Çanakkale’nin tarihi, doğası ve yaşam kalitesiyle Türkiye’nin en kıymetli kentlerinden biri olduğunu belirten Anahtar Parti Çanakkale Merkez İlçe Başkanı Sami Önder, kentin sahip olduğu değerlerin ekonomik ve sosyal gelişmeyle desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Önder’in Çanakkale için ortaya koyduğu gelecek perspektifinde; vatandaşın kira ve hayat pahalılığı karşısında ezilmediği, gençlerin kentte gelecek kurabildiği, üretimin ve ticaretin güçlendiği, tarım ile turizmin daha yüksek ekonomik değer oluşturduğu bir kent modeli öne çıktı.
Başkan Önder, ekonomik koşulların yaşam kalitesinin temel unsurlarından biri olduğuna işaret ederek, “Benim hayalimdeki Çanakkale ekonomik özgürlüğünü almış, insanların en azından kira, enflasyon derdi olmayan, yaşam güçlüğü çekmeyen, mutlu, huzurlu, sakin; ekonomik anlamda fabrikaları olan, insanlarımızın burada mezun olduktan sonra kendilerine iş imkânı sağlayabildiği, kendi kendine yetebilen bir Çanakkale” ifadelerini kullandı.
Gençlerin kentte gelecek kurabildiği bir Çanakkale
Önder’in değerlendirmelerinde öne çıkan başlıklardan biri gençlerin eğitimlerini tamamladıktan sonra Çanakkale’de yaşamlarını sürdürebilmeleri oldu. Üniversite öğrencilerinin yanı sıra kentte yetişen gençlerin de yeterli iş imkânı bulamadığını söyleyen Başkan Önder, Çanakkale’nin genç nüfusunu kaybetmemesi için nitelikli istihdam alanlarının artırılması gerektiğini belirtti. “Çanakkale’nin yerlisi kalamıyor Çanakkale’de. Öğrenci de kalamıyor. Burada insanlar mezun olup kendilerine bir gelecek kuramıyorlar. İş imkânı yok” diyen Önder, kent merkezindeki istihdam olanaklarının yeterli olmadığını söyledi. Organize Sanayi Bölgesi’ndeki hareketli üretim yapan işletme sayısının kendi değerlendirmesine göre sınırlı kaldığını ifade eden Önder, Ezine’de oluşturulan gıda ihtisas bölgesinin gelişmesinin bölge ekonomisine hareketlilik sağlayabileceğini dile getirdi.
Gençlerin kentte kalabilmesi için yalnızca iş bulunmasının değil, eğitimlerinin karşılığını alabilecekleri ücret koşullarının da oluşturulması gerektiğini söyleyen Önder, üniversite mezunlarının bazı işlerde asgari ücretin yalnızca biraz üzerinde ücretlerle çalıştırılmasını eleştirdi. Başkan Önder, “Senelerini harcamış insan sabahtan akşama kadar çalışıyor, kafasını yoruyor. Sen ona asgari ücretin bir tık üstünü layık görüyorsun. Nerede kaldı okumanın kıymeti?” sözleriyle eğitimli çalışanların emeğinin karşılığını alması gerektiğini ifade etti. Önder, gençlerin mezuniyetlerinin ardından iş için başka kentlere gitmek zorunda kalmadığı, eğitim ve emeğin ekonomik karşılık bulduğu bir Çanakkale istediğini söyledi.
Çiftçinin emeğinin, esnafın alın terinin karşılık bulduğu kent
Çanakkale’nin ekonomik geleceğinde üretimin önemli bir yere sahip olması gerektiğini dile getiren Başkan Önder, çiftçinin ürettiğinin karşılığını alabildiği, kooperatifçiliğin güçlendiği ve tarımsal sanayinin geliştiği bir ekonomik yapıdan yana olduğunu belirtti. Kentin büyümesinin gerekli olduğunu ancak büyümenin üretim ve istihdamla desteklenmesi gerektiğini söyleyen Önder, Çanakkale’de yeni üretim alanlarına ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. Turizm ve sanayinin birlikte geliştirilmesinin kent ekonomisini güçlendireceğini belirten Önder, deniz başta olmak üzere mevcut potansiyelin daha etkin değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Yerel ekonominin diğer önemli ayağının esnaf olduğunu söyleyen Başkan Önder, Çanakkale esnafının yüksek maliyetler ve değişen alışveriş alışkanlıkları nedeniyle zorlandığını ifade etti. AVM’lerdeki hareketliliğin artmasının kent merkezindeki esnafa olumsuz yansıdığını belirten Önder, kentte yapılan bazı festival ve organizasyonların da yerel işletmelere beklenen ekonomik katkıyı sağlamadığını söyledi.
Festival alanlarında satılan ürünlerin önemli bölümünün dışarıdan getirildiğini belirten Önder, organizasyonların esnaf odaları ve ticaret odalarıyla birlikte planlanması gerektiğini ifade etti. Başkan Önder, “Hemşeri festivali düzenleyelim ama bu festivalde Çanakkaleliler de olsun, Çanakkale’nin ürünleri de olsun. Dışarıdan ürünler gelsin ama Çanakkaleli esnaf orada tezgâh açsın, o satsın. Parasını o kazansın” dedi. Önder’in ortaya koyduğu ekonomik perspektifte yerel esnafın korunmasının yanı sıra finansmana ulaşımının desteklenmesi ve kentte ticaretin güçlendirilmesi de yer aldı.
Turizmin 12 aya yayıldığı bir dünya markası
Çanakkale’nin tarihi, doğası ve kültürel değerlerinin turizm açısından çok daha güçlü biçimde değerlendirilebileceğini söyleyen Başkan Önder, kentin turizm hareketliliğinin belirli dönemlerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
Esnaf, ticaret odaları ve ilgili derneklerle ortak projeler üretilmesini isteyen Önder; tarih, doğa, kültür turizmi ve sanatsal projelerle turizmin yılın 12 ayına yayıldığı, Çanakkale’nin dünya çapında tanınan bir turizm kentine dönüştüğü bir yapıdan yana olduğunu ifade etti. Çanakkale’nin denizle güçlü bir bağı bulunmasına rağmen bu potansiyelden yeterince yararlanılamadığını söyleyen Önder, kamp ve karavan turizmini geliştirilebilecek alanlardan biri olarak gösterdi. Başkan Önder, “Bir karavan kamp alanı olsa, insanlar gelse buraya, o bile turizmi artırır, ekonomik ticareti artırır, esnafın yüzünü güldürür. Deniz kenarı olmasa bile denize yakın bir yere böyle kamp alanları yapılabilir. Hem kentin ekonomisine katkı sağlar hem belediyeye hem insanlara katkısı olur” ifadelerini kullandı.
Kentsel dönüşüm, sosyal konut ve yaşam maliyetleri
Çanakkale’nin deprem kuşağında bulunduğuna dikkat çeken Önder, kentte kentsel dönüşüm çalışmalarının tamamlandığı, yapı güvenliğinin güçlendirildiği bir gelecek istediğini söyledi. Başkan Önder, dönüşümün sosyal konut politikalarıyla desteklenmesi gerektiğini belirterek vatandaşların yüksek kira maliyetleri karşısında korunmasının önemine işaret etti. Önder’in değerlendirmelerinde; emekli ve asgari ücretli çalışanların artan enflasyon ve kira yükü altında ezilmediği, gençlerin ekonomik nedenlerle temel sosyal ihtiyaçlarından vazgeçmek zorunda kalmadığı bir yaşam düzeni öne çıktı.
Bu noktada somut bir örnek veren Başkan Önder, evlilik hazırlığı yapan gençlerin yüksek düğün salonu fiyatlarıyla karşı karşıya kaldığını belirtti. Çanakkale merkezde belediye eliyle uygun fiyatlı düğün salonlarının oluşturulabileceğini söyleyen Önder, Çan ilçesindeki uygulamayı örnek gösterdi. Önder, özel düğün salonlarının kendi verdiği örnek üzerinden yaklaşık 150 bin liraya kadar çıkabildiğini, Çan’da ise belediyeye ait salonlardan yaklaşık 5-10 bin lira gibi daha düşük bedellerle yararlanılabildiğini ifade ederek, benzer sosyal imkânların Çanakkale merkezde de vatandaşlara sunulabileceğini söyledi. Başkan Önder, belediyeye ait sosyal tesislerin de vatandaşların uygun fiyatla nitelikli hizmet alabileceği şekilde geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi. Bayramiç’teki belediye kafeteryalarını örnek gösteren Önder, Çanakkale’deki belediye işletmelerinin de ürün çeşitliliği ve fiziki koşullar açısından daha güçlü hale getirilebileceğini söyledi.
Akıllı şehircilik, toplu taşıma ve yaya dostu kent
Çanakkale’de günlük yaşamı zorlaştıran başlıkların başında trafik ve otoparkın geldiğini belirten Başkan Önder, önümüzdeki yıllarda bu sorunların çözüme kavuşturulması gerektiğini ifade etti. Önder’in kent modelinde akıllı şehircilik uygulamalarıyla desteklenen, toplu taşımanın teşvik edildiği ve yayaların kent yaşamında daha fazla alan bulduğu bir Çanakkale yer aldı. Toplu ulaşım konusunda son dönemde bazı iyileşmeler yaşandığını da belirten Önder, yeni otobüslerle birlikte sistemde önceki döneme göre rahatlama olduğunu söyledi. Buna karşın özellikle yaz aylarında bazı kooperatif araçlarında klima sorunu yaşandığını ve yoğunluğun yolcuları zorladığını belirten Başkan Önder, ulaşım sistemindeki dönüşümün sürmesiyle mevcut sorunların daha da azalmasını beklediğini ifade etti.
Kent yaşamının yalnızca ulaşım altyapısıyla sınırlı olmadığını söyleyen Önder, temizlik konusunda da vatandaşlara sorumluluk düştüğünü belirtti. Konteynerlerde yer bulunmasına rağmen çöplerin zaman zaman konteynerlerin dışına bırakıldığını ifade eden Başkan Önder, bu durumun özellikle yaz döneminde sinek sorununu artırdığını söyledi.
Doğasını ve tarihini koruyarak büyüyen Çanakkale
Çanakkale’nin ekonomik olarak gelişirken doğal ve tarihî değerlerini kaybetmemesi gerektiğini belirten Önder, çevrede bulunan su havzalarının korunmasının kent geleceği açısından önemli olduğunu ifade etti. Başkan Önder, su havzalarını tehdit ettiğini düşündüğü madencilik faaliyetlerinin sonlandırıldığı, kentin tarihî dokusuna zarar vermeden büyüdüğü bir Çanakkale istediğini söyledi. Üretim, turizm ve ticari gelişmenin doğal kaynakların korunmasıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade eden Önder’in gelecek perspektifinde, ekonomik büyüme ile yaşam kalitesi arasında denge kurulması temel başlıklardan biri oldu.
“Üreten, ürettiğiyle güçlü bir Çanakkale”
Çanakkale’nin geleceğinde üretimden istihdama, tarımdan turizme, esnaftan barınmaya kadar birçok alanın birbirini tamamlaması gerektiğini belirten Başkan Önder, kentte yaşayan insanların ekonomik kaygılarının azaldığı ve geleceğe daha güvenle bakabildiği bir yapı istediğini söyledi. Önder, değerlendirmesini “Ticaretin ve çiftçinin önündeki engellerin kalktığı, vatandaşın artan enflasyon ve kira yükü altında ezilmediği, emeklinin ve asgari ücretli çalışanların yüzlerinin güldüğü, gençlerin geleceğe umutla baktığı; üreten, ürettiğiyle güçlü, insanları mutlu ve huzurlu bir Çanakkale hayal ediyorum” sözleriyle tamamladı.