Bu düzenlemeyle, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için emeklilik yaş şartının kaldırılması sağlandı. Böylelikle, bu tarihten önce sigortalı bir şekilde çalışan herkes emekli olma hakkına sahip oldu. Ancak, 9 Eylül 1999 tarihinden sonra işe girenler için durum farklı oldu; onlar emeklilik hakkını kaybettiler ve 17 yıl daha çalışmak zorunda kaldılar.
EYT kapsamında olan kişilerin bir kısmı, önümüzdeki yıllarda da 38 ila 43 yaş arasında emekli olmaya devam edecek. Ancak, kademeli emeklilik bekleyenler için yapılan açıklamalar, yakın zamanda bir düzenleme yapılmayacağı yönündeydi.
EYT düzenlemesi olmasaydı, sigortalı çalışmaya 24 Kasım 1998 ile 8 Eylül 1999 tarihleri arasında başlayan erkeklerin 58, aynı tarihler arasında başlayan kadınların ise 56 yaşından önce emekli olamayacaklardı. Bu düzenlemeyle birlikte, 8 Eylül 1999'dan önce ve sonra çalışmaya başlayanlar arasında kadınlarda 20, erkeklerde ise 17 yıl fark ortaya çıktı. EYT öncesinde bu fark sadece 2 yıldı.
Emekli olduktan sonra sigortalı çalışmaya devam edenler için sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödeniyor. 2022 yılında SGDP'ye tabi emekli çalışan sayısı 945 bin iken, 2023 yılı sonunda bu sayı 1 milyon 865 bine yükseldi. Bu, sigortalı çalışan emekli sayısının 919 bin kişi arttığını gösteriyor. 2023'te emekli olan EYT'li kişilerin yaklaşık yarısı hala sigortalı çalışmaya devam ediyor.
Tüm bu gelişmelere rağmen, 2023 yılında SGK'nın gelir-gider dengesinin 59,2 milyar lira açık vermesi öngörüldü. Ancak, gelirlerdeki olumlu performans sayesinde bütçe açığı 39,4 milyar lira olarak gerçekleşti. EYT düzenlemesinin uygulandığı ilk yılda SGK'nın toplam gelirlerinin giderleri karşılama oranı yüzde 98,2'ye ulaşarak 2002 yılından bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
SGK'nın 2023 yılı bütçesini hazırlarken emekli aylığı ödemeleri için 1 trilyon 30 milyar lira harcama öngördü. Ancak, emekli aylığı ödemeleri 1 trilyon 408,6 milyar liraya ulaştı. Bu, önceki yıla göre yüzde 111'lik bir artışı temsil ediyor.
SGK'nın 2023 yılı faaliyet raporuna göre, 2023'te 4A (SSK) kapsamında 1 milyon 925 bin, 4B (BAĞ-KUR) kapsamında 183 bin, 4C (Emekli Sandığı) kapsamında ise 86 kişiye emekli aylığı bağlandı. Bu dönemde toplamda 2 milyon 193 bin 791 kişi emekli oldu. Bu rakama malullük, dul ve yetim aylığı bağlananlar dahil değil.
2023 yılında 2,2 milyon kişi emekli olurken, SGK'dan emekli aylığı alan toplam pasif sigortalı sayısı 2 milyon 107 bin 897 kişi arttı. Aradaki fark, hayatını kaybeden ve ölüm aylığı bağlanacak hak sahibi bulunmayan emeklilerden kaynaklanıyor. Bu farkın yüksek olmasında, 6 Şubat'ta meydana gelen depremin etkisi olduğu düşünülüyor.
Bu gelişmelerle, 2022 yılı sonunda dosya bazında 13.1 milyon olan emekli sayısı, 2023 yılında 15.2 milyon kişiye yükseldi. Dul ve yetimlerin de dahil olduğu kişi bazında emekli sayısı ise 13.9 milyondan 16 milyona yükseldi.
Yorumlar
Yorum Yaz