Çanakkale’nin biyolojik çeşitliliği açısından en özel türlerinden biri olan ve halk arasında “Beyaz Şakayık” olarak bilinen Paeonia mascula subsp. bodurii, yalnızca bölgeye özgü endemik yapısıyla dikkat çekiyor. Doğal yayılış alanı oldukça sınırlı olan bu nadir bitki, özellikle Kazdağları (İda Dağları) silsilesi ile Bayramiç ve Yenice ormanlarının nemli ve gölgeli bölgelerinde varlığını sürdürüyor.
Sınırlı yayılış alanında yaşam mücadelesi
Meşe ve çam ormanlarının iç kesimlerinde, humusça zengin ve yarı gölgeli toprakları tercih eden Beyaz Şakayık, genellikle doğal yapısı bozulmamış orman açıklıklarında görülüyor. Uzmanlara göre bu hassas habitat yapısı, türün sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.
Çanakkale’nin yüksek orman ekosistemlerinde görülen bitki, bölgenin mikro iklim koşullarına sıkı şekilde bağlı olması nedeniyle başka bölgelerde doğal olarak gelişim gösteremiyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) ekipleri, türün yayılım alanlarını düzenli olarak izliyor. Yapılan saha çalışmalarında, türün bazı bölgelerde sınırlı popülasyonlarla varlığını sürdürdüğü, bu nedenle korunmasının öncelikli olduğu ifade ediliyor.
Uzmanlar, özellikle orman tahribatı, kontrolsüz insan hareketliliği ve habitat daralmasının Beyaz Şakayık üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.
Koruma altındaki doğal miras
Nadirliği nedeniyle koruma altında değerlendirilen Beyaz Şakayık, yalnızca estetik bir bitki olmanın ötesinde, bulunduğu ekosistemin biyolojik dengesine katkı sağlayan önemli bir tür olarak kabul ediliyor. Doğa koruma birimleri, türün bulunduğu alanlarda bilinçlendirme çalışmaları yürütürken, ziyaretçilere de doğal yaşam alanlarına zarar verilmemesi konusunda uyarılarda bulunuyor.
Uzmanlar, Beyaz Şakayık’ın korunmasının yalnızca tek bir türü değil, aynı zamanda bölgedeki orman ekosisteminin bütünlüğünü korumak anlamına geldiğini ifade ediyor. Türün kaybının, zincirleme ekolojik etkiler doğurabileceği belirtiliyor.
Çanakkale’nin doğal mirası içinde özel bir yere sahip olan Beyaz Şakayık, hem bilimsel değeri hem de endemik yapısıyla korunması gereken en hassas bitkiler arasında yer alıyor. Bölgedeki koruma çalışmalarının artırılması, türün geleceği açısından hayati önem taşıyor.