SON DAKİKA
Hava Durumu
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.

Güçlendirilmiş parlamenter sistem... (03.06.2021)

Yazının Giriş Tarihi: 03.06.2021 09:45

Millet İttifakının iki temel hedefi var: Birincisi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı indirmek. İkincisi ise, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemini kaldırıp, yerine parlamenter sistemini getirmek. Peki, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun sık sık gündeme getirdiği "Güçlendirilmiş Parlamenter Sistemi" hakkında bir bilgimiz var mı? Yok. Bunu gündeme getiren CHP ile İYİ Partinin lider veya kurmaylarının anlaşılabilir/anlayabileceğimiz bir açıklaması var mı? Yok.

İsterseniz yakın tarihten günümüze bir yolculuk yapıp konuyu anlamaya çalışalım...

 

1839 yılında ilan edilen "Tanzimat Fermanı" ile başlayan demokrasi yolculuğumuz 200 yıldır sürüyor ve tartışılıyor. Almanya, 1946 yılında faşizmin merkeziydi. Büyük Britanya Krallığı (İngiltere), demokratik monarşi denilen ucube bir sistemle yönetiliyor. Bennito Mussolininin İtalyası faşizm yönetiminden kurtuluşu,60 yıllık bu süreyi kapsamaktadır. Amerika'nın yönetim biçimi, bir nevi çok ortaklı şirket anlayışı gibidir. Seçilen Başkanın paydaşları, bir çok devlet kurumudur. Seçim sistemi ise, en İlkel ve karmaşık bir sistemdir.

 

Bu coğrafyada monarşi, meşrutiyet, parlamenter monarşi, cumhuriyet ve demokratik anlayışlar hep tartışıldı ve geçişler yapıldı. 29 Ekim 1923'te cumhuriyet ilan edildi ve 23 yıl boyunca fasılasız Türkiye tek Partiyle seçimlere gitti, parti devleti olarak yönetildi.

 

Bugün bulunduğumuz nokta itibarıyla, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle yönetilmekteyiz. Çok ciddi sorunların olduğu doğrudur. En azından uyum yasalarına ilişkin hiçbir somut adım atılmadı. Bir yanda halkın seçtiği Cumhurbaşkanı, öte yanda yine halkın seçtiği milletvekilleri var. Aralarında ciddi irtibatsızlığın olduğu kanaati yaygın.

 

Bütün bunlara rağmen, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nun " sözde Cumhurbaşkanı" ifadesine haklılık vermez. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi seçimlerinde yüzde 52 dolayında bir oranla seçilen bir cumhurbaşkanına, "sözde cumhurbaşkanı" demek, en hafif tabirle siyasi nezaketsizliktir. Ama ne yazık ki, buna da şahit olduk. Bin yıllık Türk Devlet geleneğinde Cumhurbaşkanı makamına denk gelen riyasete hep saygı duyulmuş, edep ve adab gözetilmiştir.

 

Elbette, Türkiye'nin eski parlamenter sistemi ve yasaları, vesayete açık bir kapıydı. Aynı zamanda darbelerde kolayca zemin buluyordu. Kabul edelim ki bu yeni sistem vesayet ve darbe zeminini ortadan kaldırmıştır. Güçlendirilmiş parlamenter sisteminin tartışmaya açılarak, yeniden değerlendirilmesi düşüncesindeyim.