Macaristan'da düzenlenen Avrupa Bilek Güreşi Şampiyonası'nda altın madalya kazanarak Avrupa Şampiyonu olan ÇOMÜ Spor Kulübü sporcusu ve Çanakkale Sakatlar Derneği Başkanı Ümit Burunlular, elde ettiği uluslararası başarının ardından engelli bireylerin yaşadığı sorunlara dikkat çekti. Burunlular, engelli sporcuların artan maliyetler nedeniyle uluslararası organizasyonlardan uzaklaştığını, sporcuların hak ettikleri bazı ödemeleri alamadığını ve bireysel branşların yeterince desteklenmediğini söyledi.
Engelliler Haftası dolayısıyla da değerlendirmelerde bulunan Burunlular, şehirlerde erişilebilirlik sorunlarının hâlâ çözülemediğini belirterek kaldırımlardan toplu taşımaya, araç alımındaki kısıtlamalardan bakım hizmetlerine kadar birçok alanda engelli bireylerin mücadele vermeye devam ettiğini ifade etti. Burunlular, engelli sporcuların yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunlara ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu: “Engel bedende değil, sistemde ve zihniyettedir,” dedi.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ), uluslararası bir başarıya daha imza attı. ÇOMÜ Spor Kulübü sporcusu Ümit Burunlular, Macaristan’da düzenlenen Avrupa Bilek Güreşi Şampiyonası’nda altın madalya kazanarak Avrupa Şampiyonu oldu. Engelliler Haftasında Macaristan’da bulunanAncak Burunlular’ın açıklamaları yalnızca spor başarısıyla sınırlı kalmadı; engelli bireylerin karşı karşıya kaldığı ekonomik, fiziksel ve kurumsal sorunlara dikkat çeken güçlü bir değerlendirmeye dönüştü.
Şampiyonaya 37 kişilik bir milli kafileyle katıldıklarını belirten Burunlular, toplamda 8 altın, 10 gümüş ve 12 bronz madalya kazanıldığını ifade etti. Organizasyonda yaklaşık 150 sporcunun mücadele ettiğini söyleyen Burunlular, özellikle genç sporcuların yoğunluğunun dikkat çektiğini belirtti.
“30 yaş ortalamasına sahip genç sporcularla mücadele ettik. Çok zor bir turnuvaydı. Daha önce bu kadar yorulduğumu hatırlamıyorum ama tüm yorgunluğa rağmen gururla İstiklal Marşımızı orada dinlettik” dedi.
Engelli Sporcuların Sayısı Azalıyor: “Maliyetler Ve Savaş Ortamları Etkili”
Burunlular, son yıllarda engelli sporcuların uluslararası turnuvalara katılımında düşüş yaşandığını da dile getirdi.
Geçmiş yıllarda 14–15 engelli sporcunun katıldığı organizasyonlarda bu sayının 5’in altına düştüğünü belirten Burunlular, bunun nedenleri arasında artan maliyetler, lojistik zorluklar ve küresel krizlerin etkisine dikkat çekti.
Peki bazı maliyetlerin ülkelerde karşılanmaması da bu sayıların azalmasına neden oluyor mu?
Kesinlikle oluyor. Artık maliyetler yükseldi. Lojistik destek, bedensel engellilerin erişime yönelik önünü kapatan engeller olabiliyor. Mesela biz 2023 yılından beri harcıramızı alamıyoruz, ödüller ödenmiyor. Sebebi nedir bilmiyorum, ama karşılığında 1. Olduğunda, 2. Olduğunda alınan devletin ödediği tutarlar vardır, biz 2023 yılından beri alamadık. Ödüller hâlâ ödenmedi” diyerek yaşanan ekonomik sıkıntılara vurgu yaptı.
Fiziksel Erişim Ve Ekonomik Engeller
Engelli sporcuların yalnızca spor alanında değil, ulaşım ve konaklama gibi temel alanlarda da ciddi sorunlar yaşadığını belirten Burunlular, bazı ülkelerde erişilebilirlik problemlerinin hâlâ sürdüğünü söyledi.
“Gittiğimiz ülkelerde engelliler için erişim her zaman kolay olmuyor. Zaman zaman ciddi sıkıntılar yaşadık” dedi.
Bu sorunlara rağmen ÇOMÜ Spor Akademisi olarak üniversite yönetimiyle iletişim kurduklarında hızlı çözümler üretildiğini de belirten Burunlular, ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. R. Cüneyt Erenoğlu’na teşekkür etti.
Genç Sporcu Bilal Darıçı Türkiye Şampiyonu
ÇOMÜ’nün bir diğer başarısı da genç sporcu Bilal Darıcı’dan geldi. Henüz 15 yaşındaki Darıcı, Türkiye Bilek Güreşi Şampiyonası’nda Türkiye Şampiyonu olarak milli takıma seçilme hakkı kazandı.
Darıcı’nın Avrupa ve Dünya Kupası organizasyonlarında Türkiye’yi temsil edeceği belirtildi. Ayrıca aynı branşta mücadele eden bir diğer sporcu Avrupa üçüncülüğü elde etti.
“Federasyon Sistemi Yeniden Düzenlenmeli”
Burunlular, federasyon sistemine ilişkin eleştirilerde de bulundu. Bireysel sporcuların yeterince desteklenmediğini ifade eden Burunlular, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Federasyonlar grup sporlarına daha fazla ağırlık veriyor. Bireysel sporcular sistemin dışında kalıyor. Oysa her ilde aynı imkânlar yok. Bu adil değil. Bazı illerde o ilin sportif kolu olmayabilir, okulu olmayabilir , ama bu engel olmamalı,” dedi. “Federasyonlar, müsabakalarda, uçak bedeli ve konaklamayı ödüyor ama akşam yemeği vb giderleri karşılamıyor. Milli sporcuların bile karşılamıyor, ferdi sporcular nasıl kendi masraflarını karşılaması gerekiyor nasıl karşılasın. Avrupa ülkeleri zaten pahalı. Engelli sporcular için bireysel sporcularda katılacağı müsabakalarda federasyonluklar kapsamına alınması gerektiğini düşünüyorum,” şeklinde düşüncelerini belirtti.
Federasyonların yalnızca uçak ve konaklama desteği verdiğini ancak günlük harcamaların yemek ücretleri gibi, sporcular tarafından karşılandığını belirten Burunlular, özellikle engelli sporcular için bu yükün sürdürülemez olduğunu söyledi.
“Engelliler Hala Kaldırım Ve Erişim Sorunuyla Yaşıyor”
Engelliler Haftası kapsamında da değerlendirmelerde bulunan Burunlular, Türkiye’de temel erişilebilirlik sorunlarının devam ettiğini ifade etti.
“Biz hâlâ kaldırımlarla, otobüse binemeyen görme engellilerle, uygun olmayan evlerle uğraşıyoruz. Bu tablo artık konuşulmak değil çözülmek zorunda” dedi.
Ayrıca engelli bireylerin sosyal hayatta bağımsız yaşamını kısıtlayan sistemsel sorunlara dikkat çekti.
Araç Alımları ve Ötv Düzenlemesine Eleştiri
Engelli bireylerin araç alımında yaşadığı sorunlara da değinen Burunlular, mevcut ÖTV muafiyet düzenlemelerinin yetersiz olduğunu belirtti.
“%40 yerli araç şartı birçok engelli bireyin ihtiyacını karşılamıyor. Fiziksel durumlarımız araç seçiminde ciddi kısıt oluşturuyor. Bu düzenleme yeniden ele alınmalı” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ilgili bakanlıklara çağrıda bulunan Burunlular, araç alımındaki kısıtlamaların kaldırılmasını istedi.
Baston, Akülü Sandalye Ve Destek Sistemi
Engelli bireylerin kullandığı yardımcı ekipmanların kalitesine de dikkat çeken Burunlular, devlet tarafından verilen bazı araçların kısa sürede kullanılamaz hale geldiğini söyledi.
“Bastonlar birkaç ay içinde kırılabiliyor. Daha kaliteli ürünler mevcut ama karşılanmıyor. Bu da yaşam kalitesini düşürüyor” ifadelerini kullandı.
Ayrıca akülü sandalye gibi araçların bakım maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle birçok engellinin sosyal hayattan koptuğunu da vurguladı.
“Engelli Bireyin sorumluluğu, Ailelerine daha çok düşüyor”
Engelli bireylerin bakım süreçlerinin aileleri de doğrudan etkilediğini belirten Burunlular, bu durumun uzun vadede aile sağlığını da olumsuz etkilediğini söyledi.
“Engellilik sadece bireyi değil, tüm aileyi etkileyen bir süreç. Bu nedenle bakım merkezlerinin sayısı artırılmalı” dedi.
“Bu Şehirde Bu Sorunları Artık Konuşmamalıyız”
Ümit Burunlular, hem spor başarıları hem de toplumsal eleştirileriyle dikkat çeken açıklamalarında, engelli bireyler için daha kapsayıcı bir sistem çağrısı yaptı.
“Artık bu sorunları konuşmuyor olmamız gerekiyor. Biz çözüm üretmek zorundayız” sözleriyle değerlendirmesini tamamladı.