(CHP: %33,8, İyi Parti: %16,7, MHP: %6,93, HDP: %3,74).Tayyip Erdoğan’ın ikinci ve AK Parti’nin birinci olduğu tek şehir de Çanakkale’ydi. Bu seçimde Tayyip Erdoğan %41,9 oy alırken CHP’nin adayı Muharrem İnce %43,7 İyi Parti adayı Meral Akşener ise, %11,8 oy aldı.
2023 seçimlerinde ise AK Parti oy kaybı yaşarken, CHP oylarını artırdı.
Bu nedenle CHP %35,25 oyla birinci parti olurken, AK Parti %32,07 oy aldı.
İyi Parti, %16,3 oy alırken MHP de %6,62 oyla dördüncü parti oldu.
Daha önce 5. parti olan HDP (Yeşil Sol Parti) ise bu seçimde %2,19, ittifakın diğer ortağı TİP ise %1,29 (toplamda %3,48) oy aldı.
MHP, İyi Parti ve HDP’nin (Yeşil Sol + TİP) oyları bu seçimde pek değişmezken AK Parti ile CHP’nin oyları farklılaşmış. CHP oylarını artırmışken AK Parti oylarını kaybetmiş.
CHP’nin oyları %1,45 artmışken AK Parti’nin oyları %5,23 azalmış.
AK PARTİ
AK Parti’nin oylarının gitmiş olabileceği adresler en başta Yeniden Refah ve 2018’de AK Parti listelerinden seçime giren ancak 2023 seçimlerine müstakil liste ile katılan BBP olabilir.
Yeniden Refah Partisi %0,98, BBP ise %0,44 oy almış durumda. Toplamda %1,42 yapmaktadır bu oran.
Önceki seçimlerde Saadet Partisi’nin %0,77 oy aldığını ve bu oyların kayda değer bir kısmının Yeniden Refah Partisi’ne gitmiş olacağını varsayarsak geriye %0,65’lik bir fark kalmaktadır.
Dolayısıyla bu durumda bile AK Parti’nin oylarında %4,65’lik bir fark ortaya çıkmaktadır.
CHP
CHP’den ayrılan Memleket Partisi ise seçimlerde %1,04 oranında oy almış.
Bu oyların ağırlıklı bir kısmının CHP’den gittiği anlaşılmaktadır.
CHP’nin oy artışı ile bu oranı birleştirdiğimizde %2,49’luk bir fark ortaya çıkmaktadır.
Toparlarsak, AK Parti’deki kayıplar ve CHP’deki artışlar ele alındığında AK Parti’den CHP’ye bir geçiş olduğu görülmektedir.
2011 seçimleri ve 7 Haziran 2015 ile 1 Kasım 2015 seçimlerinde AK Parti ile MHP arasında bir geçişkenlik söz konusuydu. Bu dönemde var olan geçişkenlikten ötürü AK Parti, MHP’ye milletvekilliği kaptırmıştı. Ancak gelinen süreçte AK Parti, CHP’ye oy kaptırdığı için İyi Parti mevcut oylarını koruyarak bu seçimde milletvekilliği kazandı. (2018’de İyi Parti başlangıçta milletvekilliği kazanmış ancak yurtdışı oylarıyla CHP öne geçmiş ve İyi Parti 533 oyla milletvekilliğini kaçırmıştı.)
Son olarak Bülent Turan etkisini de not etmek gerekiyor:)) Lapseki’de 2018 seçimlerinde AK Parti %44,56, CHP %23,95 oy almışken, bu seçimde AK Parti %38,90, CHP %26,55 oy almış. AK Parti, %5,66 oy kaybetmişken, CHP %2,6 oy artırmış.
Biga’da ise AK Parti, 2018 seçimlerinde %48,77 (üstelik Bigalı aday seçilme ihtimali olmayan 3. sıradaydı) oy almışken Bigalı adayın birinci sırada olduğu 2023 seçimlerinde %39,44 oy almış. Oy kaybı neredeyse %10 civarında olduğu görülmektedir.
Bilindiği gibi seçmen temayülleri parti tercihleri belirlemekte yerelde de yüzer gezer oylar milletvekili adaylarının ismi ile şekillenmekte ve sandığa yansımaktadır. Bu doğrultuda yukarıda geniş bir şekilde açıklandığı üzere 2018 yılı oy oranları ile 2023 yapılan seçim sonuçları dikkatlice incelendiğinde de diğer partilerin oy oranları sabit kalırken CHP lehine % 2,6 oranında bir artış, ve AK Parti aleyhine de % 5,66 oranında bir azalma mevcut olduğu görülecektir.
Bu durum ağırlıklı olarak genel ülke siyaset ile olmakla birlikte Çanakkale yerelinde milletvekili adaylarının ilçeleri, yakın çevreleri ile ilişki içinde olduğu kesimler gibi etkenler ile birlikte iktidar yıpranmışlığı, AK Parti açısından milletvekili sıralaması açıklanmasının akabinde İl Teşkilat Başkanının sıralamaya itiraz ederek görevinden istifa etmesi, küstürülmüş seçmenler gibi nedenler ile açıklanabileceği gibi aday, olanlar ve olmayanlar ile adayların sıralaması gibi birçok nedene bağlı olarak açıklanması mümkündür.
2018 yılı ile 2023 seçimlerindeki seçmen tercihleri Lâpseki ve Biga ilçeleri sonuçları incelendiği zaman net bir sonuç çıkmasa da en azından bu durum hakkında en azından bir ön fikir verecektir. Bir dönem önceki Çanakkale Milletvekili Bülent Turan Lapsekili olması nedeniyle kendi ilçesinde bizim evladımız diye seçmen sahip çıkılmıştır.
Aynı dönem AK Partinin 3. sıra Milletvekili Adayı Bigalı olduğu için seçilmesi için bazı seçmenler AK Partili olmadığı halde destek vermiş olmaları da buna diğer bir örnektir.
2023 seçimlerine gelindiğinde ise Bülent Turan’ın üç dönem kuralı nedeniyle aday olmadığı için Lapseki’deki emanet oyları kendi partilerine geri döndüğü anlaşılıyor… Bunun yanında AK Partinin birinci sıra adayı Bigalı Ayhan Gider’in seçilmesi garanti olduğu için bazı partilerce AK Parti yerine bize oy verin tezi üzerinden yürütülen propagandanın etkisi de yadsınamaz…
Bunun yanında Çanakkale genelindeki yeni seçmen olmuş ve ilk defa bu seçimde oy kullanan Z Kuşağı diye adlandırılan seçmenler ile sandığa gitmeyenleri de hesaba katılması gerekmektedir.
Şimdilik ortalık toz duman…Bu günkü şartlarda ve mevcut veriler doğrultusunda bu değerlendirmeleri yapmak mümkün… Fırtına dindiği ve ortalık berraklaştığı zaman daha kapsamlı bir değerlendirme imkanı mutlaka olacaktır…
Şimdi herkes bu sonucun neden ve niçinlerini merak etse de 28 Mayıs 2023 tarihinde yapılacak ikinci tur seçimine odaklanmış durumda ki olması gerekende budur…