Yükselen faiz oranları, bazı merkez bankalarının karlarını azaltmış hatta zarar etmelerine yol açmıştır, bu da merkez bankalarının itibarını olumsuz etkilemektedir.
Merkez bankalarının zararları, 2008 küresel finansal krizinden ve Kovid-19 salgınından sonra ekonomilerini canlandırmak ve deflasyonu önlemek için genişlemeci bir politika izlemelerinden kaynaklanmaktadır.
Bu zararlar, artan faiz oranları ile merkez bankalarının genişleyen bilançolarının birleşmesi sonucunda ortaya çıkmıştır.
Merkez bankaları, son 10 yıl boyunca trilyonlarca dolarlık para basarak ve trilyonlarca dolarlık tahvil satın alarak ekonomilerini desteklemiştir. Ancak, enflasyonun artmasıyla birlikte faiz ödemeleri artmıştır.
Yüksek faiz oranlarıyla mücadele eden merkez bankaları, ticari bankalara milyarlarca dolarlık mevduat faizi ödemek zorunda kalmıştır.
Merkez bankalarının yaşadığı bu zararlar, hükümetler için önemli bir gelir kaynağı olan kamu bütçelerine temettü ödeme yeteneğini sınırlamaktadır.
Para politikasının sıkılaştırılması durumunda, merkez bankalarının mali kaynakları yeniden fiyat istikrarını sağlama görevlerini yerine getirirken, geçen yılki zararlar daha önce görülmemiş büyüklükte olmuştur.
Bu zararlar, özellikle varlık değerlemelerinin artan tahvil getirileriyle azalması nedeniyle, merkez bankalarının faiz gelirlerinin düşmesiyle karşı karşıya kaldığı bir dönemde ortaya çıkmıştır. Bunun sonucunda, piyasa değerlerindeki değişiklikleri dikkate alan bir muhasebe uygulaması kullanan merkez bankaları için karlılık üzerinde daha fazla baskı oluşmuştur.
Hükümetler, merkez bankalarından yıllardır temettü almaktadır, ancak bu zararlar, bütçeler için bir gelir kaybı anlamına gelmektedir.
Morgan Stanley'nin tahminine göre, ulusal merkez bankalarındaki zararlar bu yıl daha da artacaktır.
Geçen yıl, ABD Merkez Bankası (Fed) en büyük faaliyet zararını açıklamıştır. Kısa vadeli faiz oranı hedefinin yönetilmesiyle ilgili harcamalara bağlı olarak bu zamana kadarki en büyük faaliyet zararını kaydetmiştir.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) ise, enflasyona karşı faiz artışları nedeniyle 2004'ten beri ilk kez zarar açıklamıştır. ECB, geçen yıl için 1,3 milyar avroluk zarar açıklamıştır.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), artan faiz oranlarının tahvil varlıklarının değerini düşürmesiyle geçen yıl 1979'dan beri ilk defa zarar etmiştir.
İsviçre Merkez Bankası (SNB) ise 2023 için pozitif faiz oranlarına geçişin etkisiyle 3,2 milyar İsviçre frangı zarar açıklamıştır.
Hollanda Merkez Bankası'nın (DNB) geçen yıl zararı ECB'nin enflasyona karşı faiz artışlarına devam etmesi nedeniyle artmıştır. DNB'nin zararı yaklaşık 8 kat artarak 3,5 milyar avroya yükselmiştir.
Yorumlar
Yorum Yaz