Prof. Kongar kuruluş dönemiyle ilgili sürecin özetini yaparken; “Osmanlı yıkılmak üzeredir. Kurtuluş Savaşı sıralarında Sevr Antlaşması sonra eriyor ve Lozan Anlaşması çıkıyor. Artık tarihin akışı değişiyor. Mustafa Kemal çıkıyor. Onun öncülüğünde Türkiye’nin tek çıkışı olan savaş kazanılıyor. Ve artık Cumhuriyet kurulmaya hazır hale geliyor, ama karşı çıkan yöneticiler var ve Mustafa Kemal’in önünde ciddi bir engel durumundalar. Mustafa Kemal o sıralarda Sivas’ a gitmiş kongre yapmış, Erzurum’a gitmiş kongre yapmış ve halka Cumhuriyet haberini vermiş. Halk bu durumdan mutlu ama Osmanlı’nın yöneticileri buna karşı çıkıyor. Mustafa Kemal yetki almak istiyor ama vermiyorlar, çünkü yetki, liderlik verildiği anda Cumhuriyet’i kuracak ve bu Türkiye’nin kurtuluşu olacak. Ama kimse yanaşmıyor. Halifelik verilmek isteniyor, padişahlık verilmek isteniyor ama Mustafa Kemal de bunları kabul etmiyor. Ortada çıkılmaz bir durum var. Bu sırada savaşın etkileri hala sürüyor. Ülkede çok ciddi hastalıklar boy göstermeye başlıyor. Bu hastalıkların başını verem ve sıtma çekiyor. Nüfusun yarısı bu hastalıklar ile boğuşuyor. Bir yandan da Mustafa Kemal Osmanlı’nın başındakileri ikna etmeye çalışıyor. Kurucu Meclis’e tepki olduğu için, Kurucu Meclis demiyor. ‘Olağanüstü meclis kuralım ve padişaha da orada görev verelim’ diyor. Ama görevin ne olduğunu söylemiyor” dedi.
Prof. Kongar ayrıca “Mustafa Kemal Türkiye Cumhuriyet’ini kuruyor. Halkı ve yönetim kademesindekileri ikna etmeyi başarıyor. Dikkat edin, kadına seçme ve seçilme hakkı verildiğinde, ihtilalden sonra dünyaya öncülük eden Fransa’ da bile seçme ve seçilme hakkı yok. Mustafa Kemal bu hakkı tanıyor kadınımıza. Eğitim’de ciddi reformlar yaratılıyor. Tarımda, sanayide Türkiye çağ atlıyor. Çok ciddi yatırımlar yapılıyor. Dünyanın örnek aldığı ülke haline geliyoruz. Ta ki son 15-20 yıla kadar. Dünyanın çok gerisinde kaldık” ifadelerini kullandı. Prof. Emre Kongar’a söyleşi sonunda Belediye Meclis Üyesi Zafer Taşkın teşekkür ederken, günün anısına hediyeler verdi. Söyleşinin ardından Prof. Kongar, kitaplarını imzaladı. Öte yandan Prof. Emre Kongar söyleşinin ardından sosyal medya sayfasında; “Biga’da kültür sürprizi: Çok modern, son derece işlevsel bir kültür merkezi ve çok ilgili ve bilgili izleyiciler!” paylaşımı yaparak, Biga Atatürk Kültür Merkezi’ne ve Bigalılara olan hayranlığını dile getirdi. NURSEL GÜNGÖRDÜ