Çanakkale Kasaplar, Fırıncılar, Lokantacılar ve Gazinocular Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Fevzi Göz, Kaleninsesi okuyucularına artan maliyetler, esnafı zorlayan süreçleri değerlendirdi. Ayrıca paket teslimde oluşan yüksek komisyon tutarlarına çözüm olarak paket teslim platformu üzerinde çalıştıklarını ve hayata geçirileceğini duyurdu. Göz ayrıca; özellikle kredi kartı kullanımının yaygınlaşmasıyla yükselen POS komisyonları ve uzayan tahsilat sürelerinin esnafın kâr marjını ciddi şekilde erittiğini vurgularken; un, enerji ve kira gibi temel giderlerdeki artışın da fiyatlara doğrudan yansıdığını belirterek, sektörün çok yönlü bir baskı altında olduğunu dile getirdi.
Çanakkale Kasaplar, Fırıncılar, Lokantacılar ve Gazinocular Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Fevzi Göz, sektörde biriken sorunları Kaleninsesi Gazetesi’ne değerlendirdi. Göz açıklamasında; “Özellikle kredi kartı kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte yükselen POS komisyonları ve tahsilat süreleri, esnafın kâr marjını ciddi şekilde aşındırırken; un, enerji ve kira gibi temel giderlerdeki artış da fiyatlara doğrudan yansıyor,” dedi.
Girdi maliyetleri fiyatlara yansıyor
Un, maya ve enerji gibi temel girdilerde son bir yılda yaşanan artışların kaçınılmaz olarak ürün fiyatlarına yansıdığını belirten Göz, ekmek ve simit fiyatlarının ise bakanlık koordinasyonunda oluşturulan komisyonlar tarafından belirlendiğini hatırlattı.
Artan maliyetler karşısında esnafın ayakta kalabilmesi için fiyat düzenlemelerinin kaçınılmaz olduğunu söyleyen Göz, bu süreçte hem üretici hem de tüketicinin dengede tutulmasının önemine dikkat çekti.
“Nakit akışı durma noktasında”
Türkiye genelinde enflasyonla birlikte nakit kullanımının ciddi ölçüde azaldığını belirten Göz, ticari hayatın büyük ölçüde kredi kartına kaydığını ifade etti.
Çanakkale’de esnafın en büyük sorunlarından birinin nakit sıkışıklığı olduğunu vurgulayan Göz, kredi kartı ile yapılan satışlarda uygulanan yüksek komisyon oranları ve uzun tahsilat sürelerinin esnafı zorladığını söyledi. Bu durumun özellikle küçük işletmelerin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini dile getirdi.
Zincir marketler rekabeti zorluyor
Zincir marketlerin yaygınlaşmasının küçük esnaf üzerindeki baskıyı artırdığını ifade eden Göz, özellikle pazar yerinin kurulduğu günlerde yapılan indirimlerin rekabet dengesini bozduğunu belirtti. Göz; “Çanakkale Cuma Pazar Yerinin etrafındaki 3 harfli marketlerde görüyoruz ki; özellikle pazarın kurulduğu günler, Cuma günleri onlar da indirim yapıyorlar, diğer günler bu marketlerde de; o fiyatlar standartın üzerine çıkıyor. Bunların önüne geçmek gerekiyor. Bu konuda bakanlığın izleyeceği yol önemli. Bizim esnafı etkiliyor tabi ki ve ufak esnaf kalmıyor, böyle olunca fiyatlarda tekelleşmeye gidiyor,” diyerek; bu durumun piyasada dengesizlik yarattığını söyledi. Her sokakta zincir market açılmasının önüne geçilmesi gerektiğini vurgulayan Göz, belirli mesafe ve kuralların getirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Krediye erişim zorlaştı
Esnafın finansmana erişiminde ciddi sorunlar yaşandığını ifade eden Göz, özellikle kredi kullanımında getirilen şartların esnafı zor durumda bıraktığını söyledi.
Bağ-Kur ve sigorta borcu olmayan esnafın kredi kullanabilmesi şartının günümüz koşullarında uygulanabilir olmadığını belirten Göz, geçmişte 60-70 olan kredi başvuru dosyalarının bugün 5-6’ya kadar düştüğünü kaydetti.
Faiz oranlarının yüksekliği nedeniyle esnafın bankalardan kredi kullanmakta çekimser kaldığını da sözlerine ekledi.
Tedarikte sorun yok, fiyat baskısı var
Tedarik zincirinde büyük bir aksama olmadığını ancak fiyat artışlarının hem esnafı hem de üreticiyi zorladığını belirten Göz, özellikle süt ve süt ürünlerinde yaşanan fiyat yükselişine dikkat çekti.
Küçük üreticilerin maliyetlerini karşılamakta zorlandığını ifade eden Göz, tedarikçilerle yaşanan fiyat pazarlıklarının üreticiyi zor durumda bıraktığını söyledi.
“Usta-çırak kültürü kayboluyor”
Esnafın en önemli sorunlarından birinin de nitelikli eleman eksikliği olduğunu vurgulayan Göz, gençlerin uzun vadeli meslekler yerine kısa vadede gelir sağlayan işlere yöneldiğini ifade etti.
Motokuryelik cazip hale gelmesiyle birlikte sanayi, fırın ve diğer sektörlerde çırak yetişmediğini belirten Göz, bunun da usta maliyetlerini artırdığını söyledi. Geleneksel usta-çırak ilişkisinin giderek zayıfladığını dile getirdi.
Fotoğraf Kaynak: İHA Arşiv
“Pazar yerinde çatı tamir edilecek!”
Göz Kaleninsesi’ne yaptığı açıklamada; Cuma Pazarı’nın Pazar yeri olarak çatısının da tamir gerektirdiği ve oradaki esnafın da rahat ticaret yapabilmesi için gerekli önlemlerin tadilatın yapılacağını aktardı. Çanakkale Belediyesi ile ortak görüşmeler sonucunda adımlar atıldığını aktaran Göz; “Tamamen bir değişim söz konusu değil, ama çatısı tamir edilecek. En azından yağmurda sızıntılar ve akıntılar olmayacak,” dedi.
“Kafe ve restoranlarda kalite var, fiyat baskısı yüksek”
Çanakkale’de kafe ve restoran sektörünün kalite açısından iyi durumda olduğunu belirten Göz, ancak kira ve işletme giderlerinin yüksekliğinin fiyatlara doğrudan yansıdığını söyledi.
Bu durumun tüketiciye de yansıdığını belirten Göz, sektörün maliyet baskısı altında hizmet vermeye çalıştığını ifade etti.
Yerel paket servis platformu geliyor
Ulusal paket servis firmalarının yüksek komisyon oranlarının esnafı zorladığını belirten Göz, bu soruna çözüm olarak Çanakkale’ye özel bir platform kurma hazırlığında olduklarını açıkladı.
Kurulacak sistemle birlikte komisyon oranlarının esnaf lehine düzenleneceğini belirten Göz, bu adımın yerel işletmeler için önemli bir nefes alanı oluşturacağını vurguladı.
“Esnaf için destek şart”
Tüm bu sorunların çözümü için esnafa yönelik yeni yapılandırmaların kaçınılmaz olduğunu dile getiren Göz, mevcut ekonomik koşullarda esnafın borçsuz kalmasının mümkün olmadığını söyledi.
Esnafın ayakta kalabilmesi için daha esnek finansman ve destek mekanizmalarına ihtiyaç olduğunu belirten Göz, “Bu şartlar altında esnafın sürdürülebilirliği için mutlaka yeni düzenlemeler yapılmalı” diyerek çağrıda bulundu.
Göz, Çanakkale esnafının yaşadığı tüm bu sorunların çözümü için hem yerel hem de merkezi düzeyde adımlar atacaklarını ifade etti.