Bazı durumlarda terleme olması gerekenden fazla olabilir. Bu durum aşırı terleme olarak adlandırılır. Aşırı terleme, tıbbi literatürde hiperhidroz olarak geçer. Bu hastalığa sahip olan bireylerde bu terleme durumu her şartta devam eder. Hareketsiz bir durumda bile aşırı terleme durumu gözlenir.
Aşırı Terlemenin Nedenleri Nelerdir?
Aşırı terleme rahatsızlığının birçok farklı nedeni vardır. Bu nedenlere genetik, bir hastalık ve bazı ilaçlar yol açabilir. Solunum sistemi rahatsızlıkları, diyabet, obezite, tiroit ve menopoz gibi hastalıklar nedeniyle meydana gelen aşırı terleme rahatsızlığına sekonder hiperhidrozis adı verilir. Bir diğer aşırı terleme durumu ise bölgesel olarak gerçekleşen terleme ile sonuçlanan primer hiperhidrozis olur.
Primer hiperhidrozis hastalığının nedeni tam olarak tespit edilmemiştir. Ancak yapılan araştırmalara göre bu hiperhidrozis türünün görüldüğü bireylerin aile geçmişlerinde de bu tür bir rahatsızlık vardır. Genetiğin yanı sıra sinir sistemindeki bazı fonksiyonların doğru şekilde gerçekleşmemesi de primer hiperdidrozis hastalığının etkenleri arasında yer alır.
Aşırı Terleme Belirtileri
Primer ve sekonder hiperhidrozis olarak iki ayrı türü olan aşırı terleme rahatsızlığının belirtileri de buna göre biraz değişir. Genelde erkeklerde ve kadınlarda aynı görülme oranına sahiptir. Bu iki farklı aşırı terleme durumu belirtilerine göre rahatlıkla birbirinden ayrılır. Sekonder hiperhidrozis görülen bireylerin tüm vücudunda aşırı terleme gerçekleşir.
Primer hiperhidrozis hastalığında ise bireylerin yalnızca belli bölgelerinde aşırı terleme yaşanır. Bu terlemeler çoğunlukla ayak tabanı, avuç içi, koltuk altı, boyun ve baş bölgesinde olur. Primer yani bölgesel aşırı terlemede geceleri terleme olmaz. Sekonder aşırı terleme sorununda ise bu durum tam tersidir. Bu detay iki farklı aşırı terleme durumunun birbirinden ayırt edilmesini kolaylaştırır.
Aşırı terleme rahatsızlığı olan bireylerde mutlaka en az haftada bir olacak şekilde terleme atakları yaşanır. Kişilerin günlük yaşamları aşırı terleme sorunundan olumsuz etkilenir. Aşırı terleme sebebiyle ciltte pul pul dökülme gibi sorunlarda olabilir. Aşırı terlemenin 25 yaşından önce yaşanması da bu hastalığın belirtileri arasında sayılır. Aşırı terleme sorunu olan bireylerde cilt rahatsızlıkları, egzama, enfeksiyonlar ve psikolojik rahatsızlıklar görülme riski de yüksektir.
Aşırı Terleme Teşhisi Nasıl Yapılır?
Aşırı terleme rahatsızlığının teşhisi yapılırken primer ve sekonder aşırı terleme durumlarında farklı bir süreç izlenir. Her ikisi için de ilk olarak aile öyküsüne bakılır ve birtakım fiziksel kontroller yapılır. Primer hiperhidrozis genellikle bu şekilde teşhis edilebilir. Sekonder yani genel olarak gerçekleşen aşırı terleme için ise bazı testler yapılması gerekebilir. Bazı bireylerde nadir olmakla beraber hem primer hem de sekonder aşırı terleme görülmesi de mümkündür. Bu durumda teşhis yapılırken daha dikkatli olunur.
Aşırı Terleme Tedavisi Nasıl Yapılır?
Sekonder aşırı terleme durumunun tedavisi için sorunun kökenine inilir. Yani hangi hastalık nedeniyle gerçekleştiğine bakılır ve buna uygun bir tedavi süreci izlenir. Primer aşırı terlemenin tedavisi ise cerrahi operasyon veya ilaçlar ile gerçekleştirilir. Bunun için ilaçlar doğrudan yutulabileceği gibi bölgesel olarak ilaç uygulaması da yapılabilir. El terlemesi için çoğunlukla iyontoforez tedavisi uygulanır. Bu tedavi için plastik bir kap içerisine elektrotlar ile beraber musluk suyu koyulur. Kaba eklenen elektrik enerjisi tedavi ilerledikçe arttırılır. Bu tedavinin ilk 2-3 gününde eller bu kabın içerisinde 10 dakika bekletilir.
Koltuk altı, ayak ve el terlemesi durumunda ise botoks tedavisi uygulanabilir. Bu tedavi yapılmadan önce aşırı terlemenin olduğu bölgenin tam olarak anlaşılması için nişasta iyot testi yapılabilir. Tedavinin ilk 2 haftasında terlemede belirgin bir azalma gözlenir. Tedavinin süresi ise 4 ila 12 ay arasında değişir.
Cerrahi müdahale ile yapılan tedavi de ise terleme bölgesindeki sinirlerle ilgili bir işlem yapılabileceği gibi ter bezlerine de müdahale yapılabilir. Günümüzde bu işlemleri kolaylaştıran birçok tıbbi ürün geliştirilmiştir.
Aşırı terlemenin çözülmesi için ter bezleri operasyon ile alınabilir. Bu tedavi özellikle uygulanan ilaç tedavisi ile geçmeyen aşırı terleme durumlarında uygulanabilir. Bu tedavinin küçük bir ihtimal bazı yan etkileri olması da mümkündür. Bu yan etkiler kızarıklık, his kaybı ve ödem olabilir.