SON DAKİKA
Hava Durumu

Geçmişten Günümüze 29.10.2019

Yazının Giriş Tarihi: 29.10.2019 08:23

Cumhuriyetin ilânı ve Mustafa Kemal Atatürk'ün ilk Cumhurbaşkanı seçilmesidir..

23 Nisan 1920' TBMM'nin açılmasıyla birlikte, yeni bir Türk devleti kurulmuştur.  Demokratik bir yapıya ve egemenliğe dayalı ona devleti ismi "Cumhuriyet" olmalıydı. O dönemlerde siyasi ortamlarda dolayı rejimin ismi bir türlü açıklanmamıştır. İç ve dış düşmanların bu durumu bölücü olarak kullanmalarına fırsat verilmek istenmemiştir.  Bu durumlardan dolayı devletin ismi olmadığı gibi hükümetin ismi de "TBMM Hükümeti" olmuştur. TBMM Başkanı yasaları uygulatma, devleti temsil etme gibi görevlere sahip olduğu halde, kendisine "devlet başkanı" anlamına gelen ünvan verilmemiştir..  Böyle devam eden olaylar Lozan Konferansı sırasında devlet sisteminin geliştirilmesi, Türkiye'nin barış ve siyasette izleyeceği yolları milletvekilleri arasında ki fikir ayrılıkları kendini göstermeye başlamıştır.  Fikir ayrılıkları mecliste tartışmalara sebep olmuştur. 2 Ekim 1923'te İtilâf Devletleri’nin askerleri İstanbul'dan ayrılmışlar.  Ekim 1923 günü Türk ordusu İstanbul'a girmiştir.

İstanbul, İtilâf Devletleri tarafından boşaltılınca, bu defa, yeni Türk devletinin hükümet merkezinin neresi olacağı konusu ortaya çıktı.

Ankara da yayınlanan Yeni gün Gazetesinde 9 ekim 1923 günü "Yakında Cumhuriyet ilân edilecektir" adlı bir makale yayınladı. 

28/29 Ekim gecesi Mustafa Kemal Paşa, yakın arkadaşları ile görüşerek "Yarın Cumhuriyeti ilân Edeceğiz" demiştir.

Aynı gece Mustafa Kemal ve İsmet Paşa bir araya gelerek, kanun tasarısı hazırlamışlardır. hazırladıkları kanun tasarısında şu maddeler yer almıştır;

 Türkiye Devleti'nin hükümet şekli cumhuriyettir.

Türkiye Devleti, yönetim birimlerini bakanlar kurulu aracılığıyla yönetir.

 Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir. Başbakanlık görevi, yeni cumhurbaşkanının seçimine kadar devam eder, tekrar seçilmek mümkündür.

 Cumhurbaşkanı, devletin başkanıdır. Bu sıfatla gerekli gördükçe Meclis ve Bakanlar Kurulu’na başkanlık eder.

 Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından ve Meclis üyeleri arasından seçilir. Diğer bakanlar başbakan tarafından, yine Meclis üyeleri arasında seçildikten sonra, Bakanlar Kurulu, Cumhurbaşkanı tarafından Mec- lis’in güvenoyuna arz olunur. Meclis toplantı hâlinde değilse, güven oylaması, meclisin toplanmasına kadar ertelenir.

 

Görüşülüp kabul edilen tasarı, 29 Ekim 1923 saat 20.30’da Büyük Millet Meclisi tarafından da aynen kabul edilerek, yeni Türk devletinin bir cumhuriyet olduğu ilân edildi.

Cumhuriyetin ilân edilmesinden sonra meclis, cumhurbaşkanı seçimine geçmiştir. Gazi Mustafa Kemal Paşa, oy birliğiyle, Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.