SON DAKİKA
Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

MÜZİĞİN DİLİ (02.10.2021)

Yazının Giriş Tarihi: 02.10.2021 10:01

19’uncu yüzyılda müziğin doğuşuna ilişkin teorilerden biri hayvan sesleri ve özellikle kuş seslerinden, insanların birbirine seslenmesinden ve birbirleriyle kurduğu duygusal ilişkilerden kaynaklanması ve esinlenmesine ilişkindir.

İlk müzik aletleri ise taşları ve kemik parçalarını gibi nesnelerden oluştuğu ise en yaygın görüşler arasında yer alıyor. Bu nesneleri birbirine vurarak değişik ritimlerle ses çıkarttıklarını yönünde. Bu teoride de dil yeteneğinin gelişimi önemli rol oynuyor.

Küçük gruplar halinde yaşayan insanların müziklerini incelemek, geçmişteki ilk müzik nasıl çıktı soruna cevap aramak için de önemlidir. Kabilenin büyücüsü ya da şefi kabilenin işleyişi, düşüncesi, dünya görüşü, inanışı gibi konularda nasıl öncü ise müzik konusunda da öncü niteliği taşıyor olabilir. Büyücünün/ büyücülerin yaptıkları danslar, söyledikleri şarkılar, kullandıkları çalgılar büyü ve ayinlerle ilintili. Çalgıların neyden yapıldığı, renkleri, desenleri ve motifleri dini ritüelin yansıması. Yani ilk müzik eğlence amaçlı değil büyü, ayinsel törenler ve dini ritüeller için kullanılmış ortaya çıkmış olmalıdır.

Doğaya karşı bir duruş.

Ama bugünkü manda da değil.

Doğadan korkmak ve doğaya karşı dik duruşla ilgili.

Yapılan dini ritüellerin bir parçası.

Karanlıktaki kötü ruhlardan, canavarların korunmanın; toprağın suyla beslenmesi filizlenmesine, berekete… bir çok konuda ritüelin parçası.

***

Bir hayal kuralım. Mezopotamya liri mesela…

Ur Kraliyet Mezarlığı’nda bundan 4 bin yıl önce çalınan görkemli gümüş lir pek çok yerde kullanılmış olmalı. Irak’ta Milattan Önce 2 bin 600’lü yıllarda çalınan bu çalgı antik Mezopotamya’nın olmazsa olmazı olabilir. Gümüş ve kırmızı kireçtaşlarından yapılan Mezopotamya liri akort düzenleyiciler ve teller, çürümüş ahşap parçaları ile kim bilir nelere tanık oldu.

Desenleri motifleri ile, kötülüğe karşı göğüs geriyor olabilir. Gümüşün yansıması ve kırmızı kireçtaşının korkutucu rengi ile, kötülüğü, kıtlığı, sel ve diğer felaketleri, fırtınaları; çalındığı yerden uzaklaştırıyor olabilir…

***

Ya da deniz kabuklarından yapılmış olan trompet…

Sarmal deniz kabuğu şeklindeki trompet, belki de Tibet’in kutsalıydı.  18’inci ve 19’uncu yüzyıllarda da karşımıza çıkan trompet, Asya’da Budist tapınaklarında rahiplere çağrı için kullanılırdı. Ya da denizlerdeki canlılara bestelenen şarkıları çalmak için…

***

Ahşap Aulos yani kaval Milattan Önce 4’üncü ve 5’inci yüzyılda kullanıldığı düşünülüyor.

Antik Yunanistan’da ne zaman bir insan topluluğu bir araya gelse müzik başlardı. Evlilikten doğuma neşeli besteler, ölümün ağıtları, hasat ve üretim zamanı, aşk ve meşk ederken söyledikleri hayat şarkıları ve şifa için bestelenmiş iksirli besteleri vardı.

***

Müzik bir şekilde hep vardı.