın alınan ilk vapur olan Swift, Sürat adıyla boğazda taşımacılığı daha da hızlandırmıştı.

Tanzimat döneminin ünlü paşaları Ahmet Cevdet Paşa ve Fuad Paşa İstanbul’da ulaşımı kolaylaştıracak Şirket-i Hayriye’nin kurulması için girişimlere başladılar. Çok geçmeden Sultan Abdülmecid’in onayı alındı ve 1851’de şirket kuruldu. 1854 yılından itibaren vapur siparişleri alınmaya başladı. Böylelikle şirket faaliyetlerine başlamış oldu. 1869 yılında şirketin başına Giritli Hüseyin Haki Efendi getirildi. Boğazda yolcu taşımacılığı aktif olarak yapılmakta ancak atların ve arabaların taşınması mümkün olmamaktaydı.

Bu duruma bir çözüm bulmak isteyen Hüseyin Haki Efendi, arkadaşları Mehmet Usta ve İskender Efendi ile o güne kadar dünyada görülmemiş bir geminin tasarımını yapar. Tasarıma göre düz güvertede arabalar ve atlar bulunacak, yolcular ise üst katta seyahat edecekti. Tasarımı Hüseyin Haki Efendi’ye ait olan bu tasarım günümüz feribotlarının atası sayılacaktı.

İngiltere’de 8 bin altın karşılığında inşa edilen geminin motoru Maudslay, Sons and Field tarafından yapılırken, iç tasarımı ve gövdesi Bahadır Tersanesi’nde yapıldı. 45 metre uzunluk, 8.5 metre genişliğinde olan bu gemi 1871 yılında yapımı tamamlandı. İngiltere’den İstanbul’a gemiyi getirecek bir kaptanın bulunması zor olsa da 1872 yılında gemi İstanbul’a ulaştı. ‘Suhulet’ ismi ve 26 baca numarası verilen geminin faydaları işe başlar başlamaz anlaşıldı. Boğaz geçişlerini kolaylaştıracağı için kolaylık anlamına gelen ‘Suhulet’ adı verilmiştir. Büyük faydası olan geminin bir yenisi, İngiltere’ye 12bin altına sipariş edildi. ‘Sahilbend’ adını alarak boğazda görevine başladı.

Suhulet, Çanakkale Savaşları’na katıldı ve topçu bataryaları taşıdı. Gelibolu Yarımadası’na asker ve malzeme nakliyatında kullanıldı. Gideceği mesafeyi çok kısa bir sürede ulaşarak çok büyük faydalar sağladı. İstanbul Yeşilköy’den Köprücü Bölüğü’nü alarak Çanakkale’ye hareket etti ancak Büyükçekmece yakınlarında yoğun sisten dolayı karaya oturdu ve hasar gördü. Buna rağmen savaşta katkısını her zaman gösterdi. Savaşın ardından ‘Gazi’ unvanı ile İstanbula geri döndü.

Hem Osmanlı Devleti’ne hem Türkiye Cumhuriyeti’ne 86 yıl çalışan ‘Suhulet’ ve ‘Sahilbend’ gemileri, 1958 ve 1959 yılında emekliye ayrılarak, boğazdan tamamen çekildiler. 2007 yılında Sirkeci- Harem hattında çalışan dört modern geminin ikisine ‘Suhulet’ ve ‘Sahilbend’ isimleri verilerek bu tarihi gemilerin isimlerinin yaşatılması sağlandı.

Giritli Hüseyin Haki Efendi ise 1895 yılında vefat etti. Şirket-i Hayriye 1911 yılında ürettiği 69 nolu gemiye onun ismini verdi. Şirket-i Hayriye, Cumhuriyet döneminde Devlet Denizyolları İşletmesi’ne devredilince bu geminin adı ‘Göztepe’ olarak değiştirildi. 1963 yılında ise Haliç’te üretilen gemiye ‘Hüseyin Haki’ ismi verildi ve bu gemi 1980 yılına kadar bu denizcinin adını taşıyarak boğazda hizmet edip emekliye ayrıldı.