Servais Ailesi Koleksiyonu ve Agah Uğur Koleksiyonu’ndan seçilen video yapıtlarını bir araya getiren A Contrapel sergisi, 17-21 Kasım 2026’da Loop Barcelona paralelinde ve Loop Festivali kapsamında izleyiciyle buluşuyor. Lorraine de Thibault ile Ayça Okay’ın eş küratörlüğünü üstlendiği sergi, Barselona’da çalışmalarını sürdüren Peluquería Muñoz adlı berber salonunun içine yerleşiyor.

Dünyanın farklı coğrafyalarından iki koleksiyoner olan Alain Servais ve Agah Uğur’un ortak beğenileri doğrultusunda benzer yapıtları bir araya getirmesi, serginin çıkış noktasını oluşturuyor. Ters yönde çıkan kıl anlamına gelen A Contrapel, iki koleksiyonerin ana akımın ve piyasadaki baskın eğilimlerin dışında kalan yapıtları seçme anlayışından ilham alıyor. Birkaç yıl önce Loop sırasında gerçekleşen bir karşılaşmanın izini süren sergi, aktarımın yalınlığına odaklanan samimi bir buluşma niteliği taşıyor.

Adrian Melis Surplus Production Line @Courtesy Of The Artist And The Servais Family Collection

Gündelik Emek ve Kapitalist Döngü

Anadolu Selçuklu Cam Sanatı konuşuldu
Anadolu Selçuklu Cam Sanatı konuşuldu
İçeriği Görüntüle

Emek, ritim, tekrar ve beden hareketleri etrafında şekillenen sergi, Peluquería Muñoz berber salonunda somut bir deneyime dönüşüyor. Kişinin görünüş, değer ve istihdam sistemlerine yeniden katılabilmesi için bedenin bir parçası olan saç kesilerek geride bırakılıyor. İş bulmak için saç kestirme zorunluluğu ile saç kesiminin bedelini ödemek için bir işe sahip olma gerekliliği, kendi kendini yeniden üreten bir döngü yaratıyor.

Bu gündelik hizmet alanının içine yerleştirilen videolar, emek koşullarını, artı değeri, baskı altındaki bedeni ve sosyopolitik yapıların sessiz şiddetini inceliyor. Bir başkasının emeği sürerken sanat izlemek ya da kamusal bir alanda çalışmak, gündelik hizmet ile eleştirel düşünce arasındaki sınırı geçirgenleştiriyor. İhtiyaç ile sanatın aynı mekânda yan yana gelmesi, kapitalist sistem eleştirisini öne çıkarıyor. Alain Servais ve Agah Uğur da yapıtları piyasa eğilimlerine karşı duran bir yaklaşımla seçip korurken dünyadaki akışla bağlarını koparmıyor ve kendi bakışlarının sınırlarını sürekli sınıyor.

Ali Kazma Clerk, 2011 Single Channel Hd Video, 3’30” Courtesy Of Agah Uğur Collection

Piyasa Eğilimlerine Karşı Duran İki Koleksiyon

1990’ların sonlarında Brüksel’de kurulan Servais Ailesi Koleksiyonu, dünyanın farklı bölgelerinden deneysel ve araştırma odaklı çalışmaları, özellikle de gelişmekte olan sanat çevrelerini destekliyor. Enstalasyon, video, heykel, fotoğraf ve dijital sanat yapıtlarını kapsayan koleksiyon, nesneler yerine fikirleri bir araya getirmeyi ve çağdaş sanat tartışmalarını genişletmeyi amaçlıyor. Uluslararası ödünç verme programıyla müzeler, sanat kurumları ve bağımsız küratörlerle çalışan koleksiyon, Brüksel’deki sergi mekânı Loft’ta her yıl güncel toplumsal ve sanatsal konular etrafında sergiler düzenliyor. Loft, 2026 yılında koleksiyon direktörü Lorraine de Thibault’nun küratörlüğünde düzenlenen hear/here başlıklı grup sergisine ev sahipliği yapıyor. Antropoloji, edebiyat ve çağdaş görsel kültürden beslenen hear/here, sessizliği bir yokluk durumu olarak değil, tarihin yazıldığı ve iktidar mekanizmalarına karşı direnildiği toplumsal, politik ve şiirsel bir güç olarak ele alıyor.

1994 yılında Belçika’nın Brüksel kentinde doğan küratör, araştırmacı ve öğretim görevlisi Lorraine de Thibault, 2022’den bu yana Servais Ailesi Koleksiyonu’nun direktörlüğünü yürütüyor. Koleksiyonun yapıt edinimlerini, koruma süreçlerini ve uluslararası ödünç verme programını yöneten de Thibault, ICART ve Université Paris-Panthéon-Assas’da özel sanat koleksiyonlarının yönetimi üzerine dersler veriyor. Sanat piyasası hukuku eğitiminin yanı sıra sanat felsefesi alanında araştırma yüksek lisans derecesi bulunan küratör, şiir ve kuantum fiziğinden beslenen araştırmalarında sanatsal ve kurumsal çalışmalar arasındaki geçişleri inceliyor. Çağdaş sanatta eşitliği destekleyen Contemporaines derneğinin üyesi olan de Thibault, kadınları destekleyen NEST ve AWARE girişimlerinde derneği temsil ediyor.

2008 yılından bu yana piyasa dinamiklerinin ve yerleşik estetik kabullerin dışında duran Agah Uğur Koleksiyonu ise Türkiye’deki odaklı koleksiyonculuk örnekleri arasında yer alıyor. Başlangıçtaki soyut resim yöneliminden uzaklaşarak sosyopolitik içeriğin öne çıktığı yeni medya işlerine yönelen koleksiyon, video, enstalasyon, fotoğraf, nesne ve mekâna özgü yapıtları barındırıyor. Agah Uğur, yapıtların gelecekte farklı bağlamlarda yeniden gerçekleştirilme haklarını da edinerek yalnızca nesneyi değil, eylemin yeniden hayata geçirilme olasılığını da arşivliyor. Koleksiyonunu kendisinden bağımsız, kendine ait bir amacı olan bir varlık olarak tanımlayan Uğur, piyasa değeri yerine özgünlüğe ve tematik bütünlüğe öncelik veriyor. Koleksiyon, yüzyılın başından itibaren gelişmekte olan ülkelerdeki toplumsal mühendislik, göç, gözetim, direniş ve kırılgan grupların koşullarını sanatçıların gözünden belgelemeyi amaçlıyor.

Glenda Leon Mundo Politico, Single Channel Hd Video Color, Sound 9’ 44 2025

Coğrafyalar Arasında Köprü Kuran Küratör: Ayça Okay

Serginin eş küratörlüğünü üstlenen 1991 İzmir doğumlu küratör, kültür stratejisti ve yazar Ayça Okay, araştırma temelli çalışmalarla çağdaş sanatın kesişiminde bütüncül bir yaklaşım benimsiyor. Sanatı fikirlerin, kuramların ve deneysel yaklaşımların bir ürünü olarak yeniden konumlandıran Okay, SWANA, Avrupa, Akdeniz ve Körfez coğrafyaları arasında kültürel köprüler kuruyor. AICA Türkiye, CIMAM ve ICOM üyesi olan Okay, aynı zamanda Baksı Müzesi Yönetim Kurulu Üyesi ve Art D’Égypte Küratöryel Kurulu üyesi olarak görev yapıyor.

2022 yılından bu yana Loop Barcelona Video Art Fair bünyesinde EMEA bölgesi danışmanı ve araştırmacısı olarak çalışan Okay, 2018’den beri Baksı Müzesi, Borusan Contemporary, Contemporary Istanbul Vakfı ve Yves Rocher Vakfı’nın yanı sıra Barselona, Beyrut ve Berlin’deki çeşitli proje alanlarında sergi ve koleksiyon yönetimi süreçlerini yürütüyor. 2024 yılında Oslo Open ve Atina’daki EMST Uluslararası Küratör Ziyaret Programı’na davet edilen küratör, 2025’te Bangladeş’te düzenlenen Crack International Art Camp’in 20 finalisti arasında yer aldı, Commagene Land and River Art Bienali’ne atandı ve Panoràmic Festival’in eş küratörlüğünü üstlendi. Yazıları Stir World, Milliyet Sanat ve Artdog Magazine gibi yayınlarda yayımlanan Ayça Okay, 2026 yılında Barselona’daki bu serginin yanı sıra Art D’Égypte’nin altıncı edisyonuyla eş zamanlı olarak MAC Mataró Contemporani, Elgiz Müzesi ve Baksı Müzesi’ndeki sergiler üzerine çalışmalarını sürdürüyor.

Muhabir: Nurduran Duman