“5 yılda 4 ton üretim düştü”
Yazılı bir açıklama yapan Yücel, 2024 yılında Türkiye’nin altın üretiminin 32,2 tona gerilediğini belirterek, “Bu, son beş yılda 10 tonluk bir kaybı işaret ediyor. 2020 yılında 42 tonla Cumhuriyet tarihinin rekorunu kıran üretim, sürdürülebilir bir seviyeye taşınamadı. Üretimdeki bu düşüş kabul edilemez. Dünya altın fiyatları zirvedeyken bizim üretimde gerilememiz, potansiyelimizi değerlendiremediğimizi gösteriyor. Türkiye’de bazı madenlerin faaliyetlerinin geçici durması üretimin düşmesinde büyük etken ama bu sadece ekonomik değil, stratejik bir kayıp” ifadelerini kullandı.
“Altın ithalatı: ekonomik yük ve stratejik risk”
Türkiye’nin yıllık altın ihtiyacının 160 ton seviyesindeyken, 2024 yılında yerli üretimle yalnızca 32,2 tonluk kısmının karşılanabildiğini belirten Yücel, “Aradaki 127,8 tonluk açık, ithalat yoluyla kapatılmak zorunda. Bu durum, Türkiye’ye her yıl milyar dolarlık fatura çıkarıyor. Altın ithalatına dayalı bir ekonomi sürdürülemez. Cari açığın büyümesine neden olan bu tabloyu değiştirmek için yerli üretimi artırmamız şart” dedi.
“Altın ithalatıyla harcanan 30 milyar dolarla neler yapılabilirdi?”
Merkez Bankası’na göre 2023’te parasal olmayan altın ithalatı önceki yıla göre yüzde 46,9 artarak 30 milyar dolarla bugüne kadar ulaşılan en yüksek yıllık düzey olduğuna dikkat çeken Yücel, “Bu rakam, altyapı yatırımları açısından devasa bir fırsat maliyetine işaret ediyor. Altın ithalatına harcanan bir yıllık 30 milyar dolarla, isterseniz İstanbul’daki üçüncü köprü gibi 6 boğaz köprüsü, isterseniz 2,7 İstanbul Havalimanı, 1,5 Akkuyu Nükleer Santrali, 1.500 km hızlı tren hattı, 30 büyük baraj ve hidroelektrik santrali inşa edilebilirdi. Ortalama bir devlet üniversitesinin maliyeti 200 milyon dolar. 30 milyar dolar ile bir yılda 150 üniversite inşa edilebilirdi. Büyük bir şehir hastanesinin maliyeti 1 milyar dolar. 30 milyar dolar ile 30 şehir hastanesi yapılabilirdi. Listeyi daha uzatmaya gerek yok, kısaca bu parayı yerli üretimle ülkemizde tutabilir, stratejik yatırımlara dönüştürebiliriz” ifadesini kullandı.
“Yatırımcının cesareti kırılıyor”
Altın üretiminde karşılaşılan bürokratik engellerin sektörü yavaşlattığını belirten Yücel, “Bugün bir girişimci, altın madenciliğine yatırım yapmak istese, uzun ve karmaşık izin süreçleriyle boğuşuyor. Bu süreçler, yatırımcıların cesaretini kırıyor. Eğer bu engeller kaldırılmazsa, mevcut yatırımlar bile sürdürülebilir olmaktan çıkacak ve yerli altın üretimindeki düşüş devam edecektir. Onun için bir an önce yatırım ortamını iyileştirecek somut adımlar atılmalıdır” uyarısında bulundu.
“100 ton hedefi hayal değil”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, en fazla katma değere sahip ürünlerin başında gelen altın üretimini 100 tona yükseltilmesine ilişkin hedefinin hayal olmadığını da vurgulayan Yücel, “Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Cumhurbaşkanımızın 100 ton hedefini gerçekleştirmek için büyük bir gayret gösteriyor. Ama diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının bu hedef doğrultusunda iyi organize olduklarını söyleyemiyoruz. Oysa 100 ton altın üretimi hayal değil. Üreticilerin önü açılırsa, birkaç yıl içinde bu seviyelere ulaşabiliriz. Böylece hem cari açık azalır hem de ekonomimize on milyarlarca dolar kazandırırız.” dedi.
“Rezervimizi kullanmazsak bedelini ödemeye devam ederiz”
Altın ithalatına dayalı ekonomik modelin sürdürülemez olduğunu belirten Yücel, “Eğer üretimimizi artırmazsak, dışa bağımlı bir ekonomi içinde kaybolmaya devam ederiz. Oysa bu potansiyeli değerlendirirsek, cari açığı azaltabilir, bu milyarlarca doları eğitim, sağlık ve altyapı gibi alanlara aktarabiliriz” çağrısında bulundu.
Dünyada yıllık altın üretimi verileri (Dünya Altın Konseyi verilerinden alınmıştır):
Yıl-Küresel Altın Üretimi
2010: 2.830,8 ton, 2011: 2.928,1 ton, 2012: 3.002,8 ton, 2013: 3.180,8 ton, 2014: 3.270,5 ton, 2015: 3.361,4 ton, 2016: 3.515,7 ton, 2017: 3.576,9 ton, 2018: 3.657,6 ton, 2019: 3.598,6 ton, 2020: 3.483,5 ton, 2021: 3.575,6 ton, 2022: 3.634,1 ton, 2023: 3.646,1 ton.
Türkiye’nin Altın Üretimi (24 Yılda 521 Ton Altın Ürettik)
2001: 1,4 ton, 2002: 4,3 ton, 2003: 5,4 ton, 2004: 5,0 ton, 2005: 5,0 ton, 2006: 8,0 ton, 2007: 10,0 ton, 2008: 11,0 ton, 2009: 14,5 ton, 2010: 17,0 ton, 2011: 24,5 ton, 2012: 29,5 ton, 2013: 33,5 ton, 2014: 31,0 ton, 2015: 27,5 ton, 2016: 24,5 ton, 2017: 22,5 ton, 2018: 27,1 ton, 2019: 38,0 ton, 2020: 42,0 ton, 2021: 39,5 ton, 2022: 31,5 ton, 2023: 36,5 ton, 2024: 32,2 ton, Toplam: 521,4 ton.
Yıllara Göre Altın İthalat Verileri):
2001: İthalat: 103 ton, 2002: İthalat: 129 ton, 2003: İthalat: 214 ton, 2004: İthalat: 251 ton, 2005: İthalat: 269 ton, 2006: İthalat: 193 ton, 2007: İthalat: 231 ton, 2008: İthalat: 166 ton, 2009: İthalat: 38 ton, 2010: İthalat: 42 ton, 2011: İthalat: 80 ton, 2012: İthalat: 120 ton, 2013: İthalat: 302 ton, 2014: İthalat: 130 ton, 2015: İthalat: 46 ton, 2016: İthalat: 106 ton, 2017: İthalat: 361 ton, 2018: İthalat: 283 ton, 2019: İthalat: 160 ton, 2020: İthalat: 436 ton, 2021: İthalat: 272 ton, 2022: İthalat: 452 ton, 2023: İthalat: 396 ton, Toplam: İthalat: 4224 ton.
2023 Yılı Dünya Altın Üretimi (Ton):
Çin: 378,2, Rusya: 321,8, Avustralya: 293,8, Kanada: 191,9, ABD: 166,7, Gana: 135,1, Endonezya: 128,8, Peru: 128,6, Meksika: 126,6, Özbekistan: 112,6, Mali: 105,0, Güney Afrika: 103,6, Burkina Faso: 98,6, Brezilya: 94,5, Kazakistan: 86,3, Sudan: 72,5, Kolombiya: 67,4, Gine: 64,9, Tanzanya: 54,6, Fildişi Sahili: 51,5, Bolivya: 48,6, Zimbabve: 46,6, Kongo Cumhuriyeti: 45,4, Papua Yeni Gine: 43,4, Filipinler: 40,6, Arjantin: 37,5, Türkiye: 36,5, Diğer Ülkeler: 564,2, toplam: 3.646,1 ton.
Kaynak: Haber Merkezi