Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen “Maden Kanunu” kapsamındaki 11 madde, başta Çanakkale olmak üzere Türkiye genelindeki zeytinlik, orman ve tarım arazilerinin madencilik faaliyetlerine açılmasına olanak tanıyor. Özellikle Kazdağları ve çevresinde yaşayan halk ile çevre örgütleri yasa teklifine büyük tepki göstermeye devam ediyor.
Medeniyetlerin kutsal bitkisi
Zeytin ağacı, binlerce yıl boyunca Ege’den Mezopotamya’ya kadar uzanan coğrafyada barışın, ölümsüzlüğün ve bereketin simgesi oldu. Şimdi ise bu kutsal ağaçlar, Meclis'ten geçen yasa teklifiyle madencilik faaliyetlerinin insafına bırakılıyor.
Teklifin kabul edilen maddeleriyle beraber çevresel etki değerlendirme süreçleri tartışmalı bir hal aldı. Mecliste maden çalışması sonrasında Rehabilitasyon Sürecinin kontrol altına alınacağı iletilirken; CHP ve İYİ parti Milletvekilleri birlikte, bu kanununun toprakları ezici ve talan edici yönüne değindiler
Yasa ile birlikte ilk etapta Muğla'nın Milas ilçesine bağlı İkizköy, Karacahisar ve Çamköy'deki 1500 dönümlük zeytinlik alanda maden çalışmaları başlayacak. Yaklaşık 45 bin zeytin ağacı “taşıma” adı altında kesilecek. Yatağan’ın Turgut köyünde de benzer bir tablo yaşanacak. Bu durum köylülerin geçim kaynaklarını tehdit ederken, büyük bir göç dalgasının da fitilini ateşleyecek
57 Köy, 820 Bin Zeytin Ağacı Tehlikede
Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin teknik raporuna göre, Milas ve Yatağan’daki maden sahalarının genişletilmesi halinde 57 köy etkilenecek, 25 köy ise doğrudan maden sahası içerisinde kalacak. Yaklaşık 4 bin 255 hektarlık zeytinlik alan zarar görecek, 820 bine yakın zeytin ağacının yok olacağı öngörülüyor. Bunun yanı sıra 18 bin 762 hektar orman alanı, 10 bin 490 hektar tarım arazisi ve bin 298 hektarlık doğal sit alanı da olumsuz etkilenecek.
Meclis'te Çıplak Ayaklı Protesto
CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer, yasa teklifini protesto etmek için Meclis kürsüsüne çıplak ayakla ve zeytin dalıyla çıktı.
Dinçer, konuşmasında, doğaya verilen zararları hatırlatarak, Kazdağları’nda siyanürle yapılan altın aramaları, Afşin Elbistan’daki hava kirliliği ve Akbelen Ormanı’na yapılan müdahalelere dikkat çekti. “Denetim mekanizmaları çalışmıyor,” dedi.
Açlık Grevinde direniş sürüyor
Kaz Dağları Koruma Platformu, çevreci örgütler, köylüler ve bazı siyasi parti temsilcilerinin de katıldığı eylemlerde köylüler TBMM önünde açlık grevi başlattı. Dikmen Kapısı önünde süren eylemlere, çevreci dernekler ve siyasi partilerden de destek geliyor
CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır ile beraber CHP Çanakkale Milletvekili İsmet Güneşhan’da eyleme katılanlar arasındaydı.
Sırada Çanakkale olacak!
Çanakkaleli Zeytin Üreticileri de bu konuda endişelerini dile getirdi. Çanakkale’de şubesi bulunan Zeytindostu Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Mustafa Öz, Kaleninsesi ‘ne yaptığı açıklamalarla Kuzey Ege, ve Marmara’ya özgü ezoterik zeytin türlerinin bu yasa ile katliama uğrayacağını belirterek Muğla ve Çanakkale’deki etkilenecek zeytin alanları hakkında bilgi verdi. Öz konuşmasına şöyle devam etti; Ne yazık ki, Meclis’te kabul edilen ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi beklenen kanun düzenlemesi, hepimizi için üzüntü verici,” dedi.
Hanım Parmağı Zeytini ve geleneksel üretim UNESCO korumasında
Öz tarafımıza yaptığı açıklama ile söz konusu yapılacak düzenlemeler sonrası fosil yakıtlara dayalı, doğal varlıkları tehdit eden ve uzun vadede çevresel, ekonomik ve kültürel dengeleri zayıflatacak riskler barındırmaktadır” ifadelerini kullandı.
Öz ayrıca; Çanakkale’de Zeytin üretimi UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde olan geleneksel zeytin üretme teknikleri ve soğuk sıkım teknikleri ile 2023 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne eklendiğini aktardı. Konuşmasına; “Bu köylerin boşaltılması halinde, ülkemiz bu prestijli listeden çıkarılma riskiyle karşı karşıya kalacaktır,” şeklinde devam etti.
Öz ayrıca Çanakkale’ye özel ezoterik zeytin çeşitleri olduğu bu zeytinlerin ve zeytin alanlarının korunması gerektiğini iletti. Maden çalışmaları ile topraktaki ezoterik yapının bozulacağını ileten Öz, özellikle Çanakkale’ye özgü yeni tescil alan çeşidi Hanım Parmağı zeytinin, Ezine ve civarına özgü bir zeytin çeşidi olduğunu aktardı.
Öz tarafımıza yaptığı açıklamalara istinaden TBMM’den bir an önce bu kanununun geri çekilmesi temennisinde bulundu.