Erten, yaya haklarının korunması kadar kent yönetiminde katılımcı mekanizmaların işletilmesinin de önemli olduğunu belirterek “Kentin tarafları ne diyor? Buna bakmak lazım. Bu kentin sakinleri olarak kentimize sahip çıkalım, konuşalım, haklarımıza sahip çıkalım.” Açıklamasında bulundu.
Çanakkale Belediyesi'nin kent merkezinde başlattığı işgaliye düzenlemesi kapsamında İnönü Caddesi'ndeki işletmelerin önünde bulunan masa, sandalye ve platformların sökümüne devam ediliyor. Yaya geçişini rahatlatmayı amaçlayan uygulama, işgaliye bedeli ödediklerini belirten esnafın tepkilerini de beraberinde getirirken, Mimar İsmail Erten tartışmanın yalnızca esnaf ve belediye arasında yürütülmemesi gerektiğini savundu. Erten, yaya haklarının korunması kadar kent yönetiminde katılımcı kurumların fikirlerinin de önemine dikkat çekerek, tüm muhatapların bir araya geleceği ortak bir kurul oluşturulmasını önerdi.
Çanakkale kent merkezinde uzun süredir tartışma konusu olan kamusal alan ve esnafların masa düzenlemesine yönelik belediye uygulaması, İnönü Caddesi'ndeki söküm çalışmalarıyla yeni bir aşamaya taşındı. Çanakkale Belediyesi, yayaların kaldırımları daha rahat ve güvenli kullanabilmesi, kamusal alanların yeniden düzenlenmesi amacıyla başlattığı çalışma kapsamında 16 Kasım 2026 itibarıyla cadde üzerindeki işletmelerin önünde bulunan ve kaldırım kullanımını daraltan yapıların kaldırılmasına devam ediliyor.
Çarşı Bölgesi başta olmak üzere kent merkezine yayılan düzenleme, kamusal alanların kullanımına ilişkin önemli bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Bir tarafta kaldırımların herkes tarafından eşit ve engelsiz kullanılmasını isteyen yayaların hakları, diğer tarafta yıllardır iş yerlerinin önündeki alanları ticari faaliyetleri kapsamında kullanan ve bu alanlar için işgaliye bedeli ödediklerini ifade eden esnafın beklentileri bulunuyor.
ÇARŞI’DA BAŞLAYAN DÜZENLEME İNÖNÜ CADDESİ’NE UZANDI
Belediyenin işgaliye düzenlemesi kapsamında esnafa gönderdiği tebligatlarda, kamusal alanda bulunan masa, sandalye, dolap ve platform gibi unsurların 15 Ekim 2026 tarihine kadar kaldırılması istenmişti. Sürecin başlamasıyla birlikte bazı esnaflar uygulamanın işletmelerinin ekonomik koşullarını olumsuz etkileyeceğini belirterek eleştirilerini dile getirmiş, düzenlemenin uygulanma biçimine ilişkin çeşitli talepler gündeme gelmişti.
Geçtiğimiz ay Çanakkale Belediye Başkan Yardımcısı İrfan Dehmen, Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Ünal Özcan ve ilgili temsilciler, Çarşı Bölgesi'nde esnaf ziyaretleri gerçekleştirerek talep ve önerileri dinlemişti. Dehmen, düzenlemenin amacının esnafı zor durumda bırakmak değil, ortak kullanım alanlarını düzenleyerek yayaların rahat geçişini sağlamak olduğunu açıklamış, üzerinde uzlaşma sağlanamayan bazı noktaların yeniden değerlendirileceğini belirtmişti.
Düzenlemenin İnönü Caddesi'ne uzanmasıyla birlikte işletmelerin önündeki alanlarda da söküm işlemleri başladı. Söz konusu alanlar için işgaliye bedeli ödediklerini belirten cadde esnafı, yapılan müdahalenin kendilerini zor durumda bıraktığını dile getiriyor. Öte yandan, sökümü gerçekleştirilen alanların geçmişteki kullanım izinleri, ödenen bedellerin kapsamı ve uygulama sonrasında bu ödemelere ilişkin nasıl bir işlem yapılacağı konusunda kamuoyuna yansıyan net bir açıklama bulunmuyor.
MİMAR ERTEN: “KENTİ PAYLAŞAN YAYALARIN KULLANIMLARI KISITLANAMAZ”
Kent planlaması ve kamusal alanların kullanımı üzerine değerlendirmelerde bulunan Mimar İsmail Erten, tartışmanın yalnızca ekonomik koşullar ve esnafın mağduriyeti üzerinden yürütülmesinin meselenin özünü gölgelediğini ifade etti.
“ESNAFÇILIK ÜZERİNDEN POPÜLİST SÖYLEM KAMUOYUNA HÂKİM OLMAYA BAŞLADI”
Belediyenin kaldırım işgallerine yönelik müdahalesini yaya haklarının korunması açısından haklı bulduğunu belirten Erten, kent ve kentli haklarının evrensel ilkelerinden birinin ortak kullanım alanlarının herkes tarafından erişilebilir olması olduğunu vurguladı.
Erten, değerlendirmesinde; “Çanakkale Belediyesi, kamusal alan olan kentlerin sokaklarına müdahale etmiş, yaya kullanımlarını kısıtlamış ticari işletmeler ile bir süredir mücadele ediyor. Belediyenin bu haklı mücadelesini, ekonomik buhrana boğup esnafcılık oynayan bir popülist söylem kamuoyuna hâkim olmaya başladı. Evrensel bir değer olan kent ve kentli haklarının vazgeçilmez ilkelerinden birisi, kenti paylaşan yayaların kullanımlarının kısıtlanamaz olmasıdır. İnsansız kent, kent değildir.” ifadelerini kullandı
YAYA HAKKI KADAR TİCARİ YAŞAMDA DENGE DE ÖNEMLİ
Kamusal alanların yeniden düzenlenmesinin yalnızca kaldırımların boşaltılması olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Erten, uygulamanın kent yaşamında eşitlik ve adalet açısından da önem taşıdığını dile getirdi.
Yapılan düzenlemelerin bir taraftan yaya haklarının korunması ve genişletilmesi, diğer taraftan ticari yaşamda eşitliğin sağlanması bakımından değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Erten, konunun kent gündeminde farklı bir eksene çekildiğini savundu.
Erten, “Yapılan düzenlemeler, bir taraftan yaya haklarının korunması ve genişletilmesi iken, diğer taraftan haksız ve eşitsiz ticari yaşamın dengelenmesidir. Tüm bunlar maalesef kent gündeminde aksından kaydırılarak tartışılmaya çalışılıyor. Hatta eksik bir tartışma süreci yaşanıyor” ifadelerini kullandı.
Bu noktada tartışmanın yalnızca belediye ile uygulamadan etkilenen işletmeler arasında yürütülmesini de yeterli bulmayan Erten, kent gündeminde meslek odalarının, sivil toplum kuruluşlarının ve bunların çatı örgütlerinin daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini belirtti.
“KENTİN TÜM MUHATAPLARI AYNI MASADA BULUŞMALI”
Belediyenin düzenleme sürecinde katılımcı ve müzakereci bir yönetim anlayışını hayata geçirmekte yetersiz kaldığını ifade eden Erten, kent yönetiminde kararların yalnızca uygulayan kurum ile uygulamadan doğrudan etkilenen kesimler arasındaki görüşmelerle şekillenmemesi gerektiğini ifade etti.
Gelişmiş demokrasilerde kent yönetiminin bütün kentlilerin ve onları temsil eden sivil örgütlerin katılımıyla yürütülmesi gerektiğine işaret eden Erten, şu değerlendirmede bulundu:
“Görüyoruz ki belediye, katılımcı ve demokratik-müzakereci yönetimi slogandan öteye götürememektedir. Uygulayan ve maruz kalan arasındaki diyalogdan öteye bir kent polemiğinden öteye gidilememektedir. Gelişmiş demokrasi, sadece siyaset ve muhatap ilişkilenmesiyle yürütülemez. Muhataplık olacaksa tüm kentliler ve onların sivil örgütleriyle müzakere edilerek olacaktır.” Dedi.
Erten, kentte ortak kullanım alanlarının düzenlenmesine ilişkin sorunların ve çözüm önerilerinin tüm tarafların katılımıyla ele alınmasını istediğini belirterek, “Bu konuda düşüncem; kenti birlikte kullananların da sorun ve çözüm üzerine müzakereye katılmasını istiyorum. Bu suskunluk, meselenin özünün anlaşılması ve çözümün parçası olunmamasını doğuruyor” dedi.
Belediyenin yaya haklarını korumaya yönelik düzenlemesinin yanı sıra esnafın mevcut koşullarının, kullanım izinlerinin ve beklentilerinin de şeffaf biçimde değerlendirilmesi gerektiği görülüyor. Kaldırımların yayalara açılması hedefi ile ticari işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesi arasında kurulacak denge, yalnızca fiziki düzenlemelerle değil, tarafların katılımıyla oluşturulacak ortak ilkelerle mümkün olabilir.
Erten, kent gündemindeki tartışmaların bir kenara bırakılarak kent haklarına sahip çıkılması gerektiğini belirterek, “Gerçek şu ki, bir kent meraklısı olarak ben kentimize sahip çıkalım, konuşalım, haklarımıza sahip çıkalım demek isterim” sözleriyle çağrısını dile getirdi.



