ÇESOB Başkanı Ünal Özcan peşin vergi, yüksek cezalar ve finansmana erişim sorunlarına dikkat çekerken, ilçe oda başkanları artan maliyetler, akaryakıt fiyatları, ucuz marketlerin yaygınlaşması ve sezonluk ticaretin yarattığı sorunlara işaret etti.
Çanakkale’de 14-20 Eylül tarihleri arasında kutlanan 31. Ahilik Haftası, esnaf ve sanatkârların yalnızca mesleki dayanışmasını değil, ticaret ahlakı, dürüstlük, yardımlaşma ve toplumsal dayanışma gibi değerleri de yeniden gündeme taşıdı. Kaleninsesi Gazetesi olarak il merkezi ve ilçelerdeki esnaf odası başkanlarıyla Ahilik Haftası’nı ve esnafın bugün karşı karşıya olduğu sorunları konuştuk.
Görüşmelerde başkanların ortak mesajı, Ahilik kültürünün temelini oluşturan dayanışma ve dürüstlük ilkelerinin günümüzde de esnaf için yol gösterici olduğu yönünde olurken, ekonomik koşulların esnaf üzerindeki baskısı da öne çıktı.
“Esnaf vergi denetimlerinden bezmiş durumda”
Çanakkale Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Ünal Özcan, Ahilik Haftası’nın açılış töreninde yaptığı konuşmada esnafın özellikle vergi uygulamaları ve yüksek cezalar nedeniyle zorlandığını söyledi.
Çanakkale’de yerel yönetimler ve kamu kurumlarıyla yapılan görüşmeler sayesinde birçok yerel sorunun çözülebildiğini belirten Özcan, esnafın temel sorunlarının önemli bölümünün yasal düzenlemelerle ilgili olduğunu ifade etti. Özcan, yaklaşık 1,5 yıldır vergi denetimleri nedeniyle esnafın ciddi bir baskı hissettiğini dile getirdi.
Finansmana erişim konusunda ise son dönemde yapılan düzenlemelerin esnaf açısından olumlu olduğunu belirten Özcan, vergi ve SGK borcu nedeniyle kredi kullanımında yaşanan sorunların limitin 500 bin liraya çıkarılmasıyla kısmen hafifletildiğini söyledi. Bağ-Kur ve emeklilik prim gün sayısıyla ilgili beklentilerinin sürdüğünü belirten Özcan, düzenlemenin 2027 yılının başında hayata geçmesini umut ettiklerini aktardı.
Özcan’ın dikkat çektiği bir diğer başlık ise vergi ve cezaların yüksekliği oldu. Cezaların 14 bin liradan başlayıp 1 milyon liraya kadar çıkabildiğini belirten Özcan, vergi oranlarının esnafın ödeme gücünü dikkate alan makul seviyelere çekilmesini istedi.
Peşin vergi ve stopaj uygulamalarını da eleştiren Özcan, esnafın henüz kazanmadığı bir gelirin vergisini önceden ödemek zorunda kalmasının işletmeler üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi. Özcan, esnafın vergisini ödemekten kaçmadığını ancak vergi sisteminin mevcut ekonomik şartlar gözetilerek yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Lapseki’de Ahilik vurgusu ve dayanışma
Lapseki Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Cihat Yolaçıcı, Ahiliğin yalnızca bir meslek örgütlenmesi olmadığını, aynı zamanda dürüstlük, yardımlaşma, alın teri ve dayanışmayı esas alan bir yaşam kültürü olduğunu söyledi.
Ahilik Haftası kapsamında Çanakkale’de düzenlenen etkinliklere katıldıklarını belirten Yolaçıcı, Lapseki esnafından Melike Yılmaz’ın “İl Ahisi” seçilmesinin kendileri için ayrıca gurur kaynağı olduğunu ifade etti.
Hafta kapsamında ilçede de çeşitli etkinlikler düzenlediklerini belirten Yolaçıcı, çarşı meydanında lokma ikramı gerçekleştirileceğini söyledi.
Gelibolu’da maliyetler ve ucuz market baskısı
Gelibolu Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Ahmet Nalbant ise Ahilik Haftası mesajında meslek ahlakı, yardımlaşma ve dayanışmanın önemine dikkat çekti.
Gelibolu’da lavanta üretimini katma değerli ürüne dönüştüren Gallibloom markasının yaratıcısı Bedia Çakıroğlu Sarı’nın İl Ahisi seçilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Nalbant, bölgeye özgü aromatik tarım örneklerinin artırılması gerektiğini söyledi.
Nalbant, Kaleninsesi’ne yaptığı değerlendirmede ise ekonomik koşulların esnafı zorladığını belirtti. Artan petrol ve mazot fiyatlarının hem esnafın hem de üreticinin maliyetlerini yükselttiğini ifade eden Nalbant, ilçede sayıları artan ucuz marketlerin de küçük esnaf üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.
Geyikli esnafı sezon bitiminden endişeli
Geyikli Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Aynur Tunçal, Ahilik Haftası dolayısıyla tüm esnafa birlik ve beraberlik mesajı verdi.
Geyikli ve benzeri turizm bölgelerinde esnafın gelirinin büyük ölçüde yaz sezonuna bağlı olduğunu belirten Tunçal, sezonun sona yaklaşmasıyla birlikte işletmelerin ekonomik açıdan yeniden zor bir döneme girdiğini söyledi.
Tunçal’ın dikkat çektiği en önemli sorunlardan biri ise ucuz marketlerin giderek genişleyen ürün yelpazesi oldu. Kırtasiyeden tekstile, elektronikten farklı tüketim ürünlerine kadar çok sayıda kategoride satış yapan büyük marketlerin küçük esnafla rekabeti zorlaştırdığını ifade eden Tunçal, özellikle ürün tedarikindeki ölçek farkına dikkat çekti.
Küçük esnafın sınırlı miktarda ürün tedarik ederken büyük marketlerin kamyonlarla ürün getirebildiğini belirten Tunçal, bunun maliyet ve fiyat açısından önemli bir fark oluşturduğunu söyledi. Ucuz ürünlerin kalite açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tunçal, küçük esnafın yaşadığı rekabet sorununa dikkat çekti.
Çan ve Biga’da Ahilik kültürü öne çıktı
Çan Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Emin Görgün, Ahiliğin yalnızca Türk toplumunun değil, farklı toplumların da örnek alabileceği bir kültür olduğunu belirtti. Görgün, mesleki dayanışma ve ahlaki değerlerin yaşatılmasının esnaf ve sanatkârlar açısından önem taşıdığını ifade etti.
Biga Esnaf ve Sanatkârlar Odası Başkanı Hakkı Berber de Ahiliğin temelinde güzel ahlak, doğruluk, alçak gönüllülük, kardeşlik, yardımlaşma ve mesleki gelişimin bulunduğunu söyledi. Ahiliğin geçmişte ticari ve toplumsal hayatın düzenlenmesinde önemli bir rol üstlendiğini belirten Berber, bu anlayışın günümüzde de esnaf ve sanatkârlara yol göstermeye devam ettiğini ifade etti.
Ahilik sadece geçmişin mirası değil
İl ve ilçe oda başkanlarının değerlendirmeleri, Ahilik Haftası’nın yalnızca geleneksel törenlerle sınırlı olmadığını bir kez daha ortaya koydu. Esnaf temsilcileri bir yandan dürüstlük, dayanışma ve kardeşlik gibi Ahilik değerlerinin gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini vurgularken, diğer yandan işletmelerin ayakta kalabilmesi için ekonomik koşulların iyileştirilmesi çağrısında bulundu.
Çanakkale esnafının gündeminde vergi ve ceza yükü, finansmana erişim, artan işletme maliyetleri, akaryakıt fiyatları, büyük marketlerle rekabet ve özellikle turizm bölgelerinde sezon sonunun yarattığı ekonomik daralma öne çıktı.
