1915 Çanakkale Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı Settar Yurdakul, yaz aylarında artan trafik ve turizm yoğunluğunun yanı sıra yol yapım çalışmaları, bakımsız yollar ve budanmayan ağaç dallarının motokuryeler açısından ciddi risk oluşturduğuna dikkat çekti. Kuryeliğin yalnızca paket taşımaktan ibaret olmadığını belirten Yurdakul, yeni mesleğe başlayacak kuryeler için hazırladıkları el kitabıyla sektörde güvenli ve bilinçli çalışma kültürünü geliştirmeyi hedeflediklerini ifade etti.
Yaz aylarının gelmesiyle birlikte Çanakkale'de nüfus ve trafik yoğunluğu artarken, kentte hizmet veren motokuryeler de çalışma koşullarının ağırlaşmasıyla karşı karşıya kalıyor. Özellikle turizm sezonunda artan araç ve yaya trafiği, yol yapım ve bakım çalışmaları, bozuk zeminler ve sürüş güvenliğini tehdit eden çevresel faktörler, gün boyunca trafikte olan motokuryeler için önemli riskler oluşturuyor.
1915 Çanakkale Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı Settar Yurdakul, gerçekleştirdiğimiz röportajda motokuryelerin yaşadığı sorunları, mesleğin bilinmeyen yönlerini ve güvenli sürüşün önemini değerlendirdi. Yurdakul, yaz aylarında yol yapım çalışmalarının yanı sıra yol kenarlarında uzayan ve budanmayan ağaç dallarının da motosiklet kullanıcıları açısından tehlike oluşturabildiğine dikkat çekti.
Motosikletin motokuryeler için yalnızca bir ulaşım aracı olmadığını, aynı zamanda doğrudan ekmek tekneleri olduğunu vurgulayan Yurdakul, çalışma koşullarındaki olumsuzlukların motosikletlerin bakım ihtiyacını da artırdığını belirtti. Gün boyunca yoğun kullanılan motosikletlerin yol şartlarından olumsuz etkilendiğini dile getiren Yurdakul, kuryelerin motorlarını daha sık bakıma götürmek zorunda kaldıklarını ifade etti.
Kuryelik Sadece İki Adres Arasında Paket Taşımak Değil
Kuryeliğin dışarıdan bakıldığında yalnızca iki adres arasında paket taşımaktan ibaret sanıldığını ancak sahadaki gerçeklerin çok daha farklı olduğunu belirten Yurdakul, Çanakkale'nin kendine özgü coğrafi ve sosyolojik yapısının mesleğin zorluklarını artırdığını söyledi.
Özellikle yaz aylarında turizm hareketliliğinin artması, Kordon Caddesi'ndeki yaya yoğunluğu ve üniversitelerin açık olduğu dönemlerde kent trafiğinin sıkışmasının motokuryeler üzerindeki zaman baskısını artırdığını dile getiren Yurdakul, kuryelerin aynı anda hem hızlı hem de güvenli çalışmak zorunda kaldığını ifade etti.
Yurdakul, kuryeliğin artık yalnızca sıcak yemek taşımakla sınırlı olmadığını, e-ticaret ve hızlı teslimat sektöründeki büyümeyle birlikte kuryelerin taşıdığı ürünlerin de çeşitlendiğini belirtti. Market alışverişlerinden ağır deterjan kolilerine, beş litrelik su bidonlarından tüplere kadar çok farklı ürünlerin motosikletlerle taşındığını dile getiren Yurdakul, motosikletlerin bu denli ağır ve dengesiz yüklerin taşınması için tasarlanmadığına dikkat çekti.
Damacana ve Kolilerle İmtihan
Ağır ve dengesiz yüklerin motokuryeler açısından ciddi güvenlik riski oluşturabileceğini anlatan Yurdakul, yaşanan bir olayı örnek göstererek yük dağılımının ve gerektiğinde siparişi reddedebilmenin önemine dikkat çekti.
Yurdakul, yeni çalışmaya başlayan bir motokuryenin esnaf marketten aldığı siparişte iki adet beş litrelik su, bir koli süt ve mutfak tüpü bulunduğunu belirterek, Çanakkale'nin dik yokuşlarından birinde yaşanan olayı şöyle anlattı:
"Arkadan gelen bir araç kornaya basarak arkadaşımızı sıkıştırıyor. Yaşadığı panikle dengesini korumaya çalışırken motorun arka tarafındaki ağır yük nedeniyle ön tekerlek havaya kalkıyor. Arkadaşımız son anda motosikleti kenara yatırarak kurtuluyor ancak belinden yaralanıyor. Yaşanan olayın ardından iş yerinin ilk sorduğu şey ise 'Sipariş kırıldı mı?' oluyor. Bu olay, yük dengesinin ne kadar önemli olduğunu ve kuryelerin can güvenliğini tehdit eden yükleri taşımamak için gerektiğinde 'hayır' diyebilmesinin hayati önem taşıdığını gösteriyor." ifadelerini kullandı.
Yangınlarda Kuryelerden Dayanışma Ağı
Motokuryelerin yalnızca ticari teslimatlar gerçekleştiren çalışanlar olmadığını, zor zamanlarda kent dayanışmasının önemli bir parçası haline gelebildiklerini belirten Yurdakul, geçtiğimiz yaz Çanakkale'de meydana gelen büyük yangınlar sırasında motokuryelerin sergilediği dayanışmaya da dikkat çekti.
Yangınlardan etkilenen bölgelere ulaşımın zorlaştığı dönemlerde motokuryelerin kendi aralarında güçlü bir iletişim ağı kurduğunu ifade eden Yurdakul, ihtiyaç duyulan noktalara su, yiyecek ve ilaç gibi temel malzemelerin ulaştırılması için hızlı bir dayanışma organizasyonu oluşturulduğunu söyledi. Motokuryelerin kent içerisindeki hareket kabiliyetlerini bu kez ihtiyaç sahiplerine destek olmak amacıyla kullandığını belirten Yurdakul, bu dayanışmanın mesleğin toplumsal yönünü de ortaya koyduğunu dile getirdi.
"Bir Anlık Hata Ömür Boyu Sonuç Doğurabilir"
Motokuryeliğin hızlı hareket etmeyi gerektiren ancak aynı zamanda ciddi bir disiplin ve sorumluluk isteyen bir meslek olduğunu vurgulayan Yurdakul, trafikte yapılan anlık hataların geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabileceğini belirtti.
Müşterinin siparişinin gecikmesinden, işverenin teslimatın neden zamanında yapılmadığını sormasına kadar birçok farklı baskının kuryelerin üzerinde stres oluşturduğunu ifade eden Yurdakul, trafikte diğer araç sürücülerinin yaptığı hataların da bu baskıya eklendiğini söyledi.
Yurdakul, kuryelerin bütün bu baskılara rağmen güvenli sürüşten taviz vermemesi gerektiğini belirterek, "Müşteri yemeğinin soğuk geldiğini söyleyebilir, işveren neden geciktiğimizi sorabilir, trafikte başka bir araç bizi sıkıştırabilir. Ancak saniyelerin peşinden koşarken bir ömürden olabileceğimizi unutmamalıyız. Giden zaman geri gelir ama giden can geri gelmez." dedi.
"Trafikte Görünmez Olduğunuzu Varsayarak Sürün"
Motosiklet kullanıcılarının trafikte diğer sürücülerin kendilerini gördüğünü varsayarak hareket etmemesi gerektiğini vurgulayan Yurdakul, özellikle motosikletlerin trafikteki görünürlüğünün düşük olması nedeniyle sürüş sırasında daha dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.
Araç sürücülerinin zaman zaman sinyal vermediğini, aynalarını kontrol etmediğini veya motosikletleri fark etmeyebildiğini belirten Yurdakul, kuryelerin diğer sürücülerin kendilerini gördüğüne güvenmemesi gerektiğini söyledi. Kırmızı ışıkta durmanın, hız sınırlarına uymanın ve koruyucu ekipmanları eksiksiz kullanmanın tercih değil, doğrudan hayat kurtaran zorunluluklar olduğunu dile getirdi.
Yurdakul, kask, motosiklet montu, dizlik ve eldiven gibi koruyucu ekipmanların özellikle sıcak havalarda rahatsızlık verse bile kullanılmaya devam edilmesi gerektiğini belirtti. Takip mesafesinin korunmasının, araçların kör noktalarından uzak durulmasının ve yorgun ya da uykusuz şekilde motosiklet kullanılmamasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
Yeni Kuryelere "El Kitabı" Hazırlandı
1915 Çanakkale Motosikletli Kuryeler Derneği olarak mesleğe yeni başlayacak kişilerin karşılaşabileceği sorunlara karşı bilinçlenmesini sağlamak amacıyla bir el kitabı hazırladıklarını belirten Yurdakul, kuryeliğe yeni adım atanların yalnızca motosiklet kullanmayı bilmesinin yeterli olmadığını söyledi.
Yeni kuryelerin trafik güvenliği, yük taşıma koşulları, işveren-çalışan ilişkileri, sigorta, çalışma hakları ve mesleki sorumluluklar konusunda da bilgi sahibi olması gerektiğini ifade eden Yurdakul, hazırlanan el kitabının bu alanda yol gösterici olmasını hedeflediklerini dile getirdi.
Yurdakul, özellikle sektöre yeni giren kuryelerin "esnaf kurye" adı altında kendi vergi levhalarını açmaya zorlanması veya "deneme sürecindesin, sigortanı daha sonra yapacağız" gibi söylemlerle güvencesiz çalıştırılmasının önemli bir sorun olduğunu belirtti.
"Kuryemiz Değil" Denilerek Sorumluluktan Kaçılmamalı
Sektörde karşılaşılan en önemli sorunlardan birinin de kayıt dışı ve güvencesiz çalışma olduğunu vurgulayan Yurdakul, bazı işletmelerin yaşanan kazaların ardından sorumluluktan kaçmaya çalışabildiğini ifade etti.
Kaza sonrasında bazı işverenlerin "Bu bizim kuryemiz değil, motoru öylesine vermiştik" şeklinde ifadeler kullanabildiğini belirten Yurdakul, teslimat fişleri, POS kayıtları ve diğer belgelerin çalışma ilişkisini ortaya koyabildiğine dikkat çekti. Kuryelerin haklarını bilmesi ve çalışma koşullarını kayıt altına almasının önemine vurgu yapan Yurdakul, güvencesiz çalışmanın hem çalışan hem de sektör açısından ciddi sorunlara yol açtığını dile getirdi.
Motokuryelerin Altın Kuralları
Mesleğe yeni başlayacak veya aktif olarak kuryelik yapan herkesin güvenliği her şeyin önünde tutması gerektiğini belirten Yurdakul, motokuryeler için temel güvenlik kurallarını da sıraladı.
Yurdakul'un dikkat çektiği temel kurallar arasında acele etmemek, hız sınırlarına uymak, kask ve koruyucu ekipmanları eksiksiz kullanmak, takip mesafesini korumak, araçların kör noktalarından uzak durmak ve yorgun ya da uykusuz şekilde motosiklet kullanmamak yer aldı.
Kuryeliğin yalnızca hızlı teslimat yapmaktan ibaret olmadığını vurgulayan Yurdakul, mesleğin temelinde trafik güvenliği, çalışma disiplini, mesleki bilinç ve insan hayatına verilen değerin bulunduğunu ifade etti. Her teslimatın zamanında tamamlanmasından daha önemli olanın, kuryenin görevini sağlıklı şekilde tamamlayarak evine dönebilmesi olduğunu belirten Yurdakul, "Asla acele etmeyin. Giden zaman geri gelir ama giden can geri gelmez." sözleriyle motokuryelere dikkatli sürüş çağrısında bulundu.
