Türkiye’nin Karadeniz’de ilk milli derin deniz sondajını gerçekleştirdiği Fatih Sondaj Gemisi ile Tuna-1 kuyusunda 320 milyar meterküplük doğalgaz rezervi keşfetmesinin ardından başlayan Yavuz ve Kanuni Sondaj Gemileri de bölgeye yönlendirilerek keşiflere katkı sağladı.
Fatih Sondaj Gemisi 2020 yılında Tuna-1 lokasyonunda bulunan 85 milyar, 2021 yılında Amasra-1 kuyusunda 135 milyar metreküplük doğalgaz keşfi daha gerçekleştirdi. Böylelikle doğalgaz keşfi 540 milyar metreküpe ulaştı. Karadeniz’de açılan 13 kuyunun üç boyutlu modellemeleri çıkarıldı.
Detaylı analiz neticesinde 540 milyar metreküp olarak açıklanan rezerv 652 milyar metreküp olarak güncellendi. Fatih Sondaj Gemisi’nin geçen Aralık ayında Çaycuma-1 kuyusunda yaptığı sondajla denizin 3 bin 23 metre altında 58 milyar metreküplük doğalgaz keşfi gerçekleştirilmiş oldu. Böylelikle Karadeniz’de Sakarya Gaz Sahası’nda keşfedilen toplam gaz rezerv miktarı 710 milyar metreküpe ulaşmış oldu.
Sakarya Gaz Sahası’nda Amasra, Tuna, Çaycuma ve Türkali olmak üzere açılan kuyularında keşfedilen doğalgaz rezervlerinin yanı sıra 50’yi aşkın geminin Karadeniz’deki mesaisi sürüyor.
Deniz altında çelikten enerji üssü
Türkiye sismik araştırma gemileri ile Karadeniz’i mercek altına aldı. 2023 yılında doğalgazın karaya ulaştırılması hedefiyle haraket eden Türkiye, Filyos Limanı’ndan 170 kilometre uzakta denizin altına adeta çelikten bir enerji üssü kurdu.
Keşfedilen gazı 170 kilometrelik mesafeden taşıyacak olan boru hatlarının serimi ve döşenmesi işlemi de tamamlandı. Denizin 2 bin 200 metre altında robotlarla kuyubaşının açılmasının ardından 65 tonluk elektromekanik kuyubaşı vanaları yerleştirildi. Yapılan testlerin ardından kuyubaşı üretime hazır hale getirildi. Deniz tabanı kontrol üniteleri ve binlerce sensörün yer aldığı yeraltındaki tesisler insansız bir şekilde robotlarla kurularak hazır hale getirildi.
Deniz altına kurulacak üretim sistemine ilk olarak 6 ila 10 kuyu bağlanacak ve bu kuyulardan günlük 10 milyon metreküp gaz üretilecek. Üretim ise kademeli olarak arttırılacak. Karadeniz’deki en yüksek üretim seviyesine 2027 ila 2028 yılları arasında ulaşılması bekleniliyor. Günlük 40 milyon metreküp yıllık ise 15 milyar metreküp doğalgazın üretilmesi hedefleniyor.
2026 yılında Türkiye’de kullanılan gazın yüzde 25’nin ise Karadeniz’den karşılanması bekleniyor. Dünyanın dikkatini çeken 710 milyar metreküplük doğalgaz keşfinin yaklaşık değerinin ise 500 milyar doların üzerinde olduğu öğrenildi.
20 Nisan’da yeni müjdeler bekleniyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Nisan günü Zonguldak’ın Çaycuma ilçesine bağlı Filyos beldesinde kurulan Filyos Limanı’na gelerek Karadeniz Gazı’nı karaya getirme törenine katılması bekleniyor. 170 kilometrelik açıktan gelen gaz, Filyos Limanı’nda BOTAŞ’ın ölçüm ve işleme tesislerine getirilecek buradan da basınç, sıcaklık, faturalandırma gibi işlemlerin ardından 35 kilometrelik mesafeden ulusal dağıtım ağına bağlanacak. Mayıs ayı başı itibariyle de yerli gaz hanelerde kullanılmaya başlanacak.
Yerli gazın kullanılmasıyla birlikte 4 farklı formül üzerinde de çalışmalar sürüyor. Gazın yüzde 15’lik indirimle kullanılması, vatandaşlara bir defaya mahsus 100 metreküp doğalgaz kullandırılması, yıl sonuna kadar aylık 25 metreküpün ücretsiz verilmesi, Nisan ayı faturalarından ücret alınmaması şeklindeki formüller değerlendiriliyor.
20 Nisan’a sayılı günler kala Filyos Limanı’nda da çalışmalar aralıksız sürüyor. Sistemin test edilmesi ve inşa sürecindeki işlemlerin ardından Karadeniz Gazı tesisle buluşturulacak.