Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nin bilimsel birikimini küresel teknoloji vizyonuyla buluşturan proje; Türkiye birinciliği ve Avrupa ikinciliğinin ardından Çin’de düzenlenen küresel finalde de büyük bir başarı göstererek Türkiye’yi uluslararası arenada gururlandırdı.
ÇOMÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun’un danışmanlığı ve mentörlüğünde geliştirilen projede; İTÜ Mimarlık Bölümü öğrencisi Salih Can Öcal ile Koç Üniversitesi öğrencileri Melih Döner ve Roya Arkhmammadova’dan oluşan Anadolu Leoparları ekibi yer aldı. ArkeoLudo sosyal girişiminin kurucusu Hanife Nurbahar Kurtlu’nun yaratıcı arkeoloji atölyeleri desteğiyle zenginleşen proje, kültürel mirasın korunması ve aktarılmasında yapay zekâ ile sanal gerçeklik teknolojilerini bir araya getirmesiyle dikkat çekti.
Projenin merkezinde, yaklaşık 12 bin yıllık geçmişe sahip Çayönü Tepesi’nin arkeolojik ve kültürel mirasının dijital ortamda yeniden yorumlanması yer alıyor. “Çayönü AI-VR Experience”, geleneksel sanal tur anlayışının ötesine geçerek ziyaretçilere yapay zekâ destekli, etkileşimli ve bilimsel verilere dayalı bir sanal deneyim sunmayı amaçlıyor.
Huawei Cloud altyapısı üzerinde geliştirilen proje; üç boyutlu modelleme, dijital ikiz, yapay zekâ destekli bilgi aktarımı ve sanal gerçeklik uygulamalarıyla Çayönü’nün mimari evrelerini, kazı verilerini ve tarihsel bağlamını dijital bir ekosisteme dönüştürüyor. Proje kapsamında kullanılan yapay zekâ mimarisi sayesinde ziyaretçiler, sanal ortamda yalnızca hazır metinleri dinlemekle kalmıyor; bilimsel verilere dayalı, bağlama duyarlı ve doğal dilde etkileşim kurabilen dijital rehberlerle deneyim yaşayabiliyor.
Küresel final sürecinde Türk ekibini yalnız bırakmayan T.C. Guangzhou Başkonsolosu Adnan Hayal de ödül seremonisine katılarak bu önemli başarıya ortak oldu. Başarıya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. R. Cüneyt Erenoğlu, projenin kültürel miras çalışmalarında dijital dönüşümün önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı: “Çayönü AI-VR Experience projesinin uluslararası alanda elde ettiği başarı, kültürel miras çalışmalarında dijital dönüşümün önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Çanakkale Uygulamalı Bilimler Fakültesi bünyesinde ‘Dijital Müzecilik Laboratuvarı’ ile ‘Çayönü Tepesi Kazı ve Araştırmaları Laboratuvarı’nın kurulması, üniversitemizin kültürel miras, yapay zekâ, sanal gerçeklik ve dijital koruma alanlarındaki öncü konumunu güçlendirecektir.”
Rektör Erenoğlu, söz konusu laboratuvarların üç boyutlu modelleme, sanal gerçeklik uygulamaları, artırılmış gerçeklik teknolojileri, yapay zekâ destekli kültürel miras analizleri, dijital belgeleme, fotogrametri, jeofizik veri görselleştirme ve sanal müze uygulamaları gibi alanlarda eğitim, araştırma ve proje geliştirme faaliyetlerine ev sahipliği yapacağını ifade etti.
Özellikle Çayönü Tepesi’nde elde edilen arkeolojik verilerin dijital ortama aktarılması, sanal deneyim platformlarının geliştirilmesi ve kültürel mirasın geniş kitlelere ulaştırılması açısından bu laboratuvarların önemli bir araştırma ve uygulama merkezi niteliği taşıyacağını vurgulayan Erenoğlu, ÇOMÜ’nün dijital müzecilik ekseninde Türkiye’nin öncü yükseköğretim kurumlarından biri olma yolunda önemli bir adım atacağını kaydetti.